Την ώρα που η πρόσβαση στη στέγη μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε πολυτέλεια για χιλιάδες νοικοκυριά, η εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων απειλεί να προσθέσει έναν ακόμη λογαριασμό στην ήδη ασφυκτική καθημερινότητα ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

Το μήνυμα που εκπέμπεται πλέον ακόμη και από φορείς της «πράσινης» ανάπτυξης είναι σαφές: χωρίς κρατική στήριξη και σοβαρό σχέδιο, η ενεργειακή μετάβαση κινδυνεύει να εξελιχθεί σε νέο κύμα ακρίβειας στην αγορά κατοικίας.

Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), ο επίσημος ελληνικός φορέας του World Green Building Council, προειδοποιεί ουσιαστικά ότι η εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD) μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής πιέσεων σε μια αγορά που ήδη βρίσκεται εκτός ελέγχου.

Και το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις τεχνικές απαιτήσεις ή τα νέα πιστοποιητικά. Αφορά κυρίως το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό.

Η νέα Οδηγία προβλέπει αυστηρότερους κανόνες ενεργειακής απόδοσης, υποχρεωτικές αναβαθμίσεις και αξιολόγηση του λεγόμενου «Ολικού Άνθρακα Ζωής» των κτιρίων, δηλαδή του συνολικού περιβαλλοντικού αποτυπώματος ενός ακινήτου από την κατασκευή έως τη χρήση και την τελική του απόσυρση.

Στις Βρυξέλλες παρουσιάζεται ως βασικό εργαλείο για την πράσινη μετάβαση και την απανθρακοποίηση έως το 2050. Στην ελληνική πραγματικότητα, όμως, πολλοί βλέπουν τον κίνδυνο να μετατραπεί σε ακόμη έναν μηχανισμό αύξησης του κόστους στέγασης.

Και όχι άδικα.

Σήμερα οι Έλληνες δαπανούν, σύμφωνα με στοιχεία των diaNEOsis και ΙΟΒΕ που επικαλείται το SBC Greece, περίπου το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές ανάγκες — σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε πολλές αστικές περιοχές, ένα στα τρία νοικοκυριά δίνει πάνω από το 40% του εισοδήματός του μόνο για να στεγαστεί.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές των ακινήτων έχουν ήδη ξεπεράσει τα επίπεδα πριν από την οικονομική κρίση του 2008, ενώ τα ενοίκια συνεχίζουν την ανοδική πορεία χωρίς ουσιαστικό φρένο.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση χιλιάδων κατοικιών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα: πόσοι ιδιοκτήτες μπορούν πραγματικά να χρηματοδοτήσουν εκτεταμένες ανακαινίσεις; Και πόσο γρήγορα το κόστος αυτό θα μετακυλιστεί στα ενοίκια;

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη αν ληφθεί υπόψη η κατάσταση του ελληνικού κτιριακού αποθέματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, σχεδόν επτά στις δέκα κατοικίες βρίσκονται στις χαμηλότερες ενεργειακές κατηγορίες, με υψηλή κατανάλωση ενέργειας και σημαντικές ανάγκες αναβάθμισης.

Παράλληλα, περισσότερο από το ένα τρίτο των κατοικιών παραμένει κενό ή ανενεργό, χωρίς όμως αυτό να μειώνει τη στεγαστική πίεση. Αντίθετα, η αγορά συνεχίζει να στενάζει από την έλλειψη προσιτών κατοικιών, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Το SBC Greece επισημαίνει ότι πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκονται και χρόνιες παθογένειες: ακίνητα εγκλωβισμένα σε χαρτοφυλάκια «κόκκινων» δανείων, διατηρητέα που μπλοκάρουν σε γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά και οι γνωστές δυσκολίες λήψης αποφάσεων στις πολυκατοικίες, όπου συχνά ακόμη και βασικές εργασίες συντήρησης καθίστανται αδύνατες.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η αγορά κατασκευών αντιμετωπίζει πλέον και σοβαρό έλλειμμα εργατικού δυναμικού. Μετά από μια δεκαετία κρίσης και αποεπένδυσης, εκτιμάται ότι λείπουν περισσότεροι από 100.000 εργαζόμενοι από τον κλάδο, γεγονός που ήδη ανεβάζει το κόστος εργασιών και καθυστερεί έργα ανακαίνισης.

Μέσα σε αυτό το τοπίο, οι εξαγγελίες περί «πράσινης μετάβασης» κινδυνεύουν να συγκρουστούν μετωπικά με την κοινωνική πραγματικότητα.

Γιατί όσο η κυβέρνηση και η Ευρώπη μιλούν για ενεργειακή αναβάθμιση, χιλιάδες πολίτες αναρωτιούνται αν στο τέλος θα μπορούν απλώς να πληρώνουν το ενοίκιο ή να κρατήσουν το σπίτι τους.

Διαβάστε επίσης:

Η ωρολογιακή βόμβα των λιπασμάτων απειλεί να αυξήσει τις τιμές των τροφίμων στην Ευρώπη

ΑΑΔΕ: Σαφάρι ελέγχων στις αγροτικές ενισχύσεις για το 2023, ύψους 16,3 εκατ. ευρώ

Ο εφιάλτης του 5,4%: Η «αόρατη» φορολογία που λεηλατεί τα νοικοκυριά

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.