Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα της Ελλάδας στους ψηφιακούς χάρτες έχει αλλάξει ριζικά. Η Google, μέσω του Google Maps και του Street View, έχει προχωρήσει σε εκτεταμένη χαρτογράφηση πόλεων, χωριών και οδικών δικτύων, προσφέροντας πανοραμικές εικόνες σχεδόν από κάθε γωνιά της χώρας. Για πολλούς πρόκειται για ένα χρήσιμο εργαλείο πλοήγησης και πληροφόρησης. Για άλλους, όμως, γεννά εύλογες ανησυχίες για την ιδιωτικότητα.

Πώς γίνεται η χαρτογράφηση

Η χαρτογράφηση της Ελλάδας από τη Google βασίζεται κυρίως σε ειδικά οχήματα εξοπλισμένα με κάμερες 360 μοιρών, αισθητήρες και συστήματα εντοπισμού θέσης. Τα αυτοκίνητα αυτά κινούνται στο οδικό δίκτυο και καταγράφουν εικόνες του δημόσιου χώρου: δρόμους, κτίρια, πινακίδες, ακόμα και σταθμευμένα οχήματα.

Οι εικόνες ανεβαίνουν στη συνέχεια στο Google Street View, αφού πρώτα περάσουν από επεξεργασία. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι πρόσωπα και πινακίδες κυκλοφορίας θολώνονται αυτόματα, ώστε να μην είναι αναγνωρίσιμα. Στην πράξη, όμως, η αυτόματη αυτή διαδικασία δεν είναι πάντα αλάνθαστη, γεγονός που έχει προκαλέσει αντιδράσεις κατά καιρούς.

Τα νομικά προβλήματα της Google στο παρελθόν

Η Google δεν έχει μείνει αλώβητη από νομικές περιπέτειες σε σχέση με το Street View. Αντίθετα, σε αρκετές χώρες βρέθηκε αντιμέτωπη με αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων και δικαστικές αποφάσεις.

Στη Γερμανία, μία από τις πιο αυστηρές χώρες στο ζήτημα της ιδιωτικότητας, χιλιάδες πολίτες είχαν ζητήσει ήδη από το 2010 τη θόλωση των κατοικιών τους, με αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα πόλεων να εμφανίζονται «θαμπά» στους χάρτες. Στην Αυστρία και την Τσεχία, η λειτουργία του Street View είχε προσωρινά ανασταλεί, μέχρι να υπάρξουν εγγυήσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει και η υπόθεση συλλογής δεδομένων από ασύρματα δίκτυα Wi-Fi, κατά τη διάρκεια της χαρτογράφησης, κάτι που παραδέχτηκε η ίδια η εταιρεία μετά από έρευνες σε ευρωπαϊκές χώρες και τις ΗΠΑ. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε πρόστιμα και αυστηρότερο έλεγχο των πρακτικών της.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αρχές προστασίας δεδομένων έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι, ακόμη και αν η καταγραφή γίνεται σε δημόσιο χώρο, η μαζική και συστηματική απεικόνιση κατοικιών και αντικειμένων μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα ιδιωτικότητας, ειδικά όταν συνδυάζεται με άλλα ψηφιακά δεδομένα.

Το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα και την ΕΕ

Στην Ελλάδα, όπως και σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ισχύει ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Η Google υποστηρίζει ότι το Street View είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό δίκαιο, καθώς καταγράφει μόνο ό,τι είναι ορατό από δημόσιους δρόμους.

Ωστόσο, οι πολίτες διατηρούν το δικαίωμα εναντίωσης και διόρθωσης, ειδικά όταν θεωρούν ότι θίγεται η ιδιωτική τους ζωή ή ότι η απεικόνιση μπορεί να τους εκθέσει σε κινδύνους.

Τι μπορεί να κάνει όποιος δεν θέλει να φαίνεται

Η Google δίνει τη δυνατότητα σε κάθε χρήστη να ζητήσει τη θόλωση συγκεκριμένων στοιχείων στο Street View.

Η διαδικασία γίνεται απευθείας μέσα από το Google Maps:

-Εντοπισμός της εικόνας στο Street View

-Επιλογή της λειτουργίας «Αναφορά προβλήματος»

-Δήλωση του στοιχείου που πρέπει να θολωθεί (πρόσωπο, αυτοκίνητο, σπίτι ή άλλο αντικείμενο)

-Υποβολή αιτήματος με σύντομη περιγραφή

Αξίζει να σημειωθεί ότι η θόλωση ενός ακινήτου είναι μόνιμη και δεν αναστρέφεται, ακόμη και αν αλλάξει ο ιδιοκτήτης. Για τα αυτοκίνητα, η διαδικασία αφορά κυρίως περιπτώσεις όπου η πινακίδα ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία δεν έχουν καλυφθεί σωστά.

Η χαρτογράφηση από τη Google αναδεικνύει ένα ευρύτερο ερώτημα: πόσο δημόσιος είναι τελικά ο δημόσιος χώρος στην ψηφιακή εποχή;

Η εμπειρία από άλλες χώρες δείχνει ότι η πίεση των πολιτών και των θεσμών μπορεί να φέρει αλλαγές. Για τον απλό χρήστη, το πρώτο βήμα είναι η ενημέρωση. Το δεύτερο, η αξιοποίηση των εργαλείων που ήδη υπάρχουν, ώστε η ψηφιακή εικόνα της καθημερινότητάς του να μην ξεπερνά τα όρια που ο ίδιος θεωρεί αποδεκτά.

Διαβάστε επίσης:

Ζωντανά drones στον ουρανό: Πώς η Ρωσία μετατρέπει περιστέρια σε όπλα τεχνολογίας (Videos)

SoundShirt: Tο «έξυπνο» ρούχο που μετατρέπει τον ήχο σε δονήσεις – Τι είναι και πού χρησιμοποιείται

Moltbook: Το πρώτο κοινωνικό δίκτυο αποκλειστικά για bots – Εκεί που η AI φτιάχνει μέχρι και… θρησκείες