Μαύρες σημαίες, κόκκινα γεράνια, διάσπαρτοι καθρέφτες φανεροί και κρυμμένοι. Ο μεγάλων διαστάσεων σταυρός στην είσοδο της Σπι­ναλόγκας, η ακρωτηριασμένη κόρη που κάνει το τελευταίο μετέωρο βήμα τοποθετημένη στο ενετικό οχυρό και ο Κώστας Τσόκλης, κλει­σμένος σ’ ένα μικρό δωματιάκι σκυφτός, εκτελεί αέναους κύκλους πάνω σε αλάτι… στην περφόρμανς που παρουσίασε, ειδικά, το περα­σμένο Σάββατο στη Σπιναλόγκα, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της έκθεσης – εγκατάστασής του «Εσύ, ο τελευταίος λεπρός».

Μαύρες σημαίες, κόκκινα γεράνια, διάσπαρτοι καθρέφτες φανεροί και κρυμμένοι. Ο μεγάλων διαστάσεων σταυρός στην είσοδο της Σπι­ναλόγκας, η ακρωτηριασμένη κόρη που κάνει το τελευταίο μετέωρο βήμα τοποθετημένη στο ενετικό οχυρό και ο Κώστας Τσόκλης, κλει­σμένος σ’ ένα μικρό δωματιάκι σκυφτός, εκτελεί αέναους κύκλους πάνω σε αλάτι… στην περφόρμανς που παρουσίασε, ειδικά, το περα­σμένο Σάββατο στη Σπιναλόγκα, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της έκθεσης – εγκατάστασής του «Εσύ, ο τελευταίος λεπρός».

Η Σπιναλόγκα δεν είναι πια το κολαστήριο των φλεγόμενων ψυχών και των τραυματισμένων σωμάτων. Τόπος πολύ ιδιαίτερος, σε αφήνει άφωνο από την ομορφιά, τα επιβλητικά κτίσματα, το ενετικό φρού­ριο, τα σοκάκια. Και αν υπάρξει για μια στιγμή απόλυτη σιωπή, σου κόβει την ανάσα η αίσθηση ότι πλανάται ακόμα η βαριά ενέργεια των χανσενικών που το κατοίκησαν έγκλειστοι για περισσότερο από πε­νήντα χρόνια (1903-1957).

Με αυτόν τον τόπο αναμετράται το έργο του Κώστα Τσόκλη. Σ’ αυ­τόν τον τόπο και τους ανθρώπους ήθελε να αποτίσει φόρο τιμής. Ο 82χρονος εικαστικός με αφετηρία τη δυστυχία των βασανισμένων ασθενών προτείνει τη δική του διαδρομή πάνω στο νησί. Και διά μέ­σου της τέχνης έρχεται η λύτρωση.

Ο πάλαι ποτέ απαγορευμένος καθρέφτης είναι η ύλη που παίρνει τη ρεβάνς. «Ο Εσταυρωμένος Προμηθέας», φτιαγμένος από καθρέφτη, είναι ο μεγάλων διαστάσεων σταυρός που δεσπόζει πλέον στην είσο­δο του νησιού, αντικατοπτρίζει το απέραντο γαλάζιο και «μετατρέπει το νησί από ξερονήσι σε μνημείο αυτός ο σταυρός που στήνεται βεβαίως προς τιμήν των λεπρών» λέει στο «ΠοντίκιΑrt» ο διεθνώς καταξιωμένος Κώστας Τσόκλης.

Η είσοδος του επισκέπτη στη Σπιναλόγκα γίνεται από το «Υποθετικό νεκροταφείο», εγκατάσταση από καθρέφτες και σταυρούς, για να αντικρίσει στη συνέχεια μια φλεγόμενη γωνιά από κατακόκκινα γε­ράνια, το μόνο λουλούδι που ευδοκιμούσε στο νησί. Στο κτήριο του παλιού νοσοκομείου εκτίθεται το κύριο μέρος της έκθεσης: ζωγρα­φικά έργα, σχέδια, εγκαταστάσεις, βίντεο, ενώ σε ολόκληρο το νησί ο επισκέπτης ανακαλύπτει ή αντικρίζει έργα, όπως οι μαύρες σημαίες – λάβαρα, με συμβολική αξία κι αισθητική ομορφιά. Σε ορισμένα από αυτά, ακούει τη μουσική που συνέθεσε ειδικά ο Νίκος Ξυδάκης.

«Αν λάβουμε υπόψη μας ότι ο Τσόκλης και μαχητής είναι και δημιουργεί συνεχώς θέματα, αντιφατικός, προκλητικός, επιθετικός, που εκτίθεται, γράφει, παρεμβαίνει στα πολιτικά, βρίσκω πάρα πολύ ση­μαντική αυτήν την παρέμβαση. Γιατί θίγει το θέμα μιας μειονότητας απέναντι σε μια πλειοψηφία αλλά και το θέμα του αποκλεισμού» λέει στο «Ποντίκι art» η επιμελήτρια της έκθεσης Κατερίνα Κοσκινά. Με αφορμή την έκθεση, επισπεύστηκαν και οι εργασίες αναστήλω­σης καθώς η 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων έχει κάνει εξαιρετική δουλειά στο νησί, που σήμερα είναι το δεύτερο σε επισκεψιμότητα μνημείο στην Κρήτη.

O ίδιος ο Τσόκλης «όργωσε» κυριολεκτικά τη Σπιναλόγκα. Μαζί με συνεργάτες και βοηθούς, τη σύντροφο της ζωής του Ελένη Τσόκλη και πολλούς εθελοντές από την Πλάκα και τις γύρω περιοχές δούλε­ψαν ακατάπαυστα για την υλοποίηση του έργου. Η ιδέα της εγκατάστασης στη Σπιναλόγκα ήταν του Νίκου Φινοκαλιώτη.

Η έκθεση – εγκατάσταση τελεί υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, που για πρώτη φορά παραχώρησε το μνημείο. Διάρκεια έως 31 Οκτωβρίου.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.