Παρότι οι επόμενες εθνικές εκλογές στην Ελλάδα έχουν οριστεί για το 2027, το ενδεχόμενο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες παραμένει ανοιχτό, ενώ η προεκλογική περίοδος έχει ήδη ουσιαστικά ξεκινήσει. Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν περιορισμένες πιθανότητες αυτοδυναμίας.

Η Moody’s Analytics προειδοποιεί ότι η απουσία καθαρού εκλογικού αποτελέσματος θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε επαναλαμβανόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, είτε σε μακρές διαβουλεύσεις για κυβέρνηση συνεργασίας, με αρνητικές επιπτώσεις στις οικονομικές προοπτικές της χώρας.

Οι αναλυτές της Moody’s Analytics, Colin Ellis, Dawn Holland, Thomas Sgouralis και Michael Grammatikopoulos επισημαίνουν ότι η πρόσφατη μακροοικονομική εικόνα της Ελλάδας εμφανίζεται ιδιαίτερα θετική. Η ανεργία κινείται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008, ενώ από το 2021 και μετά η ανάπτυξη υπερβαίνει συστηματικά τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος, έπειτα από πολυετή κρίση και αυστηρή δημοσιονομική λιτότητα, έχει καταστεί πιο διαχειρίσιμο, περιοριζόμενο στο 148% του ΑΕΠ το 2025, από 206% το 2020.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη σχετική ανάλυση, οι συνέπειες της κρίσης εξακολουθούν να βαραίνουν την οικονομία. Η Ελλάδα διατηρεί το υψηλότερο ποσοστό χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραμένει ανάμεσα στα χαμηλότερα της ΕΕ, και εξακολουθεί να βρίσκεται 7,3% κάτω από τα επίπεδα του 2008. Το 2025 διαμορφώθηκε μόλις οριακά υψηλότερα από εκείνο της Λετονίας και της Βουλγαρίας, ενώ την τελευταία δεκαετία η χώρα έχασε έδαφος έναντι της Κύπρου, της Πορτογαλίας, της Λιθουανίας και της Κροατίας.

Πολιτική πίεση και εύθραυστο σκηνικό

Η Moody’s Analytics χαρακτηρίζει το πολιτικό περιβάλλον στην Ελλάδα ιδιαίτερα εύθραυστο. Από την τραγωδία των Τεμπών το 2023, έως τη σύγκρουση με Ευρωπαίους εισαγγελείς για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με διαρκείς πιέσεις. Παράλληλα, οι τελευταίες δημοσκοπήσεις περιορίζουν σημαντικά το ενδεχόμενο σχηματισμού μονοκομματικής κυβέρνησης.

Ο οίκος εκτιμά ότι μια παρατεταμένη περίοδος πολιτικής αβεβαιότητας θα μπορούσε να επιβαρύνει βραχυπρόθεσμα την ανάπτυξη και να διευρύνει περαιτέρω την απόσταση της Ελλάδας από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Στην έκθεση επισημαίνεται ακόμη ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας υπήρξαν ιστορικά σπάνιες στην Ελλάδα και συνδέθηκαν κυρίως με περιόδους έντονης αστάθειας, όπως η κρίση χρέους του 2012 και οι διαδοχικές εκλογές του 2015.

Οι αναλυτές σημειώνουν επίσης, ότι η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει πολλαπλά την οικονομία, περιορίζοντας τις επενδύσεις, ενισχύοντας την προληπτική αποταμίευση και επηρεάζοντας προσλήψεις και τιμολογιακές αποφάσεις. Παράλληλα, επιβαρύνει τις πιστωτικές συνθήκες και τις κεφαλαιακές ροές. Όταν συνδυάζεται δε, με εκλογικές περιόδους, οι συνέπειες εντείνονται, όπως είχε συμβεί κατά την κρίση χρέους της Ευρωζώνης, όταν οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων αυξήθηκαν απότομα και η ρευστότητα περιορίστηκε σημαντικά.

Μεγαλώνει η οικονομική αβεβαιότητα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Δείκτης Αβεβαιότητας Οικονομικής Πολιτικής εκτινάχθηκε τον Μάρτιο στις 153 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας, εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεων στην αγορά ενέργειας. Τον Απρίλιο διατηρήθηκε σε αυξημένα επίπεδα, στις 111 μονάδες, εν μέσω της πολιτικής έντασης για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Κατά τη Moody’s, η βασική διαφορά σε σχέση με προηγούμενες περιόδους έντασης είναι ότι πλέον η αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα την πραγματική οικονομία. Η ανεργία, η οποία υποχωρούσε σταθερά τα τελευταία τέσσερα χρόνια, αυξήθηκε από 7,9% τον Δεκέμβριο στο 9% τον Μάρτιο του 2026. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός ενισχύθηκε λόγω του αυξημένου ενεργειακού κόστους από τις διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ και των ακριβότερων εισαγωγών.

Έτσι, τα ελληνικά νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα τόσο με αυξημένες τιμές, όσο και με επιδείνωση της αγοράς εργασίας, σε ένα περιβάλλον που θα μπορούσε να επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο από μια παρατεταμένη εκλογική αβεβαιότητα.

Τα τέσσερα εκλογικά σενάρια της Moody’s Analytics για τις εκλογές

1. Ομαλή προσγείωση

Στο ευνοϊκότερο σενάριο, οι εκλογές πραγματοποιούνται κανονικά γύρω στο δεύτερο τρίμηνο του 2027 και η νέα κυβέρνηση σχηματίζεται έπειτα από έναν ή δύο γύρους. Οι προεκλογικές παροχές προσφέρουν περιορισμένη και προσωρινή δημοσιονομική ώθηση, χωρίς να διαταράσσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα ή την εμπιστοσύνη των αγορών.

2. Ελεγχόμενη πολιτική αναταραχή

Στο δεύτερο σενάριο, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επιλέγει πρόωρες εκλογές το τρίτο τρίμηνο του 2026, επιχειρώντας να διατηρήσει το πολιτικό της πλεονέκτημα. Η αβεβαιότητα αυξάνεται προσωρινά, αλλά η διαδικασία ολοκληρώνεται σχετικά ομαλά και η οικονομία επιστρέφει σύντομα σε αναπτυξιακή τροχιά. Σε αυτό το σενάριο, ο σχηματισμός κυβέρνησης απαιτεί δύο εκλογικούς γύρους.

Τα δημόσια οικονομικά ακολουθούν το συνηθισμένο προεκλογικό μοτίβο χωρίς σοβαρούς κραδασμούς στις αγορές, οι οποίες αντιμετωπίζουν την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες περισσότερο ως πολιτική κίνηση, παρά ως ένδειξη θεσμικού κινδύνου. Η αυξημένη επιφυλακτικότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων επηρεάζει προσωρινά κατανάλωση και επενδύσεις μέσα στο 2026, όμως η δραστηριότητα ανακάμπτει σχετικά γρήγορα όταν περιορίζεται η αβεβαιότητα.

3. Παρατεταμένη αστάθεια

Στο δυσμενές σενάριο, οι επαναλαμβανόμενες εκλογικές αναμετρήσεις δεν οδηγούν σε καθαρό αποτέλεσμα, παρατείνοντας την πολιτική αβεβαιότητα. Καθοριστικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει μια μικρή διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος στον πρώτο γύρο. Σε αυτή την περίπτωση, τα κόμματα αποκτούν ισχυρό κίνητρο να παρατείνουν τη διαδικασία είτε για να βελτιώσουν τη διαπραγματευτική τους θέση για συνεργασίες, είτε για να διεκδικήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε μελλοντικό κυβερνητικό σχήμα ή ακόμη και αυτοδυναμία σε επόμενη αναμέτρηση. Αντίστοιχες επιδιώξεις ενδέχεται να αναπτυχθούν και από το τρίτο κόμμα, δυσκολεύοντας περαιτέρω τη συγκρότηση βιώσιμης κυβέρνησης.

Η περίοδος αβεβαιότητας, σύμφωνα με την έκθεση, θα μπορούσε να λήξει είτε εάν οι πολίτες δώσουν καθαρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία σε ένα κόμμα υπό την πίεση της επιδείνωσης της οικονομίας και των χρηματοπιστωτικών συνθηκών, είτε εάν τα κόμματα οδηγηθούν αναγκαστικά σε συνεργασία για να αποτραπεί περαιτέρω οικονομική επιδείνωση και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των αγορών.

Οι συνεχείς αποτυχίες σχηματισμού κυβέρνησης μπορεί να οδηγήσουν σε διαδοχικές εκλογές που θα εκτείνονται σε διάστημα δύο τριμήνων, ακόμη και έως τον Αύγουστο του 2027. Σε αυτή την περίπτωση, οι επιπτώσεις δεν θα είναι πλέον παροδικές, αλλά θα αντανακλούν βαθύτερη αποδυνάμωση της πολιτικής σταθερότητας και της λειτουργίας των θεσμών, ενώ οι αγορές θα αντιδράσουν με επιδείνωση των συνθηκών.

4. Σενάριο βαθιάς αποσταθεροποίησης

Στο πλέον αρνητικό σενάριο, η δυναμική του τρίτου σεναρίου επιταχύνεται και συνδυάζεται με αιφνιδιαστικές πρόωρες εκλογές ήδη από το τρίτο τρίμηνο του 2026, προκαλώντας έντονες οικονομικές αναταράξεις. Ακολουθούν επαναλαμβανόμενες αποτυχημένες προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, ενώ τα αμφίρροπα αποτελέσματα ενισχύουν τα κίνητρα των κομμάτων να παρατείνουν την εκλογική διαδικασία πέρα από τα συνήθη χρονικά όρια ενός τριμήνου.

Κατά τη Moody’s, αυτό που διαφοροποιεί το συγκεκριμένο σενάριο είναι ο συνδυασμός του αιφνιδιασμού στις πολιτικές εξελίξεις με τη μακράς διάρκειας πολιτική αστάθεια. Ως αποτέλεσμα, η αβεβαιότητα για την οικονομική πολιτική παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα. Η συνέπεια είναι βαθιά φθορά στην εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία των θεσμικών αποφάσεων και στην επενδυτική δραστηριότητα, πολύ πέρα από το άμεσο δημοσιονομικό ή διοικητικό κόστος των εκλογών.

Το 2027 κρίνει την πορεία της οικονομίας

Η Moody’s Analytics εκτιμά ότι οι οικονομικές συνέπειες πιθανών εκλογικών εξελίξεων θα είναι περιορισμένες βραχυπρόθεσμα, με μικρές αποκλίσεις σε ανάπτυξη, κατανάλωση και spreads μέσα στο 2026, αν και οι επενδύσεις αναμένεται να επηρεαστούν πρώτες.

Το 2027 θεωρείται καθοριστικό έτος. Στο ευνοϊκό και στο ήπιο σενάριο, η ανάπτυξη ανακάμπτει στο 2,4%-2,7%, ενώ σε συνθήκες παρατεταμένης αστάθειας οι επενδύσεις υποχωρούν, η ανεργία αυξάνεται και τα spreads εκτοξεύονται. Στο δυσμενέστερο σενάριο, η ανάπτυξη περιορίζεται μόλις στο 0,6% το 2027.

Βασικό σενάριο της Moody’s παραμένει ότι η πολιτική σταθερότητα θα αποκατασταθεί μετά από έως δύο εκλογικούς γύρους, με τον μεγαλύτερο κίνδυνο να εντοπίζεται όχι στις πρόωρες εκλογές, αλλά στην πιθανότητα παρατεταμένης εκλογικής διαδικασίας.

Διαβάστε επίσης:

Έτοιμη για το σενάριο του «Αρμαγεδδώνα» η Ryanair – «Θα καταρρεύσουν» οι μικρότερες αεροπορικές

ΕΒΙΚΕΝ: Καταγγελία για παιγνίδια με τις τιμές ρεύματος – Ζητά έλεγχο για το διάστημα 5-10 Μαΐου

Reuters: Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη κοστίσει 25 δισ. δολάρια – Αεροπορικές εταιρίες και… Ευρώπη οι μεγάλοι χαμένοι

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.