Την ώρα που η αγορά ετοιμάζεται για τον μαραθώνιο των φορολογικών δηλώσεων, έρχεται μια «σιωπηλή» αλλαγή στο Μητρώο της ΑΑΔΕ να φορτώσει ρίσκο, νεύρα και επιπλέον δουλειά στα λογιστικά γραφεία: η αυτόματη αντιστοίχιση των Κωδικών Αριθμών Δραστηριότητας (ΚΑΔ) με βάση το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ταξινόμησης. Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι ΚΑΔ πρέπει να επικαιροποιηθούν. Το πρόβλημα είναι πότε και πώς.

Οι λογιστές – και ειδικά ο Λογιστικός Σύλλογος Αθήνας – κρούουν καμπανάκι γιατί πρόκειται για ουσιώδη μεταβολή στο φορολογικό μητρώο που ακουμπά τη φορολογική, λογιστική και ασφαλιστική εικόνα των επιχειρήσεων. Δεν μιλάμε για μια τυπική ενημέρωση. Μιλάμε για αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει την ταξινόμηση εσόδων-εξόδων, την εικόνα του Ε3, ακόμη και την «ανάγνωση» της δραστηριότητας από τα ηλεκτρονικά συστήματα διασταυρώσεων.

Η ΑΑΔΕ θα κάνει την αντιστοίχιση αυτόματα, βάσει πίνακα. Ωραία ακούγεται. Μόνο που στην πράξη η «αυτόματη» διαδικασία μεταφράζεται σε «έλεγχος από τον λογιστή για να μη βγει ο λογαριασμός λάθος». Διότι αν προστίθενται ή αλλάζουν ΚΑΔ, πρέπει να τσεκαριστεί αν τα οικονομικά δεδομένα της προηγούμενης χρήσης αντιστοιχούν στους νέους κωδικούς. Κι αν δεν αντιστοιχούν; Ανοίγει δρόμος για διορθώσεις, αναμορφώσεις, επιπλέον τεκμηρίωση – και πάντα υπάρχει ο φόβος ότι μια ασυμφωνία θα «ανάψει» σήμα σε μελλοντικό έλεγχο.

Εδώ μπαίνει και η κριτική ουσίας: ο Μάρτιος είναι ο χειρότερος μήνας για τέτοια αλλαγή. Τα λογιστικά γραφεία είναι ήδη με την πλάτη στον τοίχο, γιατί προετοιμάζουν δηλώσεις, κλείνουν εκκρεμότητες, κυνηγούν πελάτες για χαρτιά, συμφωνούν πλατφόρμες. Αν σε αυτό το περιβάλλον προσθέσεις μια μαζική μεταβολή μητρώου, αυξάνεις μαθηματικά τον κίνδυνο λαθών και καθυστερήσεων. Και τα λάθη, στη φορολογία, σπάνια είναι «ανώδυνα».

Το θέμα γίνεται ακόμη πιο λεπτό όταν μιλάμε για έντυπα Ε3 και Ν. Οι ΚΑΔ δεν είναι διακοσμητικοί. Αποτελούν βασικό στοιχείο ταξινόμησης της επιχειρηματικής δραστηριότητας και των αποτελεσμάτων της. Αν ο κωδικός αλλάξει και το υπόλοιπο οικοσύστημα (myDATA, ΦΠΑ, παρακρατήσεις) έχει ήδη «γράψει» ιστορία με τους παλιούς, το πιθανότερο είναι να προκύψουν ασυμφωνίες. Και οι ασυμφωνίες οδηγούν σε διορθωτικές κινήσεις, όχι πάντα εύκολες, ειδικά όταν τα δεδομένα είναι ήδη υποβλημένα.

Και δεν είναι μόνο τα φορολογικά. Οι λογιστές δεν αποκλείουν αρνητικές επιπτώσεις σε εργατοασφαλιστικά ζητήματα, αλλά και σε κίνητρα, απαλλαγές ή επιδοτήσεις. Γιατί; Διότι σε αρκετές περιπτώσεις, το δικαίωμα υπαγωγής σε ειδικά καθεστώτα ή σε προγράμματα ενίσχυσης «πατά» πάνω στο κύριο αντικείμενο της επιχείρησης. Αν η αντιστοίχιση αλλάξει το πώς αποτυπώνεται αυτό το αντικείμενο, μπορεί να εμφανιστούν απρόβλεπτες παρενέργειες – από μια απλή καθυστέρηση μέχρι την ανάγκη επανεξέτασης υπαγωγής.

Η ίδια η διαδικασία προβλέπει ότι οι ισχύοντες ΚΑΔ την 1η Μαρτίου θα αντιστοιχιστούν σε έναν νέο κωδικό που ξεκινά από το ψηφίο 8 και έχει μήκος πέντε ψηφίων. Οι ΚΑΔ 1997 που δεν αντικαταστάθηκαν σε ΚΑΔ 2008 θα πάνε σε ειδικό ΚΑΔ. Αν μια δραστηριότητα «σπάει» σε περισσότερους νέους ΚΑΔ, η ΑΑΔΕ θα ορίσει έναν ως κύριο και τους υπόλοιπους ως δευτερεύοντες. Θα υπάρξει και ενημέρωση του φορολογούμενου με μήνυμα, ενώ δίνεται δυνατότητα διόρθωσης/μεταβολής από τον ίδιο.

Υπάρχει και «δίοδος» για τις δύσκολες περιπτώσεις: αν δεν ολοκληρωθεί η αντιστοίχιση κεντρικά, ο φορολογούμενος – μετά από ειδοποίηση – θα υποβάλει αίτημα μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» έως την 1η Ιουνίου 2026 χωρίς πρόστιμο, ανεβάζοντας δήλωση Μητρώου (Δ211) και δικαιολογητικά. Ωστόσο, εδώ βρίσκεται μια ακόμη κριτική: όταν δίνεις διορία μέχρι Ιούνιο, αλλά έχεις ήδη ανοίξει δηλώσεις από την άνοιξη, πρακτικά αναγκάζεις επιχειρήσεις και λογιστές να δουλεύουν με «κινούμενη άμμο» στην ταυτοποίηση της δραστηριότητας.

Το συμπέρασμα είναι απλό: η επικαιροποίηση των ΚΑΔ είναι αναγκαία, αλλά η συγκυρία και ο τρόπος εφαρμογής της μοιάζουν να βάζουν τρικλοποδιά στην ίδια τη διαδικασία υποβολής των δηλώσεων. Αν στόχος είναι η απλοποίηση και η ψηφιακή ομαλότητα, τότε η χρονική επιλογή του Μαρτίου – στην κορύφωση του φόρτου – δείχνει περισσότερο ως διοικητική ευκολία παρά ως μέριμνα για την αγορά. Και όταν η διοίκηση επιλέγει «εύκολο για το σύστημα, δύσκολο για τον φορολογούμενο», το αποτέλεσμα το πληρώνουν πάντα οι ίδιοι: οι επιχειρήσεις και οι λογιστές τους.

Διαβάστε επίσης:

Τέλος στα «τυφλά» επιδόματα: Η νέα εποχή του Εθνικού Μητρώου Παροχών

Συντάξεις 2026: Τα 5 Μέτρα Ενίσχυσης και το Αγκάθι των Ιστορικών Απωλειών

e-ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Ώρα ταμείου για 4,3 εκατ. δικαιούχους – Ο χάρτης πληρωμών μέχρι την Παρασκευή (30/1)