Της Φωτεινής Μπάρκα

Μόνο με τόλμη και αποφασιστικότητα θα μπορέσει ο νέος υπουργός Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος να αντιμετωπίσει το «χάος» στον τομέα του πολιτισμού, την ώρα που τα ερωτήματα για τη χρηματοδότηση του διευρυμένου υπουργείου παραμένουν αμείλικτα.

Της Φωτεινής Μπάρκα

Σαράντα ένα χρόνια μετά τη σύστασή του ως υπουργείου Πολιτισμού και Επιστημών, το 1971, από τη χούντα των συνταγματαρχών, το υπουργείο Πολιτισμού καταργείται. Για την ιστορία να θυμήσουμε ότι μετονομάστηκε σε υπουργείο Πολιτισμού το 1985, στην έναρξη της δεύτερης θητείας της Μελίνας Μερκούρη, ενώ το 2009 συγχωνεύτηκε με το υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης.

Η απόφαση της νέας κυβέρνησης άφησε αμήχανους – για να μην πω σοκαρισμένους – τους ανθρώπους του πολιτισμού. Ήδη ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διαμαρτύρεται έντονα για τη συγχώνευση και στην ανακοίνωσή του τονίζει ότι «ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται με απαξίωση, ως ένα αντικείμενο που ‘‘περιττεύει’’ και απλώς κάπου πρέπει να ‘‘τακτοποιηθεί’’». Ξέχωρα όμως από τις κινδυνολογίες του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, που μένουν να αποδειχθούν, ευρύτερα στην κοινωνία η κατάργηση του υπουργείου Πολιτισμού δεν αντιμετωπίστηκε αρνητικά. (Μεσούσης της κρίσης βλέπετε αλλάζουν άρδην οι προτεραιότητες όλων μας…).

Είναι αρκετοί εκείνοι που πιστεύουν ότι ήταν αυτονόητο να επιστρέψει ο Πολιτισμός στο υπουργείο Παιδείας. Και στη γειτονική Κύπρο στο ίδιο υπουργείο ανήκουν. Τόσο ο νυν πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς όσο και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος κάθισαν στην καρέκλα του υπουργείου Πολιτισμού και αν μη τι άλλο γνωρίζουν από πρώτο χέρι τις ανάγκες του.

Οικονομική κατάσταση επιεικώς απελπιστική

Ο νέος υπουργός Πολιτισμού Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, μετά και τη θητεία του ως αναπληρωτή υπουργού Παιδείας στην προηγούμενη κυβέρνηση, δεν θα είναι δύσκολο να αντιληφθεί τις προτεραιότητες. Εκείνο που απαιτείται είναι να τις αντιμετωπίσει με τόλμη και αποφασιστικότητα. Όπως και ο ίδιος θα διαπίστωσε, εκείνο που τραυματίζει το κράτος κάθε φορά είναι η αλλαγή πολιτικής. Άσχετα με το ποιος έκανε τι, έγιναν κάποια πράγματα και προς τη σωστή κατεύθυνση. Το μεγαλύτερο λοιπόν όφελος στην παρούσα στιγμή θα ήταν μια κάποια συνέχεια. Όχι όλα από την αρχή…

Τα μεγαλύτερα ερωτήματα της επόμενης μέρας έχουν να κάνουν με τη χρηματοδότηση. Τι μέλλει γενέσθαι με τον προϋπολογισμό του πρώην υπουργείου Πολιτισμού; Θα προστεθεί στον προϋπολογισμό του νέου υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού; Ή μήπως θα μειωθεί; Και οι εποπτευόμενοι φορείς; Οι κρατικές σκηνές, τα μουσεία, οι Εφορείες Αρχαιοτήτων ανά την Ελλάδα; Τι πρέπει άραγε να περιμένουν; Οι αρμοδιότητες θα μεταφερθούν όλες στο νέο υπουργείο ή όχι; Θα διοριστεί γενικός γραμματέας;

Κακά τα ψέματα, πολιτισμός χωρίς χρήματα δεν υφίσταται. Αυτή τη στιγμή στις υπηρεσίες του πάλαι ποτέ ΥΠΠΟ στην οδό Μπουμπουλίνας ζουν μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Η οικονομική κατάσταση είναι επιεικώς απελπιστική. Αν δεν υπήρχαν τα χρήματα του ΕΣΠΑ σχεδόν δεν θα είχαν αντικείμενο εργασίας. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια οι υπηρεσίες κινήθηκαν δυναμικά και ενέταξαν περισσότερα από 350 έργα υποδομής σε όλη την Ελλάδα με συνολικό προϋπολογισμό 531 εκατ. ευρώ.

Τα μεγάλα στοιχήματα

ΕΣΠΑ: Είναι ένα στοίχημα που οφείλει η νέα ηγεσία να κερδίσει. Απαιτείται ταχύτητα και αποτελεσματικότητα για να ολοκληρωθούν έργα όπως η κτιριακή ολοκλήρωση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο «Φιξ», η επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης, τα έργα στην Ακρόπολη, στο Σούνιο και στην Ακαδημία Πλάτωνος, η Αυλή των Θαυμάτων στην Πλάκα… Πρόκειται για έργα πνοής στον τομέα του Πολιτισμού, τόσο γιατί σχετίζονται άμεσα με την αναγκαία πολιτιστική υποδομή αλλά και επειδή θα συμβάλουν τα μέγιστα στην ανάπτυξη… Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρό για τη νέα ηγεσία και τον κ. Αρβανιτόπουλο προσωπικά…

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ: Οι ελλείψεις είναι μεγάλες. Ήδη στη μέση του καλοκαιριού και δεν έχουμε καταφέρει να ανοίξουμε όλα τα μουσεία και τους αρχαιολογικούς μας χώρους με το θερινό διευρυμένο ωράριο. Απαιτείται λοιπόν ένας συνολικός (και τολμηρός) σχεδιασμός του ωραρίου και της αντιμετώπισης του προβλήματος της φύλαξης. Επείγει επίσης και η αντιμετώπιση των μεγάλων ελλείψεων των ίδιων των μουσείων και των μνημείων. Οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορεί και να έχουν ήδη παραδώσει στη νέα πολιτική ηγεσία την πραγματική εικόνα…

Περισσότερα από τα μισά δεν πληρούν ούτε καν τις ελάχιστες προϋποθέσεις.

Εξαγγέλθηκε ακόμη και η δημιουργία του Μητρώου των ελληνικών μουσείων. Θα προχωρήσει άραγε; Μουσεία και μνημεία που λειτουργούν άριστα αποφέρουν χρήματα…Πότε επιτέλους θα το δούμε και να συμβαίνει;

AΣΦΑΛΕΙΑ – ΦΥΛΑΞΗ: Τα πρόσφατα κρούσματα κλοπών στην Εθνική Πινακοθήκη και στην Αρχαία Ολυμπία δεν αφήνουν κανένα περιθώριο. Η αύξηση της εγκληματικότητας στην Ελλάδα χτύπησε και την πόρτα των μουσείων μας και δεν μας επιτρέπει να κωφεύουμε… Αναγγέλθηκαν από την προηγούμενη ηγεσία μέτρα που δεν έχουν καν τεθεί σε εφαρμογή.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΦΟΡΕΩΝ: Αν στον τομέα των επιχορηγήσεων έχει μπει μια τάξη – εκτός αν αποφασιστεί να αλλάξουν εντελώς πάλι τα κριτήρια και η μέθοδος αξιολόγησης –, υπάρχουν αρκετά ανοιχτά μέτωπα: η νέα ηγεσία θα πρέπει να επιλέξει ανθρώπους σε θέσεις-κλειδιά, όπως είναι η διεύθυνση της Εθνικής Πινακοθήκης, η στελέχωση του Δ.Σ. του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, ενώ θα πρέπει να αποσαφηνίσει τη σχέση της με τα μεγάλα γεγονότα-καθρέφτες, όπως συνηθίζουμε να τα ονομάζουμε, και είναι το Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε., το φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, η εκπροσώπησή μας στο εξωτερικό σε διοργανώσεις όπως η Μπιενάλε της Βενετίας κ.ά.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.