Την ώρα που η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τα σενάρια για αυξήσεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, η ελληνική κοινωνία φαίνεται να έχει ήδη προεξοφλήσει τα χειρότερα. Οι Έλληνες καταναλωτές παραμένουν οι πιο απαισιόδοξοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με διαφορά από τους αμέσως επόμενους, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ για τον Φεβρουάριο του 2026. Και το στοιχείο αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις διεθνείς εξελίξεις.

Σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά αναμένουν νέα άνοδο τιμών το επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ το 65% δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα». Πρόκειται για ποσοστά που καταγράφονται πριν ακόμη φανεί πλήρως η επίδραση των γεωπολιτικών εξελίξεων στις αντλίες και στους λογαριασμούς ενέργειας. Με άλλα λόγια, η απαισιοδοξία δεν είναι συγκυριακή – έχει πλέον δομικά χαρακτηριστικά.

Οι εκτιμήσεις για την οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους τελευταίους 12 μήνες παραμένουν έντονα αρνητικές, έστω και με μικρή βελτίωση. Το 65% αναφέρει επιδείνωση, ενώ μόλις ένα 2% διαπιστώνει κάποια βελτίωση. Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι προσδοκίες για το μέλλον: το 62% προβλέπει περαιτέρω επιδείνωση το επόμενο έτος, με τις θετικές προβλέψεις να περιορίζονται σε οριακά ποσοστά.

Η εικόνα για την οικονομία της χώρας συνολικά δεν διαφοροποιείται ουσιαστικά. Παρά μια ήπια υποχώρηση του αρνητικού δείκτη, το 70% των ερωτηθέντων εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση θα επιδεινωθεί μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Το γεγονός ότι η απαισιοδοξία παραμένει τόσο εκτεταμένη, ακόμη και σε περίοδο σχετικής σταθερότητας μακροοικονομικών δεικτών, αποκαλύπτει την απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές αφηγήσεις και την καθημερινότητα.

Ενδεικτική είναι και η στάση απέναντι στην κατανάλωση. Η πρόθεση για μεγάλες αγορές παρουσιάζει οριακή βελτίωση, ωστόσο το 58% δηλώνει ότι θα περιορίσει περαιτέρω τις δαπάνες του. Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την αποταμίευση: το 86% θεωρεί απίθανο να μπορέσει να αποταμιεύσει μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο. Σε μια οικονομία που επιδιώκει επενδύσεις και ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, η αδυναμία αποταμίευσης υπονομεύει και τα δύο.

Η σημαντική ενίσχυση των προβλέψεων για άνοδο των τιμών επιβεβαιώνει ότι η ακρίβεια παραμένει η βασική αγωνία των πολιτών. Το 68% αναμένει συνέχιση ή επιτάχυνση των ανατιμήσεων. Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που οι τιμές ενέργειας είχαν εμφανίσει σημάδια αποκλιμάκωσης πριν από την πρόσφατη γεωπολιτική ένταση.

Το πιο σταθερό –και ίσως πιο ανησυχητικό– εύρημα αφορά την τρέχουσα οικονομική κατάσταση: το 65% των νοικοκυριών δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα», ποσοστό αμετάβλητο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Το 8% αναφέρει ότι αναγκάζεται να καταναλώνει από τις αποταμιεύσεις του, ενώ το 6% δηλώνει ότι έχει χρεωθεί. Πρόκειται για εικόνα διαρκούς πίεσης, όχι παροδικής δυσκολίας.

Ακόμη και ο βαθμός αβεβαιότητας παραμένει υψηλός. Το 60% θεωρεί δύσκολα προβλέψιμη τη μελλοντική οικονομική του κατάσταση. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, η αίσθηση επισφάλειας παραμένει κυρίαρχη.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η απαισιοδοξία αυτή είναι αποτέλεσμα πραγματικών οικονομικών δεδομένων ή αν έχει πλέον παγιωθεί ως κοινωνικό κλίμα. Σε κάθε περίπτωση, η επιμονή των αρνητικών προσδοκιών δείχνει ότι η οικονομική σταθερότητα δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αίσθηση ευημερίας. Και όσο οι πολίτες νιώθουν ότι ισορροπούν στο όριο, κάθε νέα διεθνής κρίση λειτουργεί ως επιβεβαίωση φόβων – όχι ως έκπληξη.

Διαβάστε επίσης:

Ουρές έξω από τα πρατήρια: Την ανηφόρα παίρνουν οι τιμές των καυσίμων

«Γκρεμίζεται» η Wall Street: Πάνω από 1.200 μονάδες χάνει ο Dow, ανεβαίνει η τιμή του πετρελαίου – Εντείνονται οι φόβοι για επέκταση του πολέμου

Ευελιξία από την ΕΚΤ ζητά ο Στουρνάρας – Προειδοποιεί για τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή