Το ψωμί της ξενιτιάς είναι πικρό… Όσοι γεννηθήκαμε από την εποχή της μεταπολίτευσης και μετά, ακούγαμε Καζαντζίδη σχεδόν σαν να πρόκειται για μάθημα Ιστορίας.

Το ψωμί της ξενιτιάς είναι πικρό… Όσοι γεννηθήκαμε από την εποχή της μεταπολίτευσης και μετά, ακούγαμε Καζαντζίδη σχεδόν σαν να πρόκειται για μάθημα Ιστορίας. Κι όμως, το «μάθημα» ήταν άλλο: ότι η Ιστορία ανακυκλώνεται. Ενόσω κάποιοι αναλώνονται ακόμα με το δίλημμα «να κλείσει ή όχι η Ευρώπη τις πόρτες στους μετανάστες;», οι χώρες της λεγόμενης περιφέρειας αιμορραγούν σκορπώντας τα σπλάχνα τους στις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.

Ο «νεο-μετανάστης» από την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και, φυσικά, την Ελλάδα μπορεί να είναι – σε αντίθεση με όσους έφυγαν στα ξένα τη δεκαετία του ’50 και του ’60 – φορτωμένος με πανεπιστημιακά πτυχία και διαπιστευτήρια γλωσσομάθειας, όμως κάποια πράγματα δεν αλλάζουν: όπως κάθε μετανάστης, είναι έτοιμος να φέρει τα πάνω κάτω προκειμένου να βρει την τύχη του αλλά και… απροετοίμαστος μπροστά στο σοκ της αιφνιδιαστικής ανατροπής στη ζωή του. Πόσο μάλλον όταν προέρχεται από χώρες με οικονομίες που κατέρρευσαν εν μια «νυκτί» σαν χάρτινοι πύργοι και όπου μέχρι πρότινος τίποτα δεν τον προϊδέαζε για την καταστροφή που θα ακολουθούσε.
Η γενιά που «δεν έζησε πόλεμο, χούντα, κατοχή και πείνα» (πόσες φορές το έχουμε ακούσει, άλλοτε καλοπροαίρετα ως ένδειξη της «τύχης» των σημερινών νέων και άλλοτε σχεδόν ως «μομφή» εναντίον τους) τώρα θα φτύσει αίμα. Το κύμα μετανάστευσης από τις PIΙGS εξελίσσεται σε μια από τις σοβαρότερες κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και τίποτα από όσα συμβαίνουν δεν προμηνύουν την αντιστροφή του φαινομένου τα επόμενα χρόνια. Το αντίθετο. Τα εξωπραγματικά ποσοστά ανεργίας συνεχίζουν να τροφοδοτούν τη μαζική έξοδο – κυρίως των νέων – από τον ευρωπαϊκό Νότο, ισοπεδώνοντας στο πέρασμά τους τις όποιες ελπίδες (έστω και μελλοντικής) οικονομικής ανόρθωσης…

Νέος χάρτης
Σύμφωνα με τα στοιχεία που γνωρίζουμε σήμερα, τόσο στην Ισπανία όσο και στην Πορτογαλία και την Ιρλανδία αντιστράφηκε το… μεταναστευτικό «ισοζύγιο»: πλέον, αυτοί που φεύγουν είναι περισσότεροι από αυτούς που έρχονται! Οι προορισμοί δε των νέων μεταναστών είναι διασκορπισμένοι σε όλο τον πλανήτη (από τις ευρωπαϊκές χώρες του Βορρά και τις ΗΠΑ μέχρι τη Λατινική Αμερική, την Αφρική και την Αυστραλία), ωστόσο η Γερμανία κατέχει την πρωτιά με τους περισσότερους να εμφανίζονται πεπεισμένοι πως εκεί… θα βρουν την υγειά τους (;). Συγκεκριμένα, οι Έλληνες που μετανάστευσαν στη Γερμανία κατά το 2012 ήταν κατά 10.000 περισσότεροι σε σύγκριση με το 2011, μια αύξηση της τάξης του 43%! Παρομοίως, η αύξηση μεταναστών από την Ισπανία προς τη Γερμανία την ίδια περίοδο άγγιξε το 45%, ενώ από την Πορτογαλία το 43% και από την Ιταλία το 40%.
Για να δώσουμε μια συνολική εικόνα της κατάστασης όπως διαμορφώνεται: Μόνο το 2012, οι Ισπανοί που ζουν στο εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 6% (αγγίζοντας τα 1,9 εκατ.), ενώ πέρσι – για πρώτη φορά από το 1996 – μειώθηκαν σε απόλυτους αριθμούς οι μετανάστες που ζουν στην Ιβηρική χώρα. Την ίδια χρονιά, τη γειτονική Πορτογαλία των 10 εκατομμυρίων κατοίκων εγκατέλειψαν 200.000 πολίτες, ενώ στα ίδια επίπεδα κινήθηκε και η μετανάστευση από την Ιρλανδία (σχεδόν 200.000 μέσα στο 2012 επί των 4,5 εκατομμυρίων του συνολικού πληθυσμού). Όσο για την Ελλάδα, αρκεί να πούμε ότι η εθνική στατιστική υπηρεσία έχει επισημάνει ότι από το ένα εκατομμύριο κατοίκους που… «χάσαμε» την τελευταία δεκαετία, το μεγαλύτερο ποσοστό έφυγε μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Όπως δείχνουν μάλιστα οι πρόσφατες έρευνες, από τη χώρα μας έφυγαν την τελευταία διετία τουλάχιστον 150.000 επιστήμονες.
Και ενώ ο ευρωπαϊκός Νότος, καθώς φαίνεται, μετακομίζει μαζικά, ορισμένοι οικονομολόγοι σπεύδουν να αναδείξουν τα «καλά» της μετανάστευσης. Για παράδειγμα, σου λένε, η Ισπανία έλαβε 5,9 δισ. ευρώ συνάλλαγμα από το εξωτερικό μέσα στο 2012, κάτι που μεταφράζεται σε αύξηση 3,6% σε σχέση με πέρυσι, ενώ στην Πορτογαλία οι μετανάστες έστειλαν 2,45 δισ. ευρώ (από 2,42) και στην Ιρλανδία 570 εκατομμύρια (από 470 πριν από το ξέσπασμα της κρίσης). Ευτυχώς. Δεν χρειάζεται φυσικά να έχει πάρει κανείς το Νόμπελ Οικονομίας για να καταλάβει ότι, πρώτον, τα ποσά για τα οποία μιλάμε (π.χ. 1% του ΑΕΠ για την Ισπανία) δεν λύνουν επί της ουσίας κανένα πρόβλημα για τις χώρες του Νότου και. δεύτερον, ότι μπορεί μεν να ενισχύουν το «δίχτυ κοινωνικής ασφαλείας» παρέχοντας ρευστότητα σε ορισμένες οικογένειες, ωστόσο τα όποια οφέλη είναι «βραχυπρόθεσμα». Και αυτό διότι οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες του φαινομένου είναι καταστροφικές σε όλα τα επίπεδα.

Αναπόφευκτες συνέπειες

Η μετανάστευση εξειδικευμένων επαγγελμάτων αφαιρεί από τις χώρες προέλευσης το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό για μια «πραγματική» ανάπτυξη και ανασυγκρότηση της οικονομίας. Επιπλέον, η μεγάλη φυγή έχει αναπόφευκτες συνέπειες στην ήδη ξεπαστρεμένη φορολογική βάση. Τέλος, ο αυξανόμενος ρυθμός μετανάστευσης ασκεί νέες σοβαρές πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα του ευρωπαϊκού Νότου, το οποίο, ούτως ή άλλως, οδεύει προς αφανισμό…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.