Η υπόθεση του Πίτερ Μάντελσον εξελίσσεται σε μείζονα πολιτική κρίση για τον Κιρ Στάρμερ, φέρνοντάς τον αντιμέτωπο με τη σοβαρότερη δοκιμασία της πρωθυπουργίας του.

Οι αποκαλύψεις για τους δεσμούς του πρώην πρεσβευτή με τον Τζέφρι Έπσταϊν, οι εσωκομματικές αντιδράσεις στους Εργατικούς και οι πιέσεις για πλήρη διαφάνεια γύρω από τη διαδικασία διορισμού του, εντείνουν την αμφισβήτηση της κρίσης του πρωθυπουργού και του στενού του επιτελείου, με το πολιτικό κόστος να βαθαίνει ενόψει κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων.

Η μυστική ηλεκτρονική αλληλογραφία του Πίτερ Μάντελσον με τον Τζέφρι Έπσταϊν την περίοδο που βρισκόταν στην κυβέρνηση θα μπορούσε να συνιστά «έγκλημα» και ήταν «προδοσία όλων όσων πρεσβεύουμε ως χώρα», δήλωσε το Σάββατο ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας, Γκόρντον Μπράουν.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ ο οποίος δέχεται έντονα ερωτήματα για την κρίση της κρίσης του, μετά τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον στη θέση του πρεσβευτή του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσινγκτον, παρά τους δεσμούς του με τον Τζέφρι Έπσταϊν, δεσμεύτηκε την Τετάρτη να δημοσιοποιήσει μια σειρά από emails και γραπτά μηνύματα ανάμεσα στον πρώην λόρδο των Εργατικών και το στενό του επιτελείο — με τους δικούς του όρους.

Λίγες ώρες αργότερα, όμως, αναγκάστηκε να ενισχύσει τον ανεξάρτητο έλεγχο της διαδικασίας δημοσιοποίησης των εγγράφων, μετά από εξέγερση βουλευτών του ίδιου του του κόμματος, οι οποίοι δηλώνουν σοκαρισμένοι από το σκάνδαλο και φοβούνται ότι οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης περί συγκάλυψης θα «κολλήσουν».

Ανήσυχοι βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος, που πλέον περιμένουν τη δημοσιοποίηση των εγγράφων με έντονη αβεβαιότητα, στρέφονται με ανανεωμένη σφοδρότητα εναντίον του πρωθυπουργού και του επικεφαλής του γραφείου του, Μόργκαν ΜακΣουίνι.

Το POLITICO μίλησε με 20 βουλευτές των Εργατικών, καθώς και νυν και πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους, για το ρεπορτάζ αυτό.

«Χρειαζόμαστε ένα κεφάλι», δήλωσε ένας μετριοπαθής βουλευτής των Εργατικών που εξελέγη το 2024, ο οποίος όπως και οι υπόλοιποι ζήτησε ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα.

«Κάποιος πρέπει να πληρώσει το τίμημα για αυτή την αποτυχία», ανέφερε δεύτερος βουλευτής, συνήθως πιστός στην ηγεσία, προσθέτοντας ότι «δεν θα τον ενδιέφερε» ποιος ακριβώς θα είναι.

Στο μυαλό πολλών βουλευτών και στελεχών των Εργατικών, η υπόθεση Μάντελσον έχει αποδυναμώσει περαιτέρω τόσο τον Στάρμερ όσο και τον ΜακΣουίνι, οι οποίοι είχαν πιέσει για τον διορισμό του στενού τους συμμάχου και φίλου ως πρεσβευτή στα τέλη του 2024.

Ύστερα από αλλεπάλληλες αναδιπλώσεις σε φορολογικά και πολιτικά ζητήματα, αρκετοί θεωρούν ότι η κρίση Μάντελσον συμπυκνώνει τις βασικές επικρίσεις προς την ηγεσία Στάρμερ: ότι δεν δίνει τη δέουσα προσοχή σε πιθανούς κινδύνους μέχρι να εξελιχθούν σε πλήρη σκάνδαλα.

«Αγαπώ τον Μόργκαν, αλλά ο Κιρ πρέπει να τον απολύσει και θα έπρεπε να το έχει κάνει εδώ και καιρό», δήλωσε στέλεχος των Εργατικών που υπήρξε διαχρονικά πιστό στην ηγεσία. «Το πρόβλημα είναι ποιον θα τον αντικαταστήσει».

Σκιά Μάντελσον

Ο Στάρμερ υπερασπίστηκε σθεναρά τον ΜακΣουίνι την Τετάρτη.

«Ο Μόργκαν ΜακΣουίνι είναι αναπόσπαστο μέλος της ομάδας μου», είπε στη Βουλή. «Με βοήθησε να αλλάξω το Εργατικό Κόμμα και να κερδίσουμε τις εκλογές. Φυσικά και έχω εμπιστοσύνη σε εκείνον».

Ορισμένοι βουλευτές στάθηκαν επίσης στο πλευρό του Στάρμερ, αποδίδοντας την ένταση σε υπερβολική κάλυψη από τα ΜΜΕ και σε ένα κοινοβούλιο σε διαρκή επιφυλακή για το επόμενο σκάνδαλο. «Αυτό μοιάζει περισσότερο με υπόθεση του Γουέστμινστερ αυτή τη στιγμή, παρά με κάτι τελειωτικό για τον πρωθυπουργό στα μάτια της κοινής γνώμης», ανέφερε τρίτος βουλευτής των Εργατικών, εκλεγμένος το 2024. Ωστόσο, το κλίμα σε μεγάλα τμήματα του κόμματος το βράδυ της Τετάρτης ήταν ιδιαίτερα βαρύ.

Ο Μάντελσον δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα σχολιασμού για την αστυνομική έρευνα. Στο παρελθόν έχει δηλώσει ότι ήταν λάθος του να συνεχίσει τη σχέση του με τον Έπσταϊν και έχει ζητήσει «απερίφραστα» συγγνώμη από τα θύματά του.

Ο Στάρμερ επιμένει, όπως και το σύνολο του βρετανικού κράτους και της κοινής γνώμης, ότι δεν γνώριζε την ύπαρξη των συγκεκριμένων emails και ότι δεν θα είχε ποτέ διορίσει τον Μάντελσον αν τα ήξερε.

Αφού τον είχε ήδη απομακρύνει από τη θέση του τον Σεπτέμβριο, πλέον αποδομεί πλήρως τη φήμη του, δηλώνοντας την Τετάρτη ότι ο Μάντελσον «είπε επανειλημμένα ψέματα» κατά τη διαδικασία διορισμού του.

Ωστόσο, ήταν ευρέως γνωστό ότι ο Μάντελσον είχε «βαρύ παρελθόν».

Ο Στάρμερ γνώριζε ότι ο πρώην υπουργός των Εργατικών είχε απομακρυνθεί επανειλημμένα λόγω σκανδάλων και επιβεβαίωσε κατά τη διάρκεια της καθιερωμένης συνεδρίασης των ερωτήσεων προς τον πρωθυπουργό ότι γνώριζε και τη φιλική σχέση του Μάντελσον με τον Έπσταϊν.

«Εκείνη ήταν η στιγμή», είπε τέταρτος μετριοπαθής βουλευτής των Εργατικών. «Το κλίμα ήταν εφιαλτικό. Αντιπολιτευόμενοι βουλευτές μου έλεγαν ότι δεν είχαν δει κάτι τόσο άσχημο εδώ και δεκαετίες».

Αρκετοί βουλευτές και στελέχη των Εργατικών εξέφρασαν τον φόβο ότι η αποκάλυψη των λεπτομερειών του ελέγχου θα παρουσιάσει τον Στάρμερ και τον ΜακΣουίνι ως υπερβολικά αδιάφορους απέναντι στη συνολική εικόνα.

Ο Μάντελσον συνεργαζόταν στενά με τον ΜακΣουίνι από τα τέλη της δεκαετίας του 2010 και παρείχε άτυπες συμβουλές στους Εργατικούς ενόψει της εκλογικής τους νίκης το 2024.

Πρώην αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε ότι ο Μάντελσον δεν βρισκόταν στη λίστα πιθανών πρεσβευτών μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του ΜακΣουίνι ως επικεφαλής του γραφείου τον Οκτώβριο του 2024, υποστηρίζοντας: «Ο Μόργκαν δεν έκανε τίποτα χωρίς να μιλήσει με τον Πίτερ».

«Όταν αποσαφηνιστεί το χρονοδιάγραμμα και το πόσο διεξοδικά τέθηκαν κρίσιμα ερωτήματα τότε νομίζω ότι ο Μόργκαν θα βρεθεί σε δύσκολη θέση», πρόσθεσε κυβερνητικός αξιωματούχος.

Ο Μάντελσον πέρασε από τουλάχιστον τρία επίπεδα ελέγχου. Πριν την ανακοίνωση του ρόλου του, το Υπουργικό Γραφείο πραγματοποίησε έλεγχο δέουσας επιμέλειας. Στη συνέχεια, υπεβλήθη σε πλήρη έλεγχο ασφαλείας.

Το τρίτο επίπεδο και ενδεχομένως το πιο προβληματικό για τον Στάρμερ και τον ΜακΣουίνι ήταν επιστολή του επικεφαλής του γραφείου προς τον Μάντελσον, εκ μέρους του πρωθυπουργού, πριν τον διορισμό του.

Σε αυτήν τέθηκαν τρία ερωτήματα: γιατί συνέχισε την επαφή με τον Έπσταϊν μετά την καταδίκη του, γιατί φέρεται να διέμεινε σε κατοικία του Έπσταϊν ενώ ο χρηματοδότης ήταν στη φυλακή, και αν είχε σχέση με φιλανθρωπικό ίδρυμα που ίδρυσε συνεργάτιδα του Έπσταϊν, η Γκισλέιν Μάξγουελ.

Αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ ανέφερε ότι οι αναφορές που συνέδεαν τον Μάντελσον με τον Έπσταϊν, ακόμη και μετά την πρώτη του καταδίκη, είχαν εξεταστεί στο πλαίσιο της διαδικασίας διορισμού.

«Ο Πίτερ Μάντελσον είπε ψέματα στον πρωθυπουργό, απέκρυψε πληροφορίες που ήρθαν στη δημοσιότητα αργότερα και παρουσίασε τον Έπσταϊν ως κάποιον που μόλις γνώριζε», πρόσθεσε.

Βιάσου και περίμενε

Ορισμένοι βουλευτές των Εργατικών τρομοκρατημένοι από τις δημοσκοπήσεις που φέρνουν το κόμμα πίσω από το λαϊκιστικό Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ είναι τόσο εξοργισμένοι που ζητούν άμεση αλλαγή ηγεσίας.

Για πολλούς της αριστερής ή «ήπιας αριστερής» πτέρυγας, η υπόθεση αποτέλεσε απλώς αφορμή για να εντείνουν την επίθεσή τους κατά της Ντάουνινγκ Στριτ.

Πρώην υπουργός, ήδη εχθρικός προς την ηγεσία, είπε ότι πρόκειται για τη χειρότερη περίοδο της πρωθυπουργίας Στάρμερ και ότι ο ΜακΣουίνι πρέπει να αποχωρήσει άμεσα.

Ο πρώην ηγέτης των Εργατικών Τζέρεμι Κόρμπιν, ο οποίος έχει αποπεμφθεί από το κόμμα λόγω σχολίων περί αντισημιτισμού, δήλωσε στο Sky News ότι ο Στάρμερ μπορεί ακόμη και να δεχθεί εσωκομματική αμφισβήτηση πριν από τις τοπικές εκλογές του Μαΐου.

Άλλοι μόλις τώρα τάσσονται υπέρ άμεσης δράσης. Πέμπτος βουλευτής των Εργατικών, μετριοπαθής και εκλεγμένος το 2024, δήλωσε επίσης ότι ο ΜακΣουίνι πρέπει να φύγει τώρα, μιλώντας για «τυφλό σημείο της ηγεσίας» που επέτρεψε τον διορισμό Μάντελσον.

Το κλίμα έχει αφήσει αρκετούς βουλευτές οργισμένους και απογοητευμένους. Η Σάρα Όουεν παρενέβη με έντονο τρόπο στη συζήτηση της Τετάρτης: «Δεν πρέπει να βάλουμε στο επίκεντρο τα θύματα και όχι μόνο τους εαυτούς μας;»

Ωστόσο, όσοι επιθυμούν πλήρη αποσαφήνιση των γεγονότων θα πρέπει να περιμένουν.

Το βράδυ της Τετάρτης, οι βουλευτές συμφώνησαν στη δημοσιοποίηση σειράς εγγράφων σχετικά με τη διαδικασία ελέγχου του διορισμού Μάντελσον, καθώς και των επικοινωνιών του με τον ΜακΣουίνι, υπουργούς, δημόσιους λειτουργούς και ειδικούς συμβούλους τους έξι μήνες πριν από τον διορισμό του.

Ο Στάρμερ είχε σκοπό να μπλοκάρει τη δημοσιοποίηση εγγράφων που θα μπορούσαν να βλάψουν την εθνική ασφάλεια ή τις διεθνείς σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου.

Ωστόσο, η Ντάουνινγκ Στριτ υπαναχώρησε την τελευταία στιγμή, αφού η Άντζελα Ρέινερ ζήτησε να έχει ρόλο η Επιτροπή Πληροφοριών και Ασφάλειας του Κοινοβουλίου. Οι αξιωματούχοι έσπευσαν να συντάξουν τροπολογία που θα δίνει στην Επιτροπή τον τελικό λόγο για το τι θα αποκλειστεί.

Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει ημέρες ή εβδομάδες, ενώ η εξέταση των πιο αμφιλεγόμενων εγγράφων από την Επιτροπή αναμένεται να πάρει ακόμη περισσότερο χρόνο.

Η Μητροπολιτική Αστυνομία προειδοποίησε ότι η δημοσιοποίηση συγκεκριμένων εγγράφων «θα μπορούσε να υπονομεύσει» την εν εξελίξει έρευνά της για πιθανή κατάχρηση δημόσιου αξιώματος από τον Μάντελσον.

Οι αποκαλύψεις που ενδέχεται να περιλαμβάνουν ιδιωτικά μηνύματα του Μάντελσον προς φίλους στο υπουργικό συμβούλιο προσφέρουν άφθονη τροφή στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης, που παρακολουθούν στενά τις σχέσεις του με τον Έπσταϊν και τον πρίγκιπα Άντριου.

Ωστόσο, οι περισσότεροι βουλευτές και αξιωματούχοι που μίλησαν στο POLITICO συμφωνούν ότι εκείνοι που κινδυνεύουν περισσότερο είναι η Ντάουνινγκ Στριτ και ο ΜακΣουίνι.

«Πολλοί πολιτικοί είναι ευγενικοί με ύποπτους ανθρώπους. Όμως όταν φτάνουμε στο ποιος ήξερε τι και πότε κατά τον διορισμό — εκεί αρχίζουν οι αποκεφαλισμοί», δήλωσε πρώην αξιωματούχος της Ντάουνινγκ Στριτ.

Έκτος βουλευτής των Εργατικών, από την αριστερή πτέρυγα, είπε ότι ακόμη και στελέχη της πρώτης γραμμής «αναρωτιούνται γιατί να ρισκάρουν τις θέσεις τους για να προστατεύσουν ένα μόνο πρόσωπο».

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι το «πότε».

Στέλεχος των Εργατικών πιστό στη Ντάουνινγκ Στριτ παραδέχθηκε ότι θα υπάρξει πίεση για άμεση απομάκρυνση του ΜακΣουίνι, αλλά υποστήριξε ότι όποιος διαθέτει στοιχειώδη πολιτική λογική θα καθυστερήσει οποιαδήποτε κίνηση μέχρι μετά τις τοπικές εκλογές του Μαΐου, ώστε να επωμιστεί εκείνος το πολιτικό κόστος και να προστατευθεί ο πρωθυπουργός.

Ακόμη και στενός σύμμαχος του ΜακΣουίνι παραδέχθηκε ότι δεν γνωρίζει αν τελικά θα επιβιώσει πολιτικά.

Ωστόσο, έβδομος βουλευτής των Εργατικών, εκλεγμένος το 2024, θεωρεί ότι η συζήτηση για το μέλλον του ΜακΣουίνι αποπροσανατολίζει: «Στο τέλος της ημέρας, το ζήτημα είναι η κρίση του ίδιου του πρωθυπουργού».

Ο τέταρτος βουλευτής που παρατέθηκε προηγουμένως πρόσθεσε: «Αν φύγει ο ένας, πρέπει να φύγει και ο άλλος».

Διαβάστε επίσης:

Έγγραφα του FBI: «Κατάσκοπος της Μοσάντ υπό τον Εχούντ Μπάρακ ο Έπσταϊν»

Νότια Κορέα: Ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων μοίρασε κατά λάθος bitcoins αξίας 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων

Βρετανία: Έρευνα της αστυνομίας σε δύο σπίτια για το σκάνδαλο Μάντελσον – Έπσταϊν