Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει μια πρόταση που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη αντιμετωπίζει τις πολύ μεγάλες επενδύσεις από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν πρόκειται για άμεση εφαρμογή ούτε για τετελεσμένη απόφαση, αλλά για την έναρξη μιας συζήτησης που δείχνει μια σαφή μετατόπιση στη φιλοσοφία της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Αυτή τη λογική την είχε ακολουθήσει εδώ και χρόνια η Κίνα. Από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας και με πιο συστηματικό τρόπο στη δεκαετία του 2010, το Πεκίνο επέβαλε όρους στις μεγάλες ξένες επενδύσεις. Σε στρατηγικούς τομείς, οι ξένες εταιρείες μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν μόνο μέσω συνεργασιών με τοπικούς εταίρους, με περιορισμένη συμμετοχή και με μεταφορά τεχνογνωσίας. Η πρόσβαση στην αγορά συνδεόταν άμεσα με την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής και της τεχνολογικής βάσης. Αυτή η πολιτική αποτυπώθηκε ξεκάθαρα στη στρατηγική Made in China 2025, η οποία συνέβαλε αποφασιστικά στη μετατροπή της Κίνας σε παγκόσμια βιομηχανική δύναμη.

Η Ευρώπη μέχρι σήμερα απέφευγε μια τέτοια προσέγγιση. Η νέα πρόταση δείχνει ότι αυτό αλλάζει. Όταν μια εταιρεία από τρίτη χώρα θέλει να επενδύσει πάνω από 100 εκατομμύρια ευρώ στην ευρωπαϊκή αγορά, η Ένωση θέλει πλέον να εξετάζει αν η επένδυση αυτή αφήνει ουσιαστικό αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή οικονομία. Αν δηλαδή δημιουργεί παραγωγή εντός Ευρώπης, αν συνεργάζεται με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και αν ενισχύει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ένωσης.

Αυτή η συζήτηση δεν είναι αφηρημένη και αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Η χώρα μας δεν είναι σήμερα κέντρο βαριάς βιομηχανίας μεγάλων επενδύσεων αυτού του μεγέθους, άρα δεν κινδυνεύει να χάσει επενδυτικό ενδιαφέρον. Αντίθετα, μπορεί να κερδίσει. Σε τομείς όπως η ενέργεια, οι υποδομές και η τεχνολογία περιβάλλοντος, μια ευρωπαϊκή πολιτική που δίνει έμφαση στην παραγωγή εντός Ένωσης μπορεί να μετατρέψει την Ελλάδα από απλό τόπο εγκατάστασης έργων σε τόπο παραγωγής, συναρμολόγησης και τεχνικής υποστήριξης.

Το ίδιο ισχύει και για τη χρήση δημόσιου χρήματος. Όταν ευρωπαϊκά ή εθνικά κονδύλια συνδέονται με επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, η λογική της πρότασης είναι ότι τα χρήματα των φορολογουμένων πρέπει να ενισχύουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Για χώρες όπως η Ελλάδα, αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερες ευκαιρίες για εγχώριες επιχειρήσεις και λιγότερη εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές σε κρίσιμους τομείς.

Φυσικά, τίποτα από αυτά δεν είναι ακόμη δεδομένο. Η πρόταση της Επιτροπής θα συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, όπου οι συννομοθέτες θα έχουν τον τελικό λόγο. Εκεί θα κριθεί αν η νέα προσέγγιση θα είναι στοχευμένη και λειτουργική ή αν θα χρειαστεί διόρθωση για να αποφευχθούν υπερβολές.

Στην ουσία, η Ευρώπη δεν κλείνεται στον εαυτό της. Προσπαθεί να βρει μια νέα ισορροπία ανάμεσα στην ανοικτή οικονομία και την προστασία της παραγωγικής της βάσης. Για την Ελλάδα, αυτή η συζήτηση δεν είναι απειλή. Είναι μια ευκαιρία, αρκεί να υπάρξει εθνική στρατηγική και ενεργή συμμετοχή στη διαμόρφωση των κανόνων.

Διαβάστε επίσης:

Πόσους στ’ αλήθεια… ξάφνιασε η Καρυστιανού;

Ο μέγας χειμερινός οδηγός επιβίωσης χωρίς καλοριφέρ (αλλά με υπερπλεόνασμα), για το 2026 (έκδοση 2η)

Γροιλανδία: Η Δύση δοκιμάζει τα όριά της