Με τη συγκίνηση που νιώθει όταν επισκέπτεται την Ήπειρο ξεκίνησε την ομιλία του από τα Γιάννενα ο Αλέξης Τσίπρας στην παρουσίαση του βιβλίου του «Ιθάκη».

Ο πρώην πρωθυπουργός στάθηκε σε όσους μίλησαν για το βιβλίο του πριν καν εκδοθεί.

«Η Ήπειρος, αυτός ο πανέμορφος τόπος, συνδέεται σήμερα με όλη τη χώρα. Έχει όλες τις προϋποθέσεις να είναι υπόδειγμα της Ελλάδας που θέλουμε. Έχει μοναδικό φυσικό τοπίο, πλούσια παράδοση στις τέχνες και στα γράμματα, δημιουργικούς ανθρώπους, είναι ένας κρίσιμος κόμβος διασύνδεσης της χώρας μας με τη νοτιοανατολική Μεσόγειο και τη Βαλκανική χερσόνησο», είπε.

»Και όμως, δεν ευημερεί. Φυτοζωεί. Ερημώνει. Εσείς το ξέρετε καλύτερα κι από μένα κι από τις στατιστικές απογραφές. Το ζείτε. Και αυτό προφανώς δεν αφορά μόνο την Ήπειρο. Αφορά σχεδόν όλη την ύπαιθρο. Και γεννάει ένα υπαρξιακό ερώτημα: Ποιο θα είναι το μέλλον της πατρίδας μας; Θα είναι μια χώρα των ξενιτεμένων, με ερειπωμένα χωριά, φυσικές καταστροφές και ένα γενικό αίσθημα διάλυσης του κοινωνικού ιστού, ή μια χώρα όπου το να μεγαλώνεις στο Αθαμάνιο και στο κάθε Αθαμάνιο, θα σου προσφέρει συγκρίσιμες δυνατότητες με το να ζεις στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη;».

«Σε ένα αντίστοιχο ερώτημα επιχείρησε να απαντήσει ο Ενρίκο Λέττα, ανοίγοντας τη συζήτηση με την Έκθεσή του το 2024, για μια πέμπτη ευρωπαϊκή ελευθερία. Μαζί με την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων, να μιλήσουμε και για την ελευθερία της παραμονής», πρόσθεσε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Η ανισότητα είναι φυσικό φαινόμενο»

«Υποστήριξε δηλαδή ότι η ΕΕ πρέπει να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε οι ευρωπαίοι πολίτες να μπορούν να οικοδομήσουν το μέλλον τους στις περιφέρειές τους αντί να είναι αναγκασμένοι να μετακινηθούν στις μεγάλες πόλεις λόγω έλλειψης ευκαιριών. Η Δεξιά στην πατρίδα μας έχει δώσει προ καιρού την απάντησή της σε αυτό το ερώτημα. Μάλιστα πριν από κάποια χρόνια ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει, αν το θυμάστε, “η ανισότητα είναι φυσικό φαινόμενο” (…)» συνέχισε.

«Μια Ελλάδα που το ένα πέμπτο των ανθρώπων της μπορεί να ζει καλά, ή πολύ καλά, και να αποταμιεύει», είπε ο Αλέξης Τσίπρας και συνέχισε: «Αυτό το μοντέλο έχει όνομα: φτηνή ανάπτυξη. Στηρίζεται σε μια αρχή. Ότι η συμπίεση των δικαιωμάτων και των μισθών, η καταπάτηση των κανόνων, η καταστροφή του περιβάλλοντος, απελευθερώνουν την αγορά, εκτοξεύουν τα κέρδη,  μετατρέπουν τη χώρα σε επενδυτικό παράδεισο. Το πώς, δεν τους απασχολεί ιδιαίτερα. Το για ποιους, ναι, αυτό τους απασχολεί καθημερινά. Και οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι είναι συνεπείς στην επιβολή αυτού του μοντέλου. Το βιώνουμε και το πληρώνουμε κάθε μέρα. Στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, στο λογαριασμό του ρεύματος, στους όρους του τραπεζικού δανείου, στο δημόσιο νοσοκομείο, στο δημόσιο σχολείο».

Και υπάρχουν στιγμές που η κοινωνία μας το πληρώνει με τραγωδίες, επισήμανε, κάνοντας αναφορά στα Τέμπη και στην τραγωδία στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα «εκεί που πέντε εργάτριες δεν γύρισαν ποτέ σπίτι τους. Γιατί η ζωή τους κόστιζε λιγότερο από την ανάγκη της εργοδοσίας να δουλεύει αδιάκοπα η παραγωγή, χωρίς σταματημό για ελέγχους ασφαλείας. Από την ανάγκη για αυξημένα κέρδη. Και την επόμενη μέρα της τραγωδίας είδαμε πάλι το χιλιοπαιγμένο και εξοργιστικό έργο της “κακιάς στιγμής”. Δεν ήταν όμως η κακιά στιγμή. Ήταν το μοιραίο αποτέλεσμα αυτού του μοντέλου της φτηνής ανάπτυξης. Και της διαφθοράς που το συνοδεύει. Δίχως ελέγχους. Αφού το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας διαθέτει μόνο 4 επιθεωρητές για 12.000 επιχειρήσεις. Και δίχως κανόνες».

«Γιατί ο κανόνας κοστίζει. Επιβάλλει το αυτονόητο: ότι οι ζωές αξίζουν περισσότερο από τα κέρδη. Κι αυτό το μοντέλο πάει χέρι-χέρι με την αδιαφάνεια. Με τη συγκάλυψη, τη διαστρέβλωση, το μπάζωμα. Την επομένη μέρα του τραγικού δυστυχήματος, η υπουργός Εργασίας προσπάθησε να μας πείσει ότι δεν είναι και τόσο άσκημα τα πράγματα. Ακόμα και στη δημιουργική λογιστική για τα θύματα των εργατικών δυστυχημάτων δεν δίστασαν να προχωρήσουν. Ξεπέρασαν τους διακόσιους σε έναν χρόνο οι νεκροί σε εργατικά ατυχήματα, αλλά τα στατιστικά της κυβέρνησης τα βρίσκουν όλα μια χαρά.   Ξέρουμε όμως τι γίνεται εκεί έξω σε εργοστάσια και επιχειρήσεις. Ξέρουμε την ασυδοσία, τη μαύρη εργασία, τα μπλοκάκια. Ξέρουμε το 13ωρο που έχουν θεσπίσει, τα σπαστά ωράρια, το “αν δεν σου αρέσει, φύγε”, το “δεν είναι τίποτα, μυρίζουν απλά οι τουαλέτες”.  Όπως ξέρουμε πια όλες και όλοι, ακόμα και όσοι ψήφισαν τη ΝΔ, ότι αυτή η κυβέρνηση “πάει πακέτο” με τη διαφθορά και την αδιαφάνεια, τη συσκότιση, την περιφρόνηση της λογοδοσίας», συνέχισε.

»Θέλετε να σας μιλήσω με νούμερα; Την εξαετία 2020-2025 το 35% των συνολικών δημόσιων πόρων, δηλαδή πάνω από 27 δισ. διοχετεύτηκε μέσω αδιαφανών διαδικασιών. Το 75% των συνολικών συμβάσεων που σύναψε το ελληνικό δημόσιο, δηλαδή πάνω από ένα εκατομμύριο συμβάσεις επί συνόλου 1,3 εκατομμυρίων, δόθηκαν με απευθείας αναθέσεις και κλειστούς διαγωνισμούς. Ποια λεφτά δίνουνε με αυτόν τον τρόπο; Τα δικά μας λεφτά. Των φορολογούμενων. 27 δισ. Και πως τα δίνουνε; Με διάφορα κόλπα. Με πολλαπλές σπασμένες αναθέσεις, στον ίδιο ανάδοχο με το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο. Φτιάχνοντας εταιρίες μαϊμού, μια μέρα πριν την ανάθεση. Ή κινητοποιώντας εταιρείες με άσχετο αντικείμενο έργου. Και κυρίως αξιοποιώντας την εσκεμμένα εκτεταμένη διοικητική διασπορά, αφού περίπου 3.000 αναθέτουσες αρχές διαχειρίστηκαν κατά μέσο όρο 9 εκατομμύρια έκαστη με πλήρη διακριτική ευχέρεια. Και όλα αυτά για τις απευθείας αναθέσεις».

«Σου απαντάνε “το τζάμπα πέθανε”»

«Αν νομίζετε ότι στους ανοικτούς διαγωνισμούς είναι όλα εντάξει, τότε δεν έχετε ακούσει ότι η χώρα μας την εξαετία Μητσοτάκη είναι η χώρα των ολιγοπωλειακών πρακτικών. Η χώρα των καρτέλ με δυο λόγια. Καρτέλ στην ενέργεια. Καρτέλ στα τρόφιμα, καρτέλ στις κατασκευές, καρτέλ στα καύσιμα, καρτέλ στον ψηφιακό μετασχηματισμό, καρτέλ στις Τράπεζες. Παντού καρτέλ. Αυτή είναι η πραγματικότητα, δυστυχώς.

Και αν τους πεις ότι ο εκπαιδευτικός δεν έχει να ζήσει, δεν του φτάνουν τα 800 ευρώ για να ζήσει, αυτοί που έχουν επιβάλει τη διασπάθιση σε ημέτερους του δημόσιου χρήματος και την καρτελοποίηση της οικονομίας, σου απαντάνε: Το τζάμπα πέθανε. Καταλάβατε; Το τζάμπα πέθανε. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Σε όλους τους τομείς του δημόσιου βίου. Καμία διαφάνεια πουθενά. Παντού αναθέσεις και καρτέλ. Αλλά όταν η διαφάνεια απουσιάζει, αυτό που ασφυκτικά δεν είναι μόνο η τσέπη μας από την ακρίβεια ή η οικονομία από τις κατασπατάληση πόρων. Αυτό που ασφυκτικά είναι η ίδια η δημοκρατία», επισήμανε.

«Διαφάνεια παντού το δικό μας σχέδιο για την Ελλάδα του αύριο»

»Ακριβώς γι’ αυτό, το Ινστιτούτο μας έθεσε πρόσφατα σε διαβούλευση ένα νέο εργαλείο. Τη Διαφάνεια. Μια ψηφιακή πλατφόρμα, που δεν αφήνει χώρο για την κουτοπόνηρη ή και χειρουργική συγκάλυψη της αλήθειας. Ένα εργαλείο στην υπηρεσία της κοινωνίας. Για να αποδείξουμε ότι η αδιαφάνεια δεν είναι αντικειμενική αδυναμία, αλλά κυρίως πολιτική επιλογή. Τι θα άλλαζε αν αυτό το εργαλείο είχε τεθεί σε λειτουργία; Μια δημόσια σύμβαση θα ήταν διαφανής και ορατή από τον κάθε πολίτη σε κάθε της βήμα. Από την προκήρυξη, την υπογραφή, την υλοποίηση, τις τυχόν τροποποιήσεις της, ως την παράδοση του έργου», επισήμανε ο Αλέξης Τσίπρας τονίζοντας πως «με το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο και τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης θα έβγαιναν εκτός δημόσιων πληρωμών όλες οι νομότυπες παρανομίες με τις οποίες ημέτεροι υπεξαιρούν το δημόσιο χρήμα».

»Θα έβγαιναν εκτός οι εταιρίες της μιας ημέρας, οι επαναλαμβανόμενες αναθέσεις, οι εναρμονισμένες πρακτικές στις κατασκευαστικές ή στις τράπεζες. Θα έβγαινα όλα στο φως όχι εκ των υστέρων αλλά πριν υλοποιηθούν. Η εφαρμογή μιας τέτοιας πλατφόρμας θα αποτελέσει μια μεγάλη ειρηνική επανάσταση απέναντι στη διαφθορά και στη διασπάθιση δημόσιων πόρων. Και επιτρέψτε μου, τέλος, κι ένα παράδειγμα, που έχει να κάνει με την τραγωδία στη Βιολάντα».

«Σήμερα δεν υπάρχει διασύνδεση μεταξύ των συστημάτων που διαχειρίζονται τη δημόσια πληροφορία. Ανάμεσα στα συστήματα αδειοδότησης σε αυτήν την περίπτωση. Η Διαφάνεια καλύπτει αυτό το κενό. Θα μπορούμε όλοι να βλέπουμε για κάθε εργοστάσιο, αν οι αποφάσεις για τις άδειες συνδέονται με ακριβή ψηφιακά σχέδια ασφαλείας. Και αυτό δεν είναι τεχνικό ζήτημα.  Είναι βαθιά πολιτικό. Γιατί κλείνει το δρόμο στην ασυδοσία και τις συναλλαγές στο παρασκήνιο, που κοστίζουν ζωές. Διαφάνεια παντού, λοιπόν, και για όλους, όσο ψηλά κι αν στέκονται και ό,τι πορτοφόλι κι αν διαθέτουν. Αυτή είναι η δική μας αδιαπραγμάτευτη επιλογή. Αυτό είναι το δικό μας όραμα και το δικό μας σχέδιο για την Ελλάδα. Γιατί η διαφάνεια είναι αδελφή της δικαιοσύνης, της εντιμότητας, της δημοκρατίας.  Θα επιμείνω λοιπόν σε κάτι που έχω ξαναπεί. Και πιστεύω ότι πρέπει να είναι όραμα, στόχος, σχέδιο, για κάθε δημοκρατικό, ανήσυχο, προοδευτικό πολίτη. Η πατρίδα μας χρειάζεται μια νέα μεταπολίτευση. Αναβάπτιση των θεσμών και νέους θεσμούς που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες. Αναβάπτιση της εμπιστοσύνης του πολίτη στην πολιτεία και της πολιτείας στον πολίτη. Ανατροπές και μόχλευση στο γερασμένο και αναποτελεσματικό πολιτικό σύστημα. Δίκαιη φορολογία, που θα «θίξει» επιτέλους  τον μεγάλο πλούτο. Άνεμο εντιμότητας και δικαιοσύνης που θα σαρώσει τα παλιά στερεότυπα, με βασικό το πιο πικρό και απογοητευτικό από αυτά: Ότι τίποτε δεν γίνεται. Ότι δεν αλλάζει η Ελλάδα. Χρειάζεται άραγε αυτές οι αλλαγές να αφορούν και τη μεταρρύθμιση άρθρων του Συντάγματος; Ενδεχομένως να χρειάζεται, θα πω εγώ.  Αλλά ποιοι θα το κάνουν αυτό; Εκείνοι που έκαναν το Σύνταγμα κουρελόχαρτο με τις υποκλοπές και τη χειραγώγηση της Δικαιοσύνης και των Ανεξάρτητων Αρχών; Εκείνοι που συγκάλυψαν τα Τέμπη; Που βυθίσαν τη χώρα στη διαφθορά και δεν λογοδοτούν σε κανέναν; Που έκαναν έξι χρόνια να ψηφίσουν τον εφαρμοστικό νόμο για την παραγραφή των αδικημάτων των υπουργών, που εμείς φέραμε στην προηγούμενη Συνταγματική Μεταρρύθμιση; Ή εκείνοι που έγραψαν στα παλιά τους παπούτσια το άρθρο 16 του Συντάγματος;», είπε ο Αλέξης Τσίπρας.

«Και θέλω με αφορμή τη πρωτοβουλία του πρωθυπουργού για νέα Συνταγματική μεταρρύθμιση να θέσω ένα ερώτημα: Μπορεί ο λύκος να φυλάξει τα πρόβατα;», διερωτήθηκε.

«Αν όχι, τότε ούτε ο κος Μητσοτάκης μπορεί να φυλάξει ή πόσο μάλλον να βελτιώσει τις Συνταγματικές προβλέψεις για τον Νόμο περί ευθύνης υπουργών, για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ή τη συναινετική εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας. Ας μην κοροϊδευόμαστε. Η πατρίδα μας χρειάζεται όντως, μεγάλες αλλαγές και μεταρρυθμίσεις. Δεν χρειάζεται όμως, άλλη μια απόπειρα εξαπάτησης.  Τι χρειάζεται η δημόσια διοίκηση; Εκδημοκρατισμό, αξιοκρατία και αξιολόγηση με όρους διαφάνειας και σταθερούς κανόνες, χρειάζεται. Καθολική ψηφιοποίηση, καλύτερες αμοιβές των λειτουργών της, δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο μισθό, έστω σταδιακά, χρειάζεται. Και τι ετοιμάζονται να κάνουν; Να κολακέψουν την υπαρκτή αντίθεση ενός μέρους της κοινωνίας με το “δημόσιο”, θέτοντας θέμα μονιμότητας για τους δημόσιους υπαλλήλους», πρόσθεσε ο πρώην πρωθυπουργός.

»Αλήθεια όμως η μονιμότητα φταίει για τα χάλια του δημοσίου σήμερα; Δε φταίει η αγαπημένη τους αναξιοκρατία; Το ρουσφέτι, η γραφειοκρατία, η εξυπηρέτηση συμφερόντων και κομματικών στρατών, πάνω και κάτω από το τραπέζι; Ή μήπως αυτό που επιθυμούν, μέσω της κατάργησης της μονιμότητας είναι να κάνουν σε όλο το δημόσιο αυτό που έκαναν με τους μετακλητούς; Τους αφήσαμε 1700 και τους έκαναν σήμερα 3.700. 120% αύξηση. Γεμίσανε τα δημόσια γραφεία με γαλάζια παιδιά και αργόμισθους κυβερνητικούς υπαλλήλους. Αφού δεν έχουν που να τους βάλουν. Αυτό θέλουν να κάνουν και σε όλο το δημόσιο με πρόσχημα τη μονιμότητα; Και την ίδια στιγμή, τα νοσοκομεία δεν έχουν νοσηλευτές και τα σχολεία εκπαιδευτικούς».

»Αν αυτή λοιπόν, δεν είναι απόπειρα εξαπάτησης για να περάσει μια αντιδραστική αντιμεταρρύθμιση, τότε τι είναι; Για αυτό και οι προοδευτικές δυνάμεις, όχι μόνο δεν πρέπει να ακολουθήσουν τον ολισθηρό δρόμο της συναίνεσης στα παιχνίδια του κου Μητσοτάκη, αλλά οφείλουν να απομονώσουν και να ακυρώσουν με κάθε νόμιμο μέσο, αυτή την επιδίωξη. Μόνο μια καθαρή δημοκρατική-προοδευτική πλειοψηφία, που θα προκύψει από τις επόμενες εκλογές, μπορεί και πρέπει να προχωρήσει στις αναγκαίες συνταγματικές και θεσμικές τομές στην κατεύθυνση της δημοκρατίας, της  προστασίας των δημόσιων αγαθών, στη κατεύθυνση της ισότητας στα δικαιώματα και τις ευκαιρίες, στη κατεύθυνση της Δικαιοσύνης».

Ποιοι μίλησαν για την «Ιθάκη»

Εκτός από τον στενό συνεργάτη του πρώην πρωθυπουργού, Μιχάλη Καλογήρου, για το βιβλίο μίλησαν ο επικεφαλής του Κόσμου και πρώην ευρωβουλευτής, Πέτρος Κόκκαλης και ο Γιώργος Μπουλμπασάκος που αποχώρησε πρόσφατα από το ΠΑΣΟΚ. 

Για το αποτύπωμα του βιβλίου μίλησαν ακόμη οι:

Μαρία Κατσουλίδη
Ηθοποιός, Καθηγήτρια υποκριτικής

Δημήτρης Κιτσικόπουλος
Ηλ. Μηχανικός, Συντονιστής ΚΟΙΝΣΕΠ Electra Energy

Διαβάστε επίσης:

Το «στοίχημα» της αναθεώρησης, η επιλογή Μητσοτάκη για τον Ευριπίδη Στυλιανίδη ως εισηγητή και η χαμένη συναίνεση

Η ηθική ασυνέπεια της Μαρίας Καρυστιανού και η βύθισή της στα σκοτάδια του ρατσισμού και της υπερσυντηρητικής δεξιάς

Μορφή ντόμινο παίρνει η υπόθεση Παναγόπουλου – Η παραίτηση Στρατινάκη, οι απαντήσεις Γεωργίου για τις αναθέσεις, ο Κακούσης και η οργή στη ΓΣΕΕ