Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να ανοίξει από την ΑΑΔΕ η ηλεκτρονική πλατφόρμα για το λεγόμενο «φορολογικό διαζύγιο», δίνοντας στους έγγαμους φορολογούμενους τη δυνατότητα να επιλέξουν και φέτος την υποβολή χωριστών φορολογικών δηλώσεων. Πρόκειται για μια επιλογή που έχει πλέον παγιωθεί στο φορολογικό σύστημα, ωστόσο δεν είναι «αθώα» και σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες εκπλήξεις.

Το βασικό στοιχείο που πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι είναι ότι η επιλογή της χωριστής δήλωσης έχει μόνιμο χαρακτήρα. Όσοι σύζυγοι είχαν επιλέξει τα προηγούμενα χρόνια να φορολογούνται χωριστά συνεχίζουν αυτόματα με το ίδιο καθεστώς, χωρίς να απαιτείται νέα δήλωση πρόθεσης, εφόσον εξακολουθεί να υφίσταται ο γάμος και δεν επιθυμούν αλλαγή. Αντίθετα, όσοι θέλουν να επιστρέψουν στην κοινή δήλωση οφείλουν να προχωρήσουν σε ανάκληση της επιλογής τους.

Η γνωστοποίηση ή η ανάκληση της επιλογής για χωριστή φορολογική δήλωση μπορεί να πραγματοποιηθεί έως τις 28 Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης. Σε περίπτωση που κανένας από τους δύο συζύγους δεν υποβάλει σχετικό αίτημα μέχρι την καταληκτική ημερομηνία, τότε η κοινή δήλωση είναι μονόδρομος. Η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 28 Φεβρουαρίου 2026, δίνοντας ένα σαφές χρονικό περιθώριο στους φορολογούμενους να αποφασίσουν.

Όταν το «διαζύγιο» κοστίζει

Παρά τα όποια πλεονεκτήματα προσφέρει σε επίπεδο ανεξαρτησίας, το φορολογικό διαζύγιο καταργεί στην πράξη την έννοια του οικογενειακού εισοδήματος. Αυτό σημαίνει ότι τα τεκμήρια διαβίωσης –κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη ή άλλα περιουσιακά στοιχεία– βαρύνουν αποκλειστικά κάθε σύζυγο ατομικά. Δεν υπάρχει καμία δυνατότητα «κάλυψης» τεκμηρίων με εισοδήματα του άλλου συζύγου, ούτε μπορεί να γίνει επίκληση ανάλωσης κεφαλαίου που προέρχεται από τη δήλωση του έτερου μέλους του ζευγαριού.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στο ζήτημα των ηλεκτρονικών αποδείξεων. Στις χωριστές δηλώσεις δεν προβλέπεται μεταφορά αποδείξεων μεταξύ συζύγων. Έτσι, αν ένας από τους δύο δεν καλύπτει το απαιτούμενο ποσοστό του 30% επί του ατομικού του εισοδήματος, θα επιβαρυνθεί με πρόσθετο φόρο 22% επί του ποσού που υπολείπεται. Πρόκειται για μια «παγίδα» που συχνά διαπιστώνεται εκ των υστέρων, όταν πλέον ο φόρος έχει βεβαιωθεί.

Στον αντίποδα, τα κοινωνικά επιδόματα και οι παροχές δεν επηρεάζονται από την επιλογή χωριστής δήλωσης, καθώς εξακολουθούν να υπολογίζονται με βάση τα ισχύοντα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Κατοικία, τέκνα και φορολογική ενημερότητα

Σε ό,τι αφορά τη δήλωση κατοικίας, κάθε σύζυγος οφείλει να δηλώσει ξεχωριστά το ποσοστό ιδιοκτησίας σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό συμμετοχής στη μίσθωση σε περίπτωση ενοικίου ή το αντίστοιχο ποσοστό δωρεάν παραχώρησης. Η λεπτομέρεια αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζει άμεσα τα τεκμήρια διαβίωσης.

Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα, δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους, ανεξάρτητα από το αν υποβάλλουν κοινή ή χωριστή δήλωση. Ωστόσο, το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομα του παιδιού προστίθεται στο εισόδημα του γονέα με το μεγαλύτερο φορολογητέο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν.

Σημαντικό είναι επίσης ότι, όπως και στην κοινή δήλωση, η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών του ενός συζύγου δεν μπλοκάρει την έκδοση φορολογικής ενημερότητας του άλλου. Τέλος, δεν απαιτείται υποβολή χωριστών δηλώσεων για συζύγους που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία, καθώς το φορολογικό πλαίσιο προβλέπει ειδική μεταχείριση για τις περιπτώσεις αυτές.

Διαβάστε επίσης:

ΟΠΕΚΑ: Πότε θα γίνει η επόμενη πληρωμή του Επιδόματος Παιδιού και του ΚΕΑ

«Πράσινοι Δασμοί»: Η ΕΕ υψώνει τείχος στον άνθρακα – Τι αλλάζει για την ελληνική αγορά

Ακίνητα: Η αγορά φρενάρει στα χαρτιά αλλά οι τιμές συνεχίζουν να ξεφεύγουν από εισοδήματα νοικοκυριών