Πέντε από τις δώδεκα ελληνικές περιφέρειες παραμένουν καθηλωμένες σε επίπεδα κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερα από το 50% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτυπώνοντας με τον πιο ωμό τρόπο ότι η ανάπτυξη δεν μοιράζεται ισότιμα. Παρά τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες και τους ρυθμούς μεγέθυνσης που προβάλλονται ως επιτυχία, η γεωγραφία της φτώχειας εξακολουθεί να καθορίζει τις οικονομικές δυνατότητες μεγάλων τμημάτων της χώρας.

Στην πλέον δυσμενή θέση βρίσκεται το Βόρειο Αιγαίο, με κατά κεφαλήν ΑΕΠ μόλις στο 42,1% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, καταλαμβάνοντας την τέταρτη χαμηλότερη θέση σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Μαζί του, κάτω από το όριο του 50%, βρίσκονται η Ήπειρος (44,5%), η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη (44,6%), η Δυτική Μακεδονία (48%) και η Δυτική Ελλάδα (48,9%), περιφέρειες που εδώ και χρόνια αποτελούν «λευκές κηλίδες» στον χάρτη της σύγκλισης.

Η κυβερνητική αφήγηση εστιάζει στο γεγονός ότι το 2024 η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3%, υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Πράγματι, καμία περιφέρεια δεν κατέγραψε μείωση στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της. Όμως η στατιστική άνοδος δεν αρκεί για να καλύψει διαχρονικά ελλείμματα. Οι αυξήσεις που καταγράφονται, σε πολλές περιπτώσεις, είναι απλώς αρκετές για να διατηρηθεί το χάσμα – όχι για να κλείσει.

Ακόμη και εκεί όπου σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες αυξήσεις, η εικόνα παραμένει εύθραυστη. Η Στερεά Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη άνοδο με 5,5%, ενώ ακολούθησαν η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη (2,9%), η Θεσσαλία (2,6%) και η Ήπειρος (2,5%). Στον αντίποδα, η Δυτική Μακεδονία κινήθηκε μόλις στο 0,2%, αποτυπώνοντας τις συνέπειες μιας απολιγνιτοποίησης που προχώρησε χωρίς ισχυρό αναπτυξιακό αντίβαρο.

Την ίδια στιγμή, η Αττική εξακολουθεί να αποτελεί την «εξαίρεση», πλησιάζοντας τον μέσο ευρωπαϊκό όρο με κατά κεφαλήν ΑΕΠ στο 95,5%. Ακολουθούν, αλλά με μεγάλη απόσταση, το Νότιο Αιγαίο (69,8%), η Στερεά Ελλάδα (59,9%) και η Κρήτη (59,6%). Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η χώρα εξακολουθεί να λειτουργεί με δύο ταχύτητες: ένα ισχυρό μητροπολιτικό κέντρο και μια περιφέρεια που ακολουθεί.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Βόρειο Αιγαίο βρίσκεται δίπλα σε περιοχές όπως η βουλγαρική Σεβεροζαπάντεν (41,7%), ενώ κάτω από αυτό βρίσκονται μόνο οι γαλλικές υπερπόντιες περιφέρειες Μαγιότ και Γουϊάνα. Στον αντίποδα, περιφέρειες όπως η Ανατολική και Κεντρική Ιρλανδία ξεπερνούν το 260% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αποτυπώνοντας το μέγεθος των ανισοτήτων στο εσωτερικό της Ένωσης.

Το συμπέρασμα είναι σαφές. Όσο η ανάπτυξη παραμένει συγκεντρωμένη και δεν συνοδεύεται από στοχευμένες περιφερειακές πολιτικές, οι ανισότητες θα αναπαράγονται. Και όσο αυτό συμβαίνει, η «επιτυχία» της οικονομίας θα μετριέται στους πίνακες της Eurostat, αλλά όχι στην καθημερινότητα των πολιτών που ζουν μακριά από το κέντρο.

Διαβάστε επίσης:

Μισθοί για κλάματα: Κάτω από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου, ένας στους τρεις εργαζόμενος με 1000 μικτά  

«Ανάσα» για χιλιάδες μητέρες – Τα νέα δεδομένα στα επιδόματα μητρότητας

Συντάξεις Μαρτίου 2026: Το απόγευμα οι πρώτες πληρωμές – Ποιοι θα πάνε στα ΑΤΜ μετά την Καθαρά Δευτέρα (video)