Τίτλος ταινίας: «Κάρλα»

Σύνοψη: Η δωδεκάχρονη Κάρλα, στο Μόναχο, καταφεύγει στον εισαγγελέα, προκειμένου να καταγγείλει την κακοποίησή της από τον πατέρα της. Μετά την αρχική καχυποψία, ο εισαγγελέας εμπιστεύεται την Κάρλα και οδηγεί τα πράγματα σε μια ιστορική δίκη.

Σκηνοθεσία: Κριστίνα Τουρνατζί

Παίζουν: Ελίζε Κριπς, Ράινερ Μποκ, Ίμογκεν Κόγκε

Δύσκολη η κινηματογραφική διαχείριση του θέματος της παιδικής κακοποίησης, ωστόσο η ελληνικής καταγωγής Κριστίνα Τουρνατζί το διαχειρίζεται στην «Κάρλα» με αξιοθαύμαστη ευγένεια και διακριτικότητα. Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι στερείται της απαιτούμενης έντασης μιας τέτοιας, εκ προοιμίου σκληρής ταινίας. Κι αυτή η ισορροπημένη δοσολογία είναι που αποτελεί τη μεγαλύτερη αρετή της ταινίας. Έχοντας στα χέρια της το υλικό της πραγματικής ιστορίας της δωδεκάχρονης Κάρλα (η ίδια η παθούσα συμμετείχε στη διαμόρφωση του φιλμ), ξεκινούσε με ένα ατού (το θέμα) και με ένα χάντικαπ (το «τζιζ!» του θέματος). Η μικρή Κάρλα είχε πέσει θύμα πολλαπλής κακοποίησης από τον πατέρα της, κάτι που η ίδια βρήκε το θάρρος να καταγγείλει στην εισαγγελία του Μονάχου. Ο δικαστής Λάρι αρχικά υψώνει ένα τείχος, αντιλαμβανόμενος τι έχει να διαχειριστεί. Το νομικό «ο λόγος σου στον λόγο του» αποτελούσε το μόνο υλικό το οποίο είχε στα χέρια του, προκειμένου η υπόθεση να οδηγηθεί στο ακροατήριο. Υπήρχε όμως και η μητέρα-καταλύτης…

Με ιδιαίτερη σοβαρότητα και ευφυΐα η Κάρλα εκθέτει το πρόβλημα, αναφέρεται ακόμη και στο σχετικό άρθρο του ποινικού κώδικα, διεκδικώντας την τιμωρία του πατέρα της. Εν τω μεταξύ, ο αυστηρός εισαγγελέας Λάμι, αποκτά την απούσα πατρική μορφή για την Κάρλα, ανταποδίδοντας το «χρέος» του  με την εμπιστοσύνη που της δείχνει. Όλα αυτά σε τετραγωνισμένους, αυστηρούς χώρους της Γερμανίας του 1962, οι οποίοι με την μπαουχάους παγωμάρα τους υποβοηθούν την ανάδειξη των αποστάσεων και των κλειστών στομάτων. Με φωτισμούς παλ καφεκίτρινους, η Τουρνατζί  προσεγγίζει το πρόσωπο της δωδεκάχρονης. Ουσιαστικά,  πρόκειται για μια ταινία βασισμένη στα κοντινά πλάνα της, στη λεπτή δουλειά πάνω στις εκφράσεις, μέσα από τις οποίες αντιλαμβανόμαστε τα συναισθήματά της. Γιατί η μικρή Κάρλα αδυνατεί να μιλήσει για κάποια σημεία των περιστατικών και ο δικαστικός της βρίσκει μια λύση: όταν στη διήγηση έβρισκε τη γλώσσα της μπλοκαρισμένη χτυπούσε στο γραφείο ένα εργαλείο διαπασών.

Έτσι, προχωράει η αφήγηση (η κυριολεκτική, της Κάρλα, όπως και αυτήν της ταινίας) και φτάνει στην τελική, δικαστική, αναμέτρηση. Παρά το γεγονός ότι η δίκη δεν ξεφεύγει από την πεπατημένη ανάλογων ταινιών, η Τουρνατζί την παρακολουθεί πάλι με σεβασμό, δίχως να χρωματίσει έντονα τους εμπλεκόμενους. Η εξέλιξή της είναι αυτή που άνοιξε τον δρόμο στην κατά πρόσωπον αντιμετώπιση της  παιδικής κακοποίησης. Όσο κι αν ο τελικός διδακτισμός ακυρώνει, σε ένα βαθμό, την προηγηθείσα υπαινικτικότητα, δεν ακυρώνεται η έως εκείνη τη στιγμή ανατριχιαστική έκθεση των γεγονότων. Αυτή που με τον τρόπο της κάνει συμμέτοχο τον θεατή, τον φέρνει κοντά στα πάθη της Κάρλα. 

Μαζί με όλα αυτά, η ταινία πραγματοποιεί ένα τσαλαβούτημα στην ψυχανάλυση (δεν είναι τυχαία τα άστοχα και άχρηστα πλάνα κατάδυσης) και προσπαθεί να ερμηνεύσει την καταγωγή και κυρίως την επίδραση των γεγονότων. Έτσι, όμως, γλυκαίνει κάπως η τραχύτητα των περιγραφών και διακόπτεται η φόρτιση του θεατή. Παρά ταύτα, με την έξοδο από την αίθουσα, δύσκολα διαγράφεται η μνήμη της ψυχρής και ευγενικής ταυτόχρονα προσέγγισης της παιδικής κακοποίησης. Μέσα από αυτήν κανείς, πλέον, δεν θα μπορεί να αναγνωρίσει οποιοδήποτε ελαφρυντικό στην τερατώδη πράξη, αλλά και να δικαιούται να κουνήσει τους ώμους του αδιάφορα.

Αξιολόγηση: ***

Διαβάστε επίσης:

Βραβεία Όσκαρ 2026: Έσπασε το ρεκόρ με 16 υποψηφιότητες το «Sinners» – Τέσσερις για την «Bugonia» του Λάνθιμου (video)

Ταινίες Πρώτης Προβολής: «Άμνετ», «Κάρλα», «Η Εσχάτη των Ποινών» και τέσσερα ντοκιμαντέρ (Videos)

Κριτική ταινίας: «Άμνετ» – Είναι πράγματι μελόδραμα;