Τίτλος ταινίας: «Ρενουάρ»

Σύνοψη : Η μικρή Φούκι, μόλις ένδεκα ετών, ζει στο Τόκιο και το καλοκαίρι του 1987 βρίσκεται αντιμέτωπη με τον επικείμενο θάνατο του καρκινοπαθούς πατέρα της, αλλά και με έναν καινούριο κόσμο, ο οποίος ανοίγεται μπροστά της. Εξερευνά για πρώτη φορά στη ζωή της τον κόσμο των ενηλίκων.

Σκηνοθεσία: Τσι Χαγιακάουα

Παίζουν: Γιούι Σουζούκι, Χικάρι Ισίντα, Λίλι Φράνκι

Ίσως μας είναι οικείος ο παραμυθένιος τρόπος ενηλικίωσης της «Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων», ήρθε λοιπόν ο καιρός να γνωρίσουμε και τη γιαπωνέζικη εκδοχή της κοριτσίστικης ενηλικίωσης, στην ταινία «Ρενουάρ». Η διαφορά είναι πως το βιβλίο του Λιούις Κάρολ, γλυκαίνει τη σχετική εμπειρία, μετατρέποντάς την σε ένα εξ ολοκλήρου παραμύθι, ενώ η Γιαπωνέζα σκηνοθέτης Τσι  Χαγιακάουα διατηρεί μια πιο σκληρή αντιμετώπιση της κατάστασης.

Από την άλλη, κοινό σημείο είναι οι φαντασιωτικές εικόνες που τα κοριτσάκια πλάθουν με το μυαλό τους, εδώ σε μια πιο λιτή δοσολογία. Η αφήγηση εξελίσσεται στο Τόκιο του 1987, όταν η εντεκάχρονη Φούκι βρίσκεται αντιμέτωπη με τον επικείμενο θάνατο του πατέρα της, μια πόρτα που ανοίγει σ’ έναν καινούριο άγνωστο κόσμο. Η ίδια η Χαγιακάουα αναφέρει ότι επέλεξε τη συγκεκριμένη χρονιά, επειδή η ίδια βρισκόταν σε όμοια κατάσταση και ηλικία εκείνο το καλοκαίρι, αλλά και για τον λόγο ότι η χώρα της απολάμβανε την  κορυφή της οικονομικής της ισχύος, όσο να ακολουθήσει η κατάρρευση των χρηματιστηρίων, το 1997. Εν τω μεταξύ, όμως, στο όνομα του νεοπλουτισμού είχαν θυσιαστεί παραδοσιακές αρχές της ιαπωνικής κουλτούρας και οικογένειας.

Με άλλα λόγια, η μικρή Φούκι βρίσκεται στο κέντρο της αποχαλίνωσης των ηθών και την οικογενειακή κρίση, που συνεπάγεται η οικονομικη ευδαιμονία. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ενηλικιώνεται η ηρωίδα, κοιτώντας με θαυμασμό, απορία και αγωνία τον κόσμο ο οποίος αρχίζει να ξεκρίνει μπροστά της. Αρχικά, σε τηλεοπτικές εικόνες, ομήλικά της παιδάκια, υποσιτισμένα, να πάσχουν από τυμπανισμό στον τρίτο κόσμο. Ακολουθούν ο θάνατος, στο πρόσωπο του πατέρα της, η ενδεχόμενη υποκαταστασή του με τη μητέρα παραπλανημένη από έναν παντρεμένο απατεώνα, πλαστές ελπίδες για την αντιμετώπιση του μοιραίου, η παραψυχολογική εμπειρία, η ψηλάφηση του έρωτα, με όλες τις παγίδες που κρύβει αυτή σε μια τέτοια ηλικία, με κυριότερη την παιδοφιλία. Διακριτικά, με σχετικές αναφορές, η ταινία υποδεικνύει την εισβολή της αμερικανικής κουλτούρας ως υπαίτια για την κατασκευή ενός πλαστού, παραπλανητικού κόσμου.

Ανάμεσα σε όλα αυτά τα βασικά του βίου,  μικρότερες αλλά σημαντικές προγεύσεις ζωής: ο τζόγος, αγαπημένη ενασχόληση του πατέρα της, οι συζητήσεις με τη φίλη της για τον κόσμο των μεγάλων, η περιπλάνηση στο άγνωστο, σαν πρώτο ταξίδι, αλλά και η τέχνη. Ο κλασικός πίνακας του Ρενουάρ, με το «Κορίτσι σε ενηλικίωση», μοιάζει να συνοψίζει όλο το νόημα, αλλά και το ύφος του φιλμ. Μια κοπέλα, με το βλέμμα της να μαρτυρά την είσοδό της στον κόσμο των ενηλίκων. Πινελιές ανάλαφρες, για κάτι που μπορεί να είναι σκληρό, παλ χρώματα, στους τόνους του γαλάζιου. Όπως ακριβώς κινηματογραφεί η Χαγιακάουα. Αλλά και όπως εκτελεί τις εντολές της, ως ηθοποιός, η Γιούι Σουζούκι, στην πολύ δύσκολη αποστολή να είναι ταυτόχρονα ώριμη και ανήλικη, πονηρεμένη και αθώα, χωρίς να είναι «μικρομέγαλη». Για χάρη της, δικαίως υιοθετήθηκε στο Φεστιβάλ Ασιατικού Κινηματογράφου το «Βραβείο πρωτοεμφανιζόμενης ηθοποιού». Τελικά, η Φούκι γίνεται ένα μικρό πορτρέτο του Ρενουάρ. Από την τρικυμία του καινούριου, άγνωστου κόσμου, τη γλιτώνει το σωσίβιο της τέχνης. 

Σαν γνήσια απόγονος του Γιασουχίρο Όζου, του σκηνοθέτη ο οποίος εισήγαγε στον κινηματογράφο τη «γαλήνη» μπροστά στη δίνη του χρόνου, η Χαγιακάουα παρακολουθεί την ηρωίδα της να περνάει μια κινούμενη ηλικιακή γέφυρα, με αναπάντεχη ηρεμία και σιγουριά.  Βασίζει τη δημιουργία της σε μια ιδιαιτέρως στιλιστική αντιμετώπιση των γεγονότων, με πλάνα και γωνίες λήψης κάποιες φορές εκκεντρικά, πάντα όμως εύγλωττα.

Οι Γιαπωνέζοι, καταγωγικά, αγαπούν τις σιωπές, αποδίδουν σ’ αυτές ιδιαίτερη αξία, τις θεωρούν σημαντικό συστατικό του βίου τους.  Ο θάνατος δίνει μια καλή αφορμή για τέτοιες στιγμές περισυλλογής, απομόνωσης, αλλά και αποξένωσης. Έτσι, η σκηνοθέτης επιλέγει τον δύσκολο δρόμο της κινηματογράφησής τους και τα καταφέρνει χάρη στη δυνατότητά της να παραμένει εστέτ, ακόμη και μέσα σε μια έμμεση παιδική αφήγηση. Εκείνο που δεν κατορθώνει είναι να συμμαζέψει το υλικό της, να ψαλιδίσει κάποια από τα δευτερεύοντα επεισόδια, να πυκνώσει τη δράση της.

Αξιολόγηση: **1/2

Διαβάστε επίσης:

Ο Γιώργος Περρής μας φέρνει τα πιο ατμοσφαιρικά… Χριστούγεννα!

Πασχάλης Τερζής: Μεγάλη επιστροφή του αγαπημένου καλλιτέχνη με νέο τραγούδι (Video)

Νατάσσα Μποφίλιου: «Ας αφήσουμε τα τραγούδια και τη μουσική να μιλήσουν γιατί μιλούν καλύτερα» (Video)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.