Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου

Η βίβλος των μπίτνικ «On the road», που κυκλοφόρησε πριν από 55 χρόνια (επιτέλους), μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Βάλτερ Σάλες και αναμένεται να μονοπωλήσει τα βλέμματα τον Μάιο στις Κάνες. 

Της Χρυσούλας Παπαϊωάννου

Η βίβλος των μπίτνικ «On the road», που κυκλοφόρησε πριν από 55 χρόνια (επιτέλους), μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Βάλτερ Σάλες και αναμένεται να μονοπωλήσει τα βλέμματα τον Μάιο στις Κάνες. 

Χάνεσαι στους τίτλους του προγράμματος του διασημότερου κινηματογραφικού φεστιβάλ, των Κανών (16 έως 27 Μαΐου), που ανακοινώνεται σήμερα. Ανάμεσά τους, όμως, ξεχωρίζει η κινηματογραφική μεταφορά της βίβλου των μπίτνικ: του «On the road» του Τζακ Κέρουακ, με τον Βάλτερ Σάλες στην καρέκλα του σκηνοθέτη. Η προσμονή για την ταινία είναι μεγάλη εδώ και δύο χρόνια που ξεκίνησαν τα γυρίσματα. Και όπως ακριβώς οι ήρωες του βιβλίου, ο Σαλ Παραντάις και ο Ντιν Μοριάρτι, άλτερ έγκο του Τζακ Κέρουακ και του Νιλ Κάσιντι, εξακολουθούν να εμπνέουν τη μυθολογία μιας ζωής που εξελίσσεται στο περιθώριο της επίσημης πραγματικότητας και της αλήθειας των πολλών, έτσι και η ταινία επωμίστηκε μια αντίστοιχη μυθολογία: τη μεταφορά στο σινεμά μιας υπαρξιακής περιπέτειας δύο φίλων που ψάχνουν το νόημα της ζωής πάνω στην αμερικάνικη άσφαλτο με το βλέμμα στο ατίθασο σκηνικό της αμερικάνικης ενδοχώρας. Μπορεί ο Βάλτερ Σάλες να έχει γράψει στο κοντέρ σκηνοθεσίας… αρκετά χιλιόμετρα ως δημιουργός ενός σπουδαίου road movie, των «Ημερολογίων μοτοσυκλέτας», αλλά και τώρα θα αναμετρηθεί με ένα βιβλίο – σύμβολο, που παραμένει ατσαλάκωτο, χωρίς καμία ρυτίδα του χρόνου να υπονομεύει την οξυδέρκεια και την επαναστατικότητά του.

Το τρέιλερ, πάντως, που κυκλοφορεί, μας έχει εξάψει την περιέργεια, γιατί έχει κάτι από την τρέλα του μπίτνικ. Τον ρόλο του Σαλ Παραντάις, που δεν είναι άλλος από τον ίδιο τον συγγραφέα, παίζει ο Σαμ Ράιλι, ο οποίος είχε εντυπωσιάσει ως Ίαν Κέρτις στο «Control» του Άντον Κόρμπιν. Τον Ντιν Μοριάρτι – δηλαδή τον Νιλ Κάσιντι – τον άνθρωπο που υπήρξε ο ιθύνων νους της «αλήτικης» αναζήτησης και παρέσυρε τον Κέρουακ στο οδοιπορικό που θα άλλαζε την ιστορία της αμερικάνικης λογοτεχνίας, ερμηνεύει ο Γκάρετ Τζον Χέντλουντ (ο Πάτροκλος της «Τροίας»). Παίζουν ακόμα η Κρίστεν Στιούαρτ, η Κίρστεν Ντανστ, ο Βίγκο Μόρτενσεν, η Έιμι Άνταμς κ.ά.

 Επέλεξε τον Μπράντο

Η σχέση του βιβλίου με την έβδομη τέχνη έχει περάσει από σαράντα κύματα. Πολλές φορές προορίστηκε το «On the road» για το κινηματογραφικό πανί, αλλά πάντα σε μια στροφή έχανε τον δρόμο. Ο ίδιος ο Κέρουακ επιθυμούσε διακαώς να δει το βιβλίο του να μεταμορφώνεται σε εικόνες, και είχε μάλιστα επιλέξει πρωταγωνιστή. Το 1957 έστειλε γράμμα στον Μάρλον Μπράντο, όπου του ζητούσε να παίξει τον Ντιν Μοριάρτι, ενώ ο Κέρουακ θα υποδυόταν τον εαυτό του. Του εξηγούσε λεπτομερώς πώς είχε φανταστεί την ταινία, με μία κάμερα τοποθετημένη σε ένα αμάξι να τραβάει όσα θα συζητούσαν οι δύο άντρες. Ο Μπράντο πάλι, γνωστός για τις ιδιοτροπίες και τον ντιβισμό του, δεν απάντησε ποτέ. Κρίμα. Θα ήταν ένας ρόλος που θα έγραφε ιστορία, ενώ θα βλέπαμε στο σινεμά τον Κέρουακ. Η Warner Bros προσέφερε 110.000 δολάρια για να αγοράσει τα δικαιώματα, αλλά ο ατζέντης του συγγραφέα δεν δέχτηκε, γιατί πόνταρε σε καλύτερη προσφορά, που τελικά δεν ήρθε.

Την ταινία που θα δούμε (στις ελληνικές αίθουσες την επόμενη σεζόν) χρωστάμε στο ισχυρό όραμα του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Αγόρασε τα δικαιώματα ήδη από το 1979. Στα χέρια του, βέβαια, το βιβλίο πέρασε αρκετές περιπέτειες. Ο Κόπολα δεν έμενε ικανοποιημένος ούτε με τη δουλειά που έκαναν οι σεναριογράφοι που είχε προσλάβει, αλλά ούτε έβαλε μπροστά την προσωπική του φιλοδοξία να γυρίσει το «On the road» σε ασπρόμαυρο φιλμ με τον Ίθαν Χοκ και τον Μπραντ Πιτ. Πέρασαν και άλλοι υποψήφιοι σκηνοθέτες, όπως οι Τζόελ Σουμάχερ και Γκας Βαν Σαντ. Όταν ο Κόπολα είδε τα «Ημερολόγια Μοτοσυκλέτας» αποφάσισε ότι ο ίδιος θα κάνει την παραγωγή και ο Βάλτερ Σάλες τη σκηνοθεσία.

Ναρκωτικά και μεθύσια

Tο εγχείρημα είναι ούτως ή άλλως δύσκολο. Γιατί και η ταινία θα πρέπει να έχει στον πυρήνα της τον ήχο ενός τζαζ αυτοσχεδιασμού, όπως ακριβώς είναι το θρυλικό βιβλίο, που γράφτηκε σε ένα ρολό χαρτιού37 μέτρων, μέσα σε τρεις βδομάδες, από τον Κέρουακ, τον βιρτουόζο της γραφής. Τη βάφτισε στην ποίηση, τη βούτηξε στα ναρκωτικά, της εμφύσησε πνεύμα ελευθερίας, την πότισε με την ανάγκη αναζήτησης της ουσίας της ζωής. Και όλα αυτά σε μια εποχή που το αμερικάνικο όνειρο σε οδηγούσε σε πιο συμβατικούς στόχους, στη δημιουργία οικογένειας, στον πλουτισμό, στην καριέρα. Ο Κέρουακ, όμως, με το «On the road», απομακρύνθηκε από την πόλη και τον θόρυβο και αναζήτησε τις ευκαιρίες σε μια χιλιομετρική οδύσσεια που δεν είχε γεωγραφικό προορισμό.

Ο Βάλτερ Σάλες πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα έστειλε το καστ σε στρατόπεδο… μπίτνικ. Η εκπαίδευση περιλάμβανε καθημερινή ανάγνωση της λογοτεχνίας της μπιτ γενιάς, υπό την καθοδήγηση του βιογράφου του Κέρουακ, Τζέραλντ Νικόσια. Από τους ανθρώπους που διατηρούν επιφυλάξεις για την ταινία είναι η σύζυγος του Νιλ Κάσιντι, Καρολάιν (στην ταινία την υποδύεται η Κίρστεν Ντανστ), αλλά και ερωμένη του Κέρουακ. Στο πρόσφατο «Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης» προβλήθηκε το «Love always, Carolyn» όπου η Καρολάιν μιλάει για τη σχέση της με τους δύο άντρες. Πάντα υποστήριζε ότι τα μίντια έπλασαν τον μύθο τους και ότι ο Κέρουακ δυσανασχετούσε με την υπερβολική δημοσιότητα. Κάποια στιγμή οι σκηνοθέτες τη ρωτούν για την ταινία του Βάλτερ Σάλες, που δεν έχει δει. «Φοβάμαι ότι θα μιλάνε πάλι για τα ναρκωτικά, τα μεθύσια, και όλα αυτά. Αυτή ήταν μία μόνο πλευρά του Τζακ και του Νιλ», λέει. Είναι αλήθεια ότι ένας μύθος, όπως το «On the road», χωράει ακόμα περισσότερους.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.