Αρχαιολόγοι έφεραν στο «φως» ένα εντυπωσιακό εύρημα που συνδέει την αρχαία αιγυπτιακή ταφική πρακτική με την ελληνική λογοτεχνία, καθώς εντόπισαν αντίγραφο της Ιλιάδας του Ομήρου γραμμένο σε πάπυρο μέσα στο σώμα μίας μούμιας.

Το εύρημα προέρχεται από την περιοχή της Αλ-Μπαχνασά στην Αίγυπτο και θεωρείται εξαιρετικά σπάνιο, αφού για πρώτη φορά ελληνικό λογοτεχνικό έργο εντοπίζεται ενσωματωμένο σε διαδικασία ταρίχευσης. Η ανακάλυψη δίνει νέα διάσταση στην κατανόηση των ταφικών εθίμων και της πνευματικής ζωής στην αρχαία Αίγυπτο.

Σύμφωνα με τον Independent, το κομμάτι από πάπυρο βρέθηκε στην κοιλιακή χώρα μούμιας που χρονολογείται στη ρωμαϊκή περίοδο και είχε ταφεί στην αρχαία Οξυρρύγχο πριν από περίπου 1.600 χρόνια. Η πόλη, γνωστή παλαιότερα ως Περ-Μεντζέντ, υπήρξε ένα από τα πιο σημαντικά αστικά κέντρα της αρχαίας Αιγύπτου. Σήμερα τα ερείπιά της βρίσκονται στην Αλ-Μπαχνασά, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, κοντά σε παραπόταμο του Νείλου που είναι γνωστός ως Μπαχρ Γιουσέφ.

Η μούμια εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών που διεξήγαγε ομάδα από το Ινστιτούτο Μελετών της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης, στο διάστημα Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2025. Οι ερευνητές παρατήρησαν ένα ασυνήθιστο στοιχείο στη διαδικασία ταρίχευσης, καθώς ένας πάπυρος είχε τοποθετηθεί εσωτερικά στο σώμα ως μέρος της τελετουργίας.

Σε προηγούμενες ανακαλύψεις, μούμιες της ίδιας περιόδου είχαν εντοπιστεί να φέρουν ελληνικά κείμενα σε πάπυρο, όμως αυτά περιορίζονταν αποκλειστικά σε «μαγικά» ή τελετουργικά περιεχόμενα. Όπως σημείωσε ο Ignasi-Xavier Adiego, καθηγητής στο Τμήμα Κλασικών, Ρομανικών και Σημιτικών Γλωσσών, «Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκουμε ελληνικά κείμενα σε πάπυρο, δεμένα, σφραγισμένα και ενσωματωμένα στη διαδικασία της μουμιοποίησης, αλλά μέχρι τώρα το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως “μαγικό”».

«Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι από τα τέλη του 19ου αιώνα, έχει ανακαλυφθεί ένας τεράστιος αριθμός από πάπυρους στην Οξυρρύγχο, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων μεγάλης σημασίας, αλλά η πραγματική καινοτομία είναι η εύρεση ενός λογοτεχνικού παπύρου σε ταφικό πλαίσιο», πρόσθεσε ο ίδιος.

Πρώτη καταγραφή ελληνικού λογοτεχνικού έργου σε τελετουργία ταρίχευσης

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η συγκεκριμένη περίπτωση αποτελεί την πρώτη φορά που ελληνικό λογοτεχνικό κείμενο εντοπίζεται ενσωματωμένο σε διαδικασία μουμιοποίησης.

Το απόσπασμα της Ιλιάδας που ταυτοποιήθηκε περιλαμβάνει μέρος του «Καταλόγου των Νεών», ενός εμβληματικού τμήματος του έπους που απαριθμεί τις ελληνικές δυνάμεις οι οποίες συγκεντρώθηκαν στην Τροία.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι παραμένει άγνωστο το γιατί επιλέχθηκε συγκεκριμένα αυτό το λογοτεχνικό απόσπασμα για να συνοδεύσει τη διαδικασία μουμιοποίησης.

Συνδυασμός πολιτισμών στις ταφικές πρακτικές της ρωμαϊκής περιόδου στην Οξυρρύγχο

Κατά τη ρωμαϊκή εποχή στην Οξυρρύγχο, η ταρίχευση αποτελούσε ένα υβριδικό σύστημα που συνδύαζε αιγυπτιακές, ελληνικές και ρωμαϊκές παραδόσεις. Οι ιερείς αφιέρωναν πάνω από έξι εβδομάδες στη διατήρηση των σωμάτων, χρησιμοποιώντας νάτριο για αφυδάτωση και τυλίγοντάς τα σε λινά υφάσματα.

Αντί για τα κλασικά κανοπικά αγγεία, συνηθιζόταν η εσωτερική πλήρωση του σώματος με συντηρητικά υλικά, στα οποία ενίοτε τοποθετούνταν πάπυροι με ελληνικά κείμενα, σφραγισμένοι με πηλό σε σημεία όπως το θώρακα ή την πυελική κοιλότητα. Τα φέρετρα παρουσίαζαν συχνά αισθητική μίξη αιγυπτιακών και ρωμαϊκών στοιχείων.

Μέχρι σήμερα, οι ανασκαφές στην Οξυρρύγχο έχουν αποκαλύψει τρεις ασβεστολιθικούς ταφικούς θαλάμους με μούμιες της ρωμαϊκής περιόδου, καθώς και ξύλινες σαρκοφάγους διακοσμημένες με ιδιαίτερη λεπτομέρεια. Σε παλαιότερα ευρήματα στην ίδια αρχαία πόλη είχαν εντοπιστεί 52 μούμιες της πτολεμαϊκής εποχής, εκ των οποίων περισσότερες από δώδεκα έφεραν «χρυσές γλώσσες», ένα χαρακτηριστικό που συνδεόταν με την προετοιμασία για τη μετά θάνατον ζωή.

Διαβάστε επίσης:

Ισπανικό δικαστήριο χαρακτήρισε τους μάρτυρες του Ιεχωβά «καταστροφική αίρεση»

Μπαράζ νέων απειλών προς το Ιράν λίγο πριν την εκπνοή της προσωρινής εκεχειρίας – Συνομιλίες μόνο μετά την άρση του ναυτικού αποκλεισμού θέλει η Τεχεράνη

Βιασμοί με αντικείμενα, επίδειξη γεννητικών οργάνων, ούρηση: Η σεξουαλική βία ως μέσο εκτοπισμού Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.