Ενώ οι διεθνείς τιμές της ενέργειας παρουσιάζουν συχνά τάσεις αποκλιμάκωσης, τα ελληνικά νοικοκυριά συνεχίζουν να έρχονται αντιμέτωπα με «φουσκωμένους» λογαριασμούς.

Η αιτία δεν βρίσκεται μόνο στην τιμή της κιλοβατώρας, αλλά σε έναν μηχανισμό όπου κράτος, ρυθμιστικές αρχές και ενεργειακοί όμιλοι μετακυλίουν το κόστος της ενεργειακής μετάβασης και των υποδομών απευθείας στον καταναλωτή.

Κράτος: Φόροι επί των Φόρων

Το κράτος χρησιμοποιεί τον λογαριασμό ρεύματος ως εισπρακτικό μηχανισμό. Πέρα από τον ΦΠΑ, οι καταναλωτές επιβαρύνονται με τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και το Ειδικό Τέλος 5‰ (ΔΕΤΕ). Το παράδοξο είναι ότι ο ΦΠΑ υπολογίζεται επί της συνολικής αξίας, συμπεριλαμβανομένου του ΕΦΚ, οδηγώντας σε μια διπλή φορολόγηση που επιβαρύνει το τελικό ποσό. Επιπλέον, οι «έμμεσοι» φόροι άνθρακα για τη χρήση ορυκτών καυσίμων έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, με το κόστος να μεταφέρεται αυτούσιο στη λιανική.

Ρυθμιστικές Αρχές: Οι «Ρυθμιζόμενες» Επιβαρύνσεις

Εδώ κρύβεται το μεγαλύτερο μέρος του λογαριασμού που δεν μπορεί να αποφύγει ο πολίτης. Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις, που εγκρίνονται από τη ΡΑΕ, περιλαμβάνουν:

• ΥΚΩ (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας): Οι καταναλωτές πληρώνουν για το φθηνότερο ρεύμα στα νησιά και τα κοινωνικά τιμολόγια.
• ΕΤΜΕΑΡ: Η εισφορά για τη στήριξη των ΑΠΕ. Παρόλο που οι ΑΠΕ θεωρούνται πλέον η «φθηνή» ενέργεια, οι καταναλωτές εξακολουθούν να επιδοτούν παλαιότερα έργα με εγγυημένες τιμές.
• Κόστη Δικτύων (ΑΔΜΗΕ/ΔΕΔΔΗΕ): Οι τεράστιες επενδύσεις για την αναβάθμιση των δικτύων και τις διασυνδέσεις των νησιών φορτώνονται στους λογαριασμούς μέσω των χρεώσεων χρήσης συστήματος.

Ενεργειακοί Όμιλοι: Το «Μοντέλο της Οριακής Τιμής»

Οι ενεργειακοί όμιλοι επωφελούνται από το μοντέλο λειτουργίας της αγοράς (Target Model). Στο χρηματιστήριο ενέργειας, η τιμή ορίζεται από την ακριβότερη μονάδα που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση (συνήθως το φυσικό αέριο). Έτσι, ακόμα και αν το 50% της ενέργειας παράγεται από φθηνά αιολικά, ο καταναλωτής την πληρώνει στην τιμή του ακριβού αερίου, επιτρέποντας στους ομίλους να αποκομίζουν υπερκέρδη.

Χαρακτηριστικό Παράδειγμα

Σε έναν λογαριασμό 200 ευρώ:

• Ανταγωνιστικές χρεώσεις (ρεύμα): ~100-110 ευρώ.
• Ρυθμιζόμενες χρεώσεις & Φόροι: ~90-100 ευρώ.
  Δηλαδή, σχεδόν το 50% του λογαριασμού δεν αφορά την κατανάλωση ρεύματος, αλλά τέλη και φόρους που επιβάλλονται διοικητικά.

Με λίγα λόγια η ενεργειακή ακρίβεια στην Ελλάδα είναι δομική. Όσο το σύστημα παραμένει δέσμιο της οριακής τιμής και οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις αυξάνονται για να χρηματοδοτήσουν τις υποδομές του μέλλοντος, τα νοικοκυριά θα συνεχίσουν να πληρώνουν το “μάρμαρο” μιας μετάβασης που μοιάζει δυσβάστακτη για τον μέσο προϋπολογισμό.

Διαβάστε επίσης:

Mercosur: «Πουλάει» Νότο και «αγοράζει» Βορρά

Το μεγάλο πείραμα – ΕΡΓΑΝΗ

Ο «χάρτης» των πληρωμών από e-ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ για την περίοδο 19 Ιανουαρίου έως 23 Ιανουαρίου