Τίτλος ταινίας: «Άμνετ» (Hamnet»)

Σύνοψη: Στην Αγγλία του 1580 ένας δάσκαλος των λατινικών ερωτεύεται μια ανοιχτόμυαλη κοπέλα, της οποίας η παρουσία παίζει ρόλο πυξίδας στη ζωή του. Ο δάσκαλος είναι ο Ουΐλιαμ Σαίξπηρ και ένα κομβικό γεγονός στη σχέση του με την Άνιες,  θα τον οδηγήσει στη συγγραφή του «Άμλετ».

Σκηνοθεσία: Κλόι Ζάο

Παίζουν: Τζέσι Μπάκλεϊ, Πολ Μεσκάλ, Τζο Άλγουϊν, Έμιλι Γουάτσον

Τα περισσότερα που γράφονται και ακούγονται για τον «Άμνετ» έχουν να κάνουν είτε με τα Όσκαρ και τον προδιαγραφόμενο θρίαμβό του είτε με τη συγκίνηση την οποία προκαλεί και τα χαρτομάντηλα που τη συνοδεύουν.

Έχοντας ήδη κατακτήσει τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης δραματικής ταινίας και Α’ γυναικείου ρόλου, η σκηνοθέτης Κλόι Ζάο ακονίζει την όρεξή της για τις ίδιες – και ακόμη περισσότερες – βραβεύσεις με το χρυσό αγαλματίδιο. Πράγματι, κυρίως η Τζέσι Μπάκλεϊ σηκώνει το βάρος μιας δύσκολης ερμηνείας, η οποία απαιτεί την εμπειρία και τη γνώση του δραματικού θεάτρου, όπως και την ικανότητα επικοινωνίας με τον θεατή, μέσα από υπόγειες καλωδιώσεις.

Ο τρόπος που η Μπάκλεϊ συστρέφει το δραματικό εξωτερικό ερέθισμα και το μετατρέπει σε εσωτερικό δυναμικό, αποτελεί τον λόγο για τον οποίον ο «Άμνετ» σαρώνει τα συναισθήματα και τα εισιτήρια. Αφιλόξενος στην εκτέλεσή του ο ρόλος της Άνιες, θέτει τον Ουΐλιαμ Σαίξπηρ-Πολ Μεσκάλ σε δεύτερη μοίρα, όπως ακριβώς το απαιτεί το έργο. Πηδάλιο της ζωής του σπουδαιότερου δραματουργού των σύγχρονων χρόνων, η Άνιες φιλτράρει την απώλεια της κόρης μέσα από το μητρικό ένστικτο και το μεταβολίζει σε θαύμα ζωής, σε  δημιουργία, γεννημένη από την πένα του Σαίξπηρ.

Κινηματογραφικά, η Κλόι Ζάο γνωρίζει τον τρόπο να εικονογραφήσει, με κλασικούς κανόνες, την αλυσιδωτή αντίδραση. Η θηλειά της κάθε απώλειας ξεσφίγγει όταν τη μοιράζεσαι με το κοινό, στο τραπέζι της μεγάλης τέχνης. Η Άνιες είναι πριν απ’ όλα γυναίκα- μάνα, ο Σαίξπηρ είναι κυνηγός της δόξας. Και τα δύο παρηγορητικά χάπια του θανάτου, μια περίεργη ψευδαίσθηση αιωνιότητας. 

Τρίτο πρόσωπο το οποίο εμπλέκεται στην αρχετυπική σχέση Άνιες-Σαίξπηρ, είναι η ίδια η σκηνοθέτης Κλόι Ζάο, η οποία δανείζεται το μεγαλείο της δημιουργίας, όπως το εμπνεύστηκε με τη σειρά της από τον Σαίξπηρ, και το φέρνει στα μάτια των θεατών. Μια προσπάθεια να καταγραφεί κι αυτή στη λίστα των «αθάνατων», έστω και με αχνή παρουσία. Για να το πετύχει αυτό χρησιμοποιεί το ίδιο φάρμακο, την ομοιοπαθητική παρηγοριά της τέχνης.

Το δράμα, ως θεατρικό, συγγραφικό ή κινηματογραφικό είδος έχει τη δυνατότητα να μας εμπλέκει, να μας κάνει συμμέτοχους, ακόμη και να δακρύσουμε, καθώς τα πάθη των ηρώων αποδεικνύουν τη δυνατότητα των ανθρώπων να αναμετρώνται με αυτά. Ο «Άμνετ» είναι ένα καθαρό δράμα, καμία σχέση με το μελόδραμα, όπως χαρακτηρίστηκε από πολλούς «γραφιάδες».

Η σύνδεση του μελοδράματος με τη συγκίνηση και το κλάμα, το οποίο ενδεχομένως προκαλεί, δεν έχει να κάνει με το γλυκερό, το «μελωμένο». Από τα λατινικά ακόμη, το πρόθεμα «μελό» (παρά το γεγονός ότι προέρχεται από το mel, μέλι) έχει να κάνει με τη μουσική (εξού και μέλος) και πρόκειται τελικά για μουσικό δράμα. Είναι αλήθεια πως η άψογη ρυθμοδότηση του φιλμ, κυριότερη σκηνοθετική αρετή του, αποτελεί ένα είδος μουσικής, όπως απαιτεί το στέρεο ακαδημαϊκό σινεμά. Αυτό είναι που καταφέρνει η μπαγκέτα της Ζάο, η ακρίβεια στις νότες των πλάνων. Δεν αρκεί ένα θέμα να είναι συγκινητικό, είναι ο ρυθμός των λέξεων και των εικόνων που οδηγεί στην αυθεντική πρόκληση έντονων συναισθημάτων. Δεν θα ήταν καταχρηστικό να αναφέρουμε ότι υπάρχει μια ευδιάκριτη συγγένεια της μεθοδολογίας, με αυτήν του ήδη «οσκαρούχου» «Ερωτευμένου Σαίξπηρ», του Τζον Μάντεν. Εκεί η αφήγηση της ερωτικής σχέσης  καταλήγει, με ανάλαφρο τρόπο, στη γέννηση του «Ρωμαίου και της Ιουλιέτας», εδώ με βήματα βαρειά στον «Άμλετ».

Γεννήτρια όλων αυτών, η εξέλιξη μιας αφήγησης, στην οποία ένας μεγάλος έρωτας του Σαίξπηρ στα 1580, γίνεται γάμος και στη συνέχεια οδυνηρή απώλεια, για να καταλήξει… «Άμλετ». Ένα μέρος της ταινίας εξελίσσεται στη φύση, η οποία συμμετέχει με τον δικό της τρόπο. Μοιάζει να μιλάει στους ήρωες, να ψιθυρίζει  με την παρουσία της τον έρωτα των πρωταγωνιστών να γίνεται καταιγίδα και πλημμύρα στα δύσκολα, εντέλει να διαποτίζει τον Ουΐλιαμ και την Άνιες στο δράμα τους, με έναν τρόπο που αφήνει περιθώρια στη μεταφυσική να κάνει αισθητή την παρουσία της. Η Κλόι Ζάο έχει κι εδώ τον τρόπο να αξιοποιήσει αυτά τα κρυφά περάσματα στο επέκεινα. Για να ξεφύγει από αυτά, ο Σαίξπηρ της ταινίας περνάει με τη σειρά του στο φως της θεατρικής σκηνής. «Κι έτσι, ο Ουΐλιαμ μπήκε στις πόλεις…», θα συμπυκνώναμε το προσγειωμένο, λυτρωτικό τέλος μιας έντονα συναισθηματικής ιστορίας.

Αξιολόγηση: ***

Διαβάστε επίσης:

Χρυσά Βατόμουρα 2026: Αυτές είναι οι μεγαλύτερες αποτυχίες του Χόλιγουντ – Από τη «Χιονάτη» μέχρι τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο (video)

«Infinite Icon: A Visual Memoir» – Έλαμψε η Πάρις Χίλτον στην πρεμιέρα του νέου της ντοκιμαντέρ

Οι Arctic Monkeys στηρίζουν τα παιδιά του πολέμου – Το νέο τραγούδι και ο οργανισμός War Child