Λίγα φάρμακα έχουν προκαλέσει τόση μεγάλη συζήτηση όσο οι στατίνες. Οι καρδιολόγοι συχνά τις περιγράφουν ως σωτήριες, ενώ ορισμένοι ασθενείς παραμένουν επιφυλακτικοί για τις παρενέργειες ή ανησυχούν για τη λήψη ενός χαπιού καθημερινά.

Οι στατίνες είναι μια ομάδα φαρμάκων που μπλοκάρουν ένα ένζυμο που ονομάζεται HMG-CoA αναγωγάση. Αυτό το ένζυμο παίζει κεντρικό ρόλο στην παραγωγή χοληστερόλης από το ήπαρ. Η χοληστερόλη είναι μια λιπαρή ουσία που χρειάζεται το σώμα για να χτίσει τις κυτταρικές μεμβράνες, να παράγει ορμόνες, να παράγει βιταμίνη D και να παράγει χολή, η οποία βοηθά στην πέψη των λιπών.

Επίσης η ουσία αυτή ταξιδεύει μέσω της κυκλοφορίας του αίματος συνδεδεμένη με πρωτεΐνες, σχηματίζοντας σωματίδια γνωστά ως λιποπρωτεΐνες. Οι πιο γνωστές είναι η λιποπρωτεΐνη χαμηλής πυκνότητας (LDL) και η λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL).

Η LDL συχνά χαρακτηρίζεται ως «κακή χοληστερόλη» επειδή τα υψηλά επίπεδά της μπορούν να οδηγήσουν σε συσσώρευση λίπους στο εσωτερικό των αρτηριών, ενώ η HDL βοηθά στη μεταφορά της περίσσειας χοληστερόλης πίσω στο ήπαρ. Ένα άλλο σημαντικό λίπος στο αίμα είναι τα τριγλυκερίδια, τα οποία, όταν είναι αυξημένα, αυξάνουν επίσης τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η χοληστερόλη από μόνη της δεν είναι επιβλαβής. Προβλήματα προκύπτουν όταν τα επίπεδα LDL και τριγλυκεριδίων παραμένουν πολύ υψηλά για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αθηροσκλήρωση, μια πάθηση κατά την οποία οι λιπαρές εναποθέσεις στενεύουν και σκληραίνουν τις αρτηρίες, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Μειώνοντας τη χοληστερόλη LDL και τα τριγλυκερίδια, οι στατίνες μειώνουν την πιθανότητα σχηματισμού αυτών των εναποθέσεων.

Οι κλινικές έρευνες και οι παρενέργειες

Μια σημαντική ανασκόπηση διαπίστωσε ότι οι στατίνες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Το μέγεθος του οφέλους εξαρτάται από τον υποκείμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο ενός ατόμου και από το πόσο μειωμένη είναι η LDL χοληστερόλη του. Αντανακλώντας αυτά τα στοιχεία, οι εθνικές οδηγίες συνιστούν στατίνες για πρωτογενή πρόληψη σε άτομα υψηλότερου κινδύνου που δεν έχουν ακόμη εμφανίσει καρδιαγγειακή νόσο και δευτερογενή πρόληψη σε άτομα με εγκατεστημένη νόσο.

Όπως όλα τα φάρμακα, έτσι και οι στατίνες έχουν παρενέργειες. Οι πιο συχνές είναι πονοκέφαλος, πεπτικές διαταραχές και ζάλη. Πιο σοβαρές αλλά όχι συχνές ή σπάνιες παρενέργειες περιλαμβάνουν φλεγμονή του ήπατος και μυϊκά προβλήματα.

Μία τέτοια πάθηση είναι η μυοπάθεια, που σημαίνει μυϊκός πόνος ή αδυναμία με αυξημένα επίπεδα κρεατινικής κινάσης, ενός ενζύμου που απελευθερώνεται όταν ο μυϊκός ιστός έχει υποστεί βλάβη. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστεί σοβαρή μυϊκή βλάβη γνωστή ως ραβδομυόλυση .

Οι στατίνες μπορούν επίσης να προκαλέσουν μια μικρή αύξηση της γλυκόζης στο αίμα, επηρεάζοντας κυρίως άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη. Ωστόσο, επειδή οι στατίνες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής σε αυτές τις ομάδες, το συνολικό όφελος υπερτερεί αυτής της μέτριας αύξησης. Οι περισσότερες παρενέργειες είναι αναστρέψιμες μόλις διακοπεί η θεραπεία, ενώ η βλάβη από καρδιακές προσβολές ή εγκεφαλικά επεισόδια μπορεί να είναι μόνιμη.

Ακόμη και το γκρέιπφρουτ μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό των στατινών.

Ενώ οι στατίνες είναι αποτελεσματικές, δεν είναι το μόνο εργαλείο για τη διαχείριση της χοληστερόλης. Τα μέτρα για τον τρόπο ζωής παίζουν κεντρικό ρόλο και συνιστώνται παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή. Η παχυσαρκία είναι ένας σημαντικός παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου.

Μια ανασκόπηση διαπίστωσε ότι ο συνδυασμός διατροφής και άσκησης μείωσε το σωματικό βάρος, βελτίωσε τα επίπεδα χοληστερόλης και μείωσε τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο: μειώνει τους παράγοντες που συνδέονται με καρδιακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2.

Οι αλλαγές στη διατροφή είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Οι εθνικές οδηγίες συνιστούν τη μείωση της πρόσληψης κορεσμένων λιπαρών για να βοηθηθεί η μείωση της LDL χοληστερόλης. Τα κορεσμένα λιπαρά βρίσκονται συνήθως στο βούτυρο, στα λιπαρά κρέατα και στα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Η αντικατάστασή τους με ακόρεστα λιπαρά, όπως αυτά που βρίσκονται στο ελαιόλαδο, τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους, μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα χοληστερόλης. Η στροφή προς φυτικές πρωτεΐνες όπως τα φασόλια, οι φακές και η σόγια μπορεί επίσης να μειώσει την εξάρτηση από το κόκκινο και το επεξεργασμένο κρέας.

Οι στατίνες έχουν μεταμορφώσει την καρδιαγγειακή περίθαλψη και έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές. Ωστόσο, παραμένουν αμφιλεγόμενες, γι΄αυτό και η αντιμετώπιση της κακής διατροφής, της σωματικής αδράνειας και της παχυσαρκίας παραμένει κεντρικής σημασίας για τη μείωση του βάρους των καρδιακών παθήσεων μακροπρόθεσμα.

Πηγή: theconversation.com

Διαβάστε επίσης:

Κινέζοι χειρουργοί διατήρησαν το κομμένο αυτί μιας γυναίκας στο πόδι της για 5 μήνες

Tηλεόραση: Τι φέρνει η νέα χρονιά στην prime time – Οι …παλιοί γνώριμοι και τα νέα formats

Συγκλονίζει βραβευμένος πολεμικός ανταποκριτής του BBC: «Έχω καλύψει 40 πολέμους, δεν έχω ξαναζήσει χρονιά σαν το 2025»