Στο ...τραπέζι η διπλωματία, στον «αέρα» οι βόμβες: Ουκρανία μεταξύ Άμπου Ντάμπι, Κιέβου και Χαρκόβου
Την ώρα που στο Άμπου Ντάμπι διεξάγεται μία από τις πιο κρίσιμες διπλωματικές πρωτοβουλίες μέχρι σήμερα για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, η πραγματικότητα στο πεδίο παραμένει αμείλικτη. Πιστή στη συνήθη τακτική της εν μέσω διαπραγματεύσεων, η Ρωσία προχώρησε για ακόμη ένα βράδυ σε εκτεταμένους βομβαρδισμούς στο Κίεβο και το Χάρκοβο με αποτέλεσμα ένας άνθρωπος να χάσει τη ζωή του και τουλάχιστον 27 να τραυματιστούν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σχεδόν 6.000 κτίρια στο Κίεβο έμειναν χωρίς θέρμανση μετά τη νυχτερινή ρωσική επίθεση, ενώ η θερμοκρασία το πρωί του Σαββάτου στην πόλη ήταν μείον 12 βαθμοί Κελσίου. Το Κίεβο έχει ήδη δεχθεί δύο μεγάλες νυχτερινές επιθέσεις μετά την Πρωτοχρονιά που προκάλεσαν διακοπή της ηλεκτροδότησης και της θέρμανσης για εκατοντάδες κτίρια.
Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία δήλωσε η Ρωσία επιτέθηκε στην Ουκρανία με 357 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και 21 πυραύλους.
Στην περιφέρεια του Κιέβου, η επίθεση προκάλεσε τον τραυματισμό τεσσάρων ανθρώπων, εκ των οποίων οι δύο νοσηλεύονται, σύμφωνα με τις τοπικές στρατιωτικές αρχές.
Στο Χάρκοβο, της βορειοανατολικής Ουκρανίας, ο δήμαρχος, Ιχόρ Τέρεχοφ, ανέφερε πως η πόλη του δέχθηκε κύμα επιδρομών από ιρανικής κατασκευής drones Shahed που έπληξαν σπίτια και δομές υγείας.
«Το Χάρκοβο δέχθηκε μαζική επίθεση για σχεδόν δυόμισι ώρες. Ο εχθρός επιτέθηκε στην πόλη με 25 Shahed», δήλωσε ο δήμαρχος μέσω Telegram, κάνοντας λόγο για 19 τραυματίες.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι στην περιφέρεια Τσερνίχιφ έμειναν χωρίς ρεύμα λόγω της νυχτερινής ρωσικής επίθεσης, όπως ανακοίνωσε σήμερα η τοπική ενεργειακή εταιρία Chernihivoblenergo. Σύμφωνα με την ίδια εταιρία, μια σημαντική ενεργειακή εγκατάσταση υπέστη ζημιές.
Οι νυχτερινές αεροπορικές επιδρομές εξαπολύθηκαν καθώς αντιπροσωπείες από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ βρίσκονται στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων για συνομιλίες με στόχο την αναζήτηση διπλωματικής λύσης για τον τερματισμό του πολέμου που μαίνεται εδώ και τέσσερα χρόνια.
Ασφυκτικές πιέσεις στον Ζελένσκι ώστε να δώσει το Ντονέτσκ – Το «τυράκι» και το αδιέξοδο
Σύμφωνα με τον ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, το ακανθώδες εδαφικό ζήτημα παραμένει το κύριο σημείο διαμάχης στις διαπραγματεύσεις, οι οποίες συνεχίζονται να συνεχιστούν σήμερα.
Οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται υπό αντίξοες συνθήκες για την Ουκρανία, το ενεργειακό δίκτυο της οποίας έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές εξαιτίας των ρωσικών επιθέσεων, προκαλώντας εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και θέρμανσης σε πολλές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Κιέβου.
Για πρώτη φορά από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, Ουκρανία, Ρωσία και Ηνωμένες Πολιτείες έχουν καθίσει στο τραπέζι, σε τριμερείς συνομιλίες, οι οποίες άρχισαν την Παρασκευή στο Άμπου Ντάμπι και θα συνεχιστούν και σήμερα, σε ένα περιβάλλον έντονων πιέσεων αλλά και βαθιάς αβεβαιότητας για την επίτευξη εκεχειρίας.
Σύμφωνα με πηγή του πρακτορείου Reuters ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι είπε ότι το εδαφικό θα είναι ένα κεντρικό ζήτημα στις συνομιλίες που διεξάγονται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και θα ολοκληρωθούν το Σάββατο.
Οι συζητήσεις επαναφέρουν το σενάριο της παραχώρησης του Ντονμπάς ως τίμημα για ειρήνη, χρηματοδότηση και εγγυήσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με πληροφορίες της Corriere della Sera, στο τραπέζι των συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι βρίσκεται πρόταση προς τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για ανταλλαγή εδαφικού ελέγχου με ένα πακέτο οικονομικής στήριξης ύψους 800 δισ. δολαρίων και δυτικές εγγυήσεις άμυνας. Οι διαπραγματευτές μεταφέρουν στις βαλίτσες τους ένα σύνολο τεσσάρων εγγράφων που θα μπορούσαν να να κάμψουν τις υπαρξιακές ανησυχίες του Ζελένσκι και να αποτελέσουν τη βάση μιας συνολικής ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ζώνες ασφαλείας και διάφοροι μηχανισμοί ελέγχου συγκαταλέγονται στα θέματα που συζητήθηκαν κατά την πρώτη μέρα της τριμερούς ομάδας εργασίας Ρωσίας, Ουκρανίας και Ηνωμένων Πολιτειών στο Άμπου Ντάμπι, η οποία θα συνεχιστεί το Σάββατο, σε μια σαφή ένδειξη ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει πλέον στον πυρήνα του εδαφικού ζητήματος.
Ουκρανοί και Ρώσοι διαπραγματευτές συναντήθηκαν xuew στο Αμπού Ντάμπι για να συζητήσουν το ακανθώδες εδαφικό ζήτημα, χωρίς να υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις κάποιου συμβιβασμού, την ώρα που οι ρωσικοί αεροπορικοί βομβαρδισμοί έχουν βυθίσει την Ουκρανία στη χειρότερη ενεργειακή κρίση από την έναρξη του πολέμου.
Πιέσεις
Το Κίεβο δέχεται εντεινόμενες πιέσεις από τις ΗΠΑ να καταλήξει σε μια ειρηνευτική συμφωνία, στον πόλεμο που ξεκίνησε με την εισβολή της Ρωσίας τον Φεβρουάριο του 2022. Η Μόσχα απαιτεί από την Ουκρανία να της παραχωρήσει ολόκληρη της βιομηχανική περιοχή του Ντονμπάς για να τερματιστεί η σύγκρουση.
«Το σημαντικότερο πράγμα είναι ότι η Ρωσία θα πρέπει να είναι έτοιμη να τελειώσει τον πόλεμο που ξεκίνησε η ίδια» ανέφερε σε μήνυμά του στην εφαρμογή Telegram ο Ζελένσκι, προσθέτοντας ότι βρίσκεται σε τακτική επαφή με την ουκρανική αντιπροσωπεία αλλά είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα από τις σημερινές συνομιλίες. Χθες, ο Ζελένσκι συναντήθηκε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, αλλά οι συνομιλίες τους δεν κατέληξαν σε κάποιο άμεσο αποτέλεσμα.
Πλέον, όμως ο Ζελένσκι βρίσκεται αντιμέτωπος με μια πρόταση που – σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις του Τραμπ – θα έθετε τέλος στον πόλεμο. Η πρόταση προβλέπει παραχώρηση εδαφικού ελέγχου στο Ντονμπάς, με αντάλλαγμα πακέτο χρηματοδότησης ύψους 800 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της χώρας και δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας. Ωστόσο, η παραχώρηση του τμήματος του Ντονμπάς που δεν έχει κατακτήσει η Μόσχα είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στη χώρα του.
Ο ουκρανός πρόεδρος δίστασε μέχρι την τελευταία στιγμή να επιβεβαιώσει το ταξίδι του στο Νταβός, καθώς η εξέλιξη του πολέμου τον έχει φέρει, πλέον, αντιμέτωπο με ένα δραματικό ζήτημα συνείδησης: να αποδεχτεί την προσφορά του Ντόναλντ Τραμπ, με τον κίνδυνο οι υποσχέσεις του να αποδειχθούν κενές και να οδηγήσουν σε καταστροφή, ή να συνεχίσει έναν πόλεμο που έχει κοστίσει πάνω από εκατό χιλιάδες νεκρούς και απάνθρωπες συνθήκες για εκατομμύρια ουκρανους.
Ότι κάτι συμβαίνει είναι ήδη σαφές από τις συναντήσεις. Χθες στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, ο Ζελένσκι ήταν σε συνομιλία για μια ώρα με τον Τραμπ. Κανείς από τους δύο δεν βγήκε με σκυθρωπό πρόσωπο. Δεν έπεσαν υπογραφές, αλλά δεν υπήρξε ρήξη και ο Ζελένσκι έδειξε ανοιχτός: «Η ομάδα μας συνεργάζεται καθημερινά με την ομάδα του Τραμπ. Δεν είναι εύκολο, αλλά τα έγγραφα είναι σχεδόν έτοιμα για την επίτευξη ειρήνης. Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία, που είναι πάντα πολύ δύσκολη, αλλά σήμερα ήταν μια θετική μέρα».
Επίσης στο Νταβός, την περασμένη Τρίτη, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ είχαν συναντήσει τον Κιρίλ Ντμίτριεφ, τον διαπραγματευτή του Βλαντιμίρ Πούτιν. Το πρωί της Πέμπτης οι δύο απεσταλμένοι του Τραμπ βρισκόταν στο Νταβός, το βράδυ έφτασαν στο Κρεμλίνο για συνομιλίες με τον Πούτιν και τον ίδιο τον Ντμίτριεφ. Ο Γουίτκοφ είπε ότι δεν θα έμεναν για τη νύχτα στη Μόσχα, επειδή έπρεπε να φτάσουν στο Αμπού Ντάμπι εν όψει των πρώτων διαπραγματεύσεων από το 2022 που έφεραν Ρώσους και Ουκρανούς στο ίδιο κτίριο: την αντιπροσωπεία του Κιέβου με επικεφαλής τον επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης, Kyrylo Budanov, και τη ρωσική με επικεφαλής τον Dmitriev και τον επικεφαλής της στρατιωτικής μυστικής υπηρεσίας Igor Kostyukov.
Στις βαλίτσες τους, οι διαπραγματευτές φέρουν τουλάχιστον τέσσερα διαφορετικά έγγραφα που, θεωρητικά, θα πρέπει να συνιστούν τη συμφωνία ειρήνης. Το πρώτο είναι ένα κείμενο «που καλύπτει ολόκληρο το πακέτο», όπως δηλώνει στον Corriere ο Κροάτης πρωθυπουργός Αντρέι Πλένκοβιτς. Ακολουθούν τα τρία βασικλες ενότητες. Η πιο επικίνδυνη για τον Ζελένσκι, προβλέπει ουσιαστικά την παραχώρηση στη Ρωσία του τμήματος του Ντονμπάς – το τμήμα του Ντονέτσκ που είναι ακόμα ελεύθερο – το οποίο διεκδικεί ο Πούτιν. Ο Κροάτης πρωθυπουργός Πλένκοβιτς εξηγεί ότι, σε κάθε περίπτωση, «είναι σημαντικό το έδαφος να μην παραχωρηθεί de jure», διότι «πρέπει να αφήσουμε χώρο και χρόνο για να επανεξετάσουμε ό,τι είναι διαπραγματεύσιμο» (δηλαδή ένα παράθυρο για την επιστροφή του εδάφους όταν ο Πούτιν δεν θα είναι πια στην εξουσία).
Ανταλλάγματα
Αυτή η παραχώρηση, για τον Ζελένσκι, μπορεί να είναι μοιραία. Η κοινή γνώμη στην Ουκρανία είναι αντίθετη και, παραχωρώντας τα οχυρά του Ντονέτσκ, θα άφηνε εκτεθειμένη την πλευρά της σε νέες ρωσικές προωθήσεις σε μια απέραντη πεδιάδα προς το Δνείπερο και από εκεί προς την Οδησσό. Αυτό θα σήμαινε το τέλος της ανεξάρτητης Ουκρανίας, επειδή η χώρα θα έχανε την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα και θα χρειαζόταν τη ρωσική συγκατάθεση για να εξάγει. Οι ΗΠΑ προσφέρουν δύο παραχωρήσεις για να τον βοηθήσουν να αντιμετωπίσει τον τεράστιο κίνδυνο.
Ένα έγγραφο απαριθμεί τις λεπτομέρειες ενός σχεδίου με το οποίο οι ΗΠΑ και η ΕΕ ελπίζουν να προσελκύσουν 800 δισεκατομμύρια δολάρια από δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια για να βοηθήσουν στην ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μόλις τελειώσει ο πόλεμος, υπό την καθοδήγηση του επικεφαλής του μεγάλου επενδυτικού ταμείου BlackRock, Λάρι Φινκ. Ένα ακόμη έγγραφο θα παρέχει στην Κίεβο αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας, σε υποστήριξη των Ευρωπαίων που θα στείλουν άνδρες στο έδαφος. Ο Ζελένσκι θα πρέπει να παραχωρήσει έδαφος σε αντάλλαγμα για χρήματα και δυτικές εγγυήσεις άμυνας.
Οι αμφιβολίες
Ο Γουίτκοφ δήλωσε την Πέμπτη: «Είμαι αισιόδοξος, έχουμε μόνο ένα ανοιχτό ζήτημα (το Ντόνετσκ, σ.σ.), αλλά έχουμε συζητήσει πολλές εκδοχές, πράγμα που σημαίνει ότι είναι επιλύσιμο. Ο Ζελένσκι είναι διαθέσιμος». Ωστόσο, οι συμφωνίες δεν έχουν κλείσει. Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ ενημέρωσε ότι υπάρχει επίσης ένα έγγραφο σχετικό τη «σειρά των βημάτων»: η Ουκρανία θα πρέπει πρώτα να παραχωρήσει το Ντόνετσκ. Ωστόσο, το σχέδιο ανασυγκρότησης ύψους 800 δισεκατομμυρίων είναι προς το παρόν μόνο στα χαρτιά, καθώς δεν υπάρχουν τα απαραίτητα κεφάλαια. Ούτε είναι σαφές αν ο Πούτιν θα αποδεχτεί εγγυήσεις ασφάλειας που προβλέπουν την παρουσία στρατιωτών του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.
Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Radoslaw Sikorski απευθύνθηκε στον Γουίτκοφ: «Χαίρομαι που η ειρήνη φαίνεται να πλησιάζει, αλλά ο Πούτιν δεν είναι άνθρωπος της ειρήνης. Χρειαζόμαστε μια συμφωνία που δεν θα σπείρει τους σπόρους ενός άλλου πολέμου». Το δίλημμα του Ζελένσκι μπορεί να μην έχει τελειώσει.
Διαβάστε επίσης: