Τα φτηνά (πια) εργατικά χέρια πίσω από τον… έρωτα της γερμανογαλλικής EADS για την αμυντική βιομηχανία

Τα φτηνά (πια) εργατικά χέρια πίσω από τον… έρωτα της γερμανογαλλικής EADS για την αμυντική βιομηχανία

Μια απρόσμενη επίσκεψη στις αρχές του προηγούμενου μήνα έδειξε γιατί η ΕΑΒ έχει εξαιρεθεί από την «ομάδα» των αμυντικών βιομηχανιών για τις οποίες η τρόικα ζητά να κλείσουν.
Την ίδια στιγμή, όμως, λειτούργησε και σαν ένα καμπανάκι για το μέλλον της εταιρείας, για την οποία, αν δεν δρομολογηθεί έγκαιρα μια βιώσιμη λύση, θα έχει την τύχη των ΕΑΣ και της ΕΛΒΟ, ιδιαίτερα αφού από τις αρχές του 2013 και μετά άρχισε να αποκαλύπτεται το… πάρτι κακοδιαχείρισης και κακοδιοίκησης που οδήγησε τη βιομηχανία σε ζημιές και στην παύση του διοικητικού συμβούλου. Ας δούμε λοιπόν τι συμβαίνει και με αυτήν την αμυντική βιομηχανία από το… τέλος προς την αρχή.
Ο απρόσμενος επισκέπτης λεγόταν Τόμας Έντερς. Για όσους παρακολουθούσαν τα εξοπλιστικά, ο Έντερς είναι στέλεχος της EADS, κατασκευάστριας (μεταξύ άλλων) του Eurofighter και μιας από τις εταιρείες που προσπάθησαν ανεπιτυχώς να το πουλήσουν στη χώρα μας.
Μπορεί οι λόγοι που το ευρωμαχητικό δεν πουλήθηκε στη χώρα μας να είναι πολλοί, αλλά ένας απ’ αυτούς ήταν και το ότι η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία προτιμούσε το F-16 (από τη δεκαετία του ’80 έκανε συνολικά τέσσερις μεγάλες παραγγελίες με 180 αεροσκάφη), κάτι που επέτρεψε στους Αμερικάνους και στη Lockheed Martin να αποκτήσουν ιδιαίτερα βαθιές ρίζες στην ΕΑΒ. Και με την εγχώρια βιομηχανία στο πλευρό τους (μια και έδιναν πάντα περισσότερο υποκατασκευαστικό έργο) οι αμερικάνικες προτάσεις έδειχναν πάντα πιο ελκυστικές, ανεξάρτητα από τα πολιτικά και τις υπόγειες οικονομικές συμφωνίες.
Ο Τόμας Έντερς, λοιπόν, ξάφνιασε τους συνομιλητές του στο Πεντάγωνο όταν τους είπε ότι ο βασικός λόγος της επίσκεψής του ήταν το ενδιαφέρον της εταιρείας του για την EAB. Και το ενδιαφέρον (που επιβεβαίωσε και η Φώφη Γεννηματά) έχει, όπως μαθαίνει το «Π», να κάνει με τις προοπτικές μετεξέλιξης της βιομηχανίας, είτε αυτή οδηγηθεί σε ιδιωτικοποίηση είτε αναμορφωθεί έπειτα από συμφωνία και συνεργασία με στρατηγικό επενδυτή.
Στο ερώτημα γιατί οι Γερμανοί (Γερμανογάλλοι, για την ακρίβεια) της EADS ενδιαφέρονται για την ΕΑΒ η απάντηση είναι ότι στο πλαίσιο του μετασχηματισμού της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας (και ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη πτώση των παραγγελιών που οδήγησε πολλά εργοστάσια σε λουκέτο) όσοι απέμειναν, έμαθαν να μοιράζονται τα έργα. Και στο πλαίσιο αυτό όλοι οι «μεγάλοι» μπορεί να κρατούν την τεχνολογία αιχμής για τα δικά τους εργοστάσια, αλλά δίνουν τις κατασκευές των απλούστερων σε μικρότερες και φθηνότερες μονάδες.
Για την EADS τα εργατικά στη Γερμανία και τη Γαλλία έχουν πλέον τεράστιο κόστος, ενώ η Ελλάδα, μετά τις αλλεπάλληλες περικοπές σε μισθούς, επιδόματα και κάθε είδους αποδοχές, θεωρείται πια μια χώρα χαμηλού εργατικού κόστους. Ένας άλλος λόγος που κάνει την EADS να «κοιτά» προς την ΕΑΒ είναι ότι, παρά την πτώση των αμυντικών παραγγελιών σε όλη την Ευρώπη και το «μάζεμα» στα δικά της οικονομικά (ιδιαίτερα μετά τις απώλειες στο Eurofighter), η μητρική εταιρία τα τελευταία χρόνια θησαυρίζει από τις παραγγελίες των Airbus και έχει πολύ χρήμα να διαθέσει για επενδύσεις στο εξωτερικό. Άλλωστε εδώ και μερικά χρόνια, και στο πλαίσιο παλιότερων αντισταθμιστικών προγραμμάτων, η ΕΑΒ κατασκευάζει τις πόρτες στην οικογένεια αεροσκαφών Airbus A320.

Γερμανική επιστροφή
Και στο ερώτημα γιατί η EADS να ενδιαφέρεται για την ΕΑΒ την ώρα που η ελληνική βιομηχανία θεωρείται «αμερικάνικο μαγαζί» με σημαντικό πλέον υποκατασκευαστικό έργο για τα F-16 και τα C-130 (πρόσφατα ολοκληρώθηκε η παράδοση 110 κεντρικών τμημάτων ατράκτου για τα 110 F-16 που αγόρασε το Ομάν), η απάντηση μπορεί να είναι εξίσου απλή: Οι Γερμανοί θα ήθελαν να κάνουν την επιστροφή τους ακριβώς σε ένα αμερικανοκρατούμενο «μαγαζί» περιορίζοντας εκεί τις προσβάσεις της Lockheed Martin και πράττοντας αυτό που σήμερα κάνει στην ΕΑΒ η αμερικάνικη εταιρεία.
Άλλωστε οι της EADS δεν σκέφτονται να κάνουν την ΕΑΒ μόνο ένα κέντρο υποκατασκευών τμημάτων αεροσκαφών και συντήρησης, αλλά βλέπουν και πιο μακριά: Γνωρίζουν ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα που θα συνεχίσει λόγω γεωπολιτικών δεδομένων (και υδρογονανθράκων) να έχει ανάγκη για άμυνα πρώτης γραμμής. Και για τον λόγο αυτόν πιστεύουν ότι μετά την κρίση η Ελλάδα θα επαναλάβει τις αμυντικές παραγγελίες, με τα αεροσκάφη να είναι μια από τις πρώτες επιλογές.
Η πρόθεση των Γερμανών να μπουν στην ΕΑΒ δεν είναι πάντως άγνωστη. Άλλωστε και την «περίοδο» του Eurofighter η EADS είχε υποσχεθεί μεγάλο κατασκευαστικό έργο στην ελληνική βιομηχανία, αλλά και να αγοράσει τον όμιλο εάν η Ελλάδα προχωρούσε σε συμφωνία.
Τώρα, αν θα πρέπει να χαιρόμαστε που οι Γερμανοί θέλουν να πάρουν την ΕΑΒ… είναι ένα ζήτημα. Ιδιαίτερα εάν δούμε τι έγινε με την αντίστοιχη είσοδο της HDW στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και τη σημερινή κατάντια. Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι όλα τα ίδια και στην αμυντική βιομηχανία κάθε περίσταση είναι ξεχωριστή. Όπως για παράδειγμα και η μεγάλη απόσταση που χωρίζει τις περιπτώσεις των ΕΛΟΒ – ΕΑΣ από την ΕΑΒ, έστω κι αν η τελευταία (όπως θα δούμε πιο κάτω) ταλανίζεται τελευταία από πολύ χοντρά θέματα.
Πώς αντιδρούν οι Αμερικάνοι της Lockheed; Η απάντηση που έδωσαν (ανεπίσημα μεν, πλην με απόλυτη διαβεβαίωση) στελέχη της εταιρείας στο «Π» είναι ότι δεν ενδιαφέρονται να διεκδικήσουν την ΕΑΒ σε περίπτωση που βγει για ιδιωτικοποίηση. Με δυο λόγια, προτιμούν το «μαγαζί» ως έχει, γιατί με τον τρόπο αυτόν πηγαίνουν εκεί τις δουλειές τους όπως θέλουν, με μέθοδο και τιμολόγια προκαθορισμένα, αλλά αποφεύγουν το ρίσκο της λειτουργίας αλλά και της διασφάλισης των υπόλοιπων παραγγελιών που χρειάζονται για να κρατήσουν ζωντανή την εταιρεία. Και τι θα γίνει εάν ένας ξένος επενδυτής μπει ως στρατηγικός εταίρος στην ΕΑΒ;
Εκεί θα προκύψει πρόβλημα, μια και οι υποκατασκευές των τμημάτων των F-16 που κάνει η ΕΑΒ αφορούν αντικείμενα ευαίσθητης στρατιωτικής τεχνολογίας, τόσο της εταιρείας όσο και των ΗΠΑ, που οι Αμερικάνοι δεν θα θελήσουν να πέσουν με κανένα τρόπο στα χέρια των ανταγωνιστών. Επομένως, ή θα πρέπει να δουν πώς θα «αγκαλιάσουν» περισσότερο την ΕΑΒ ή θα πρέπει να αποχωρήσουν. Ενδιαφέρον σε κάθε περίπτωση.

Η προίκα
H EAB έχει συνεργασίες με τους περισσότερους κατασκευαστές στον χώρο της αεροναυπηγικής, όπως τις Dassault Aviation (κατασκευάστρια του Mirage και του μη επανδρωμένου αεροσκάφους Neuron, στο οποίο μετείχε η Αεροπορική Βιομηχανία), Alenia Aermacchi, Airbus, Eurocopter, Northrop Grumman, Boeing, Saab, EADS-CASA, Thales κ.λπ. Ωστόσο οι κύριες μπίζνες της ήταν το υποκατασκευαστικό έργο σε μεγάλα προγράμματα της Αεροπορίας (F-16, F-4E AUP, Mirage 2000-5), οι επισκευές των ελληνικών μαχητικών και τελευταία οι δουλειές που της έφερνε η Lockheed. Να μην ξεχνάμε ότι ήταν η Lockheed που «έστησε» την ΕΑΒ όταν αυτή ξεκίνησε το 1976 και έκτοτε έμεινε κοντά της με σημαντικά προγράμματα, όπως οι συνεργασίας στα F-16 και C-130J που συνολικά διαμορφώνουν τζίρο 1 δισ. δολάρια διασφαλίζοντας κάπου 450 θέσεις εργασίας.
Η κρίση και ο τερματισμός των εξοπλιστικών όμως μείωσαν δραστικά το αντικείμενό της, ενώ τα τελευταία χρόνια οι πληρωμές από την Αεροπορία για τη συντήρηση δεν ήταν και αυτό που λέμε… τακτικές. Έτσι οι Αμερικάνοι, που συνέχιζαν να πουλάνε F-16 ανά τον κόσμο και έδιναν κάποια τμήματα στην ΕΑΒ, έγιναν σημαντικός παράγοντας στα έσοδα, ιδιαίτερα καθώς από πέρυσι οι εξαγωγές της διαμόρφωναν ήδη το 58% του συνόλου ανεκτέλεστων εργασιών, από 36% του 2004.
Το πρόβλημα ήταν ότι όλη αυτή η εικόνα των εξαιρετικών συνεργασιών που πρόβαλλε από το 2004 ο διευθύνων σύμβουλος Τάσος Φιλιππάκος (τον είχε φέρει από τις ΗΠΑ ο Σπήλιος Σπηλιωτόπουλος) ήταν εξωραϊσμένη. Η βιομηχανία λάμβανε μεν παραγγελίες, αλλά στο παρασκήνιο υπήρχε έντονη φημολογία ότι οι κοστολογήσεις των εργασιών οδηγούν στην εκτέλεση συμβολαίων με ζημιές…
Και όχι μόνο αυτό, αλλά, όπως καταγγέλλουν συνδικαλιστικά στελέχη, η ΕΑΒ τους τελευταίους μήνες λόγω έλλειψης προσωπικού ανέθετε σε εξωτερικούς υπεργολάβους μεγάλο τμήμα της παραγωγής της. Αλλά επειδή αυτοί δεν είχαν την απαιτούμενη πιστοποίηση, αναγκαζόταν να πληρώνει και ρήτρες!

Συρρίκνωση και ζημιές
 
Η κατάσταση αποτυπώθηκε και στα αποτελέσματα του 2012, που έδειξαν μειωμένο κύκλο εργασιών και αυξημένες ζημιές. Τα έσοδα περιορίστηκαν 43,8% (!) σε 91,26 εκατ. ευρώ, από 162,40 εκατ. ευρώ το 2011, τα μεικτά κέρδη της συρρικνώθηκαν σε 7,07 εκατ. ευρώ (-78,2%), ενώ τα αποτελέσματά της προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) ήταν ζημιές 4,43 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 16,83 εκατ. ευρώ το 2011. Τελικά η εταιρεία κατέγραψε καθαρές ετήσιες ζημιές 40,77 εκατ. ευρώ, που είναι 51,1% μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες του 2011 (26,98 εκατ. ευρώ). Όλα αυτά ενώ οι εργαζόμενοι μειώθηκαν κατά 10% σε 1.443, έναντι 1.601 το 2011.
Στα ήδη φοβερά αυτά αποτελέσματα ήρθε να προστεθεί η αποκάλυψη για το «ξαναδούλεμα» των στοιχείων του 2011, που έγινε μέσα από τα… νέα στοιχεία για το 2012! Σημειώνεται ότι τον Αύγουστο η ΕΑΒ είχε δημοσιοποιήσει αποτελέσματα για το 2012, τα οποία αποσύρθηκαν έπειτα από μερικές ημέρες και αντικαταστάθηκαν (με τα πιο πάνω) από τη νέα διοίκηση της εταιρείας. Όπως «έβγαλε» η απογραφή, τα στοιχεία του 2012, που βγήκαν φέτος το φθινόπωρο, παρουσιάζουν τροποποιημένα στοιχεία για το 2011… Στα αναθεωρημένα στοιχεία, τα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) που το 2011 διαμορφώθηκαν σε 16,8 εκατ. ευρώ, έγιναν τελικά ζημιές: -12,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή ενώ αρχικά το 2011 η σχέση EBITDA προς πωλήσεις ήταν 10,36%, τελικά έγινε -9,40%. Και ο κύκλος των 162,4 εκατ. ευρώ του 2011 ξαναγράφτηκε στα 133,1 εκατ. ευρώ με τις ζημιές μετά από φόρους να αυξάνονται τελικά σε 56,3 εκατ. ευρώ (από 26,9 εκατ. ευρώ). Και αυτά, με την παρατήρηση των ορκωτών ότι «από τον έλεγχό μας δεν κατέστη δυνατό να λάβουμε κατάλληλα και επαρκή ελεγκτικά τεκμήρια για την επιβεβαίωση λογαριασμών αποθεμάτων, εμπορευμάτων και πρώτων υλών, καθώς και της παραγωγής σε εξέλιξη κατά την 31.12.2012, με συνέπεια να διατηρούμε επιφύλαξη για τα υπόλοιπα των ανωτέρω λογαριασμών».
Ακόμη και ο Σταϊκούρας αναγκάστηκε να παύσει όλο το Δ.Σ. του ομίλου… σε συνέχεια της άσκησης κακουργηματικής ποινικής δίωξης στα μέλη της διοίκησης της εταιρείας από τον επίκουρο οικονομικό εισαγγελέα.
Να μας ετοιμάζουν για γερμανική λύση… σωτηρίας;
Θα δούμε.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.