Όπως κάθε χρόνο, έτσι και φέτος οι Πανελλαδικές εξετάσεις ξεκινούν και μαζί τους κορυφώνεται το άγχος τόσο για τους μαθητές όσο και τους γονείς τους. Η αγωνία για το αποτέλεσμα, οι προσδοκίες για μια υψηλή βαθμολογία, αλλά και το μεγάλο «πρέπει» μιας «επιτυχίας» οδηγούν συχνά σε συμπεριφορές που επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τα παιδιά. Ψυχολόγοι και εκπαιδευτικοί τονίζουν πως ο ρόλος των γονέων είναι καθοριστικός, μιας και χρειάζεται ψυχραιμία, στήριξη και αποφυγή λαθών που αυξάνουν την πίεση στους υποψηφίους.

Άλλωστε οι Πανελλαδικές δεν καθορίζουν την αξία μας, το μέλλον μας, ούτε είναι το τέλος του κόσμου. Πρόκειται απλώς για μια δοκιμασία και η αφετηρία για πολλές διαφορετικές διαδρομές στη ζωή. Υπάρχουν πολλοί δρόμοι, πολλές ευκαιρίες που δεν φαίνονται τη στιγμή της πίεσης. Δεν πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε ότι τα παιδιά δεν είναι «μηχανές» βαθμών. Είναι άνθρωποι που διαμορφώνονται, που έχουν όρια, που έχουν ανάγκη από ασφάλεια, αποδοχή και κατανόηση.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η προσέγγιση του καθηγητή Φυσικής Γιάννη Καστρινάκη, ο οποίος διαθέτει εμπειρία στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και έχει προετοιμάσει για τη συγκεκριμένη διαδικασία εκατοντάδες μαθητές. Μιλώντας στο «Ποντίκι» εστιάζει στο άγχος των εξετάσεων, στη διαχείρισή του από τους γονείς, ενώ δεν ξεχνά να μας υπενθυμίσει ότι η «αποτυχία» στις Πανελλαδικές δεν έχει σχέση με την επιτυχία στη ζωή.

– Πώς επηρεάζει το άγχος των Πανελλαδικών την ψυχολογία και την καθημερινότητα των μαθητών;

Το άγχος, καθόσον είναι διεγερτικό και κινητήριο, δηλαδή διοχετεύεται σε αποδοτική δράση, είναι αποδεκτό και δίνει καλά και γρήγορα αποτελέσματα. Σε μεγαλύτερες όμως δόσεις παρατηρούνται συμπτώματα όπως ένταση και πόνοι στους μύες, στομαχικές διαταραχές, πονοκέφαλοι και κόπωση. Επίσης, ο ύπνος μπορεί να μην είναι βαθύς, συνεχής και με διάρκεια, ενώ παρόλα αυτά ο μαθητής πιστεύει ότι έχει ενέργεια. Παράλληλα, παρατηρείται μείωση στη λειτουργικότητα, τη συγκέντρωση και την απόδοσή του, αίσθημα παραίτησης, ίσως παραμέληση προσωπικής υγιεινής, ευερεθιστότητα και σύγχυση.

Αν βρίσκεστε σε περίοδο εξετάσεων, τότε το πρώτο επίπεδο προστασίας είναι η αυτοφροντίδα. Με τους παρακάτω πέντε κανόνες ενισχύονται η ενδυνάμωση, η αντοχή και το αίσθημα ασφάλειας.

1. Υγιεινή διατροφή χωρίς επεξεργασμένες τροφές. Να προτιμώνται κρέας, αυγά, λαχανικά, γαλακτοκομικά και φρούτα. Με την καθοδήγηση γιατρού συνιστάται η πρόσληψη συμπληρωμάτων.

2. Αρκετός ύπνος, χωρίς ξενύχτια.

3. Σταθερό πρόγραμμα διαβάσματος χωρίς υπερβολές, προσαρμοσμένο στις εκάστοτε ανάγκες, με συχνά διαλείμματα και επαναλήψεις.

4. Πρόβλεψη για ευχάριστες δραστηριότητες όπως βόλτα με φίλους, γυμναστήριο, περπάτημα ή ποδηλασία.

5. Επειδή οι κανόνες έχουν και εξαιρέσεις, δεν είναι απαγορευτικές κάποιες πρόσκαιρες αποκλίσεις από τα παραπάνω.

Σε συναισθηματικό επίπεδο είναι σημαντικό να γίνει διαχείριση τυχόν φόβου αποτυχίας που εν πολλοίς ενισχύεται από τη σύγκριση του εαυτού τους με «επιτυχημένα» πρότυπα, την επίδρασή τους με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το άμεσο περιβάλλον. Η αιτία της δημιουργίας αυτού του φόβου είναι η ριζωμένη πεποίθηση ότι ο μαθητής πρέπει οπωσδήποτε να «επιτύχει» στις Πανελλαδικές. Εδώ θα πρέπει τα παιδιά να συνειδητοποιήσουν με απλές σκέψεις ότι η «αποτυχία» στις Πανελλαδικές δεν έχει σχέση με την επιτυχία στη ζωή.

– Πολλοί μαθητές νιώθουν ότι η επιτυχία στις Πανελλαδικές καθορίζει όλη τους τη ζωή. Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να δουν την αποτυχία όχι ως «τέλος», αλλά ως μέρος της πορείας τους;

Για να ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται τα παιδιά ότι οι Πανελλαδικές δεν είναι «η κρίσιμη μάχη της ζωής» μπορούμε αρχικά να τους υποδείξουμε ανάλογες περιπτώσεις στο περιβάλλον μας. Πράγματι υπάρχουν κοντά μας άνθρωποι που δεν «πέτυχαν» στις εξετάσεις, ενώ είναι επιτυχημένοι και χαρούμενοι στη ζωή τους. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και ευτυχισμένοι που ενώ «πέτυχαν» στις Πανελλαδικές δεν ασχολούνται καν με το αντικείμενο σπουδών τους.

Εδώ θα είναι χρήσιμο για το παιδί να αντιληφθεί και τους λόγους που υιοθέτησε την αντίληψη ότι οι Πανελλαδικές θα του ορίσουν τη ζωή. Πρόκειται για μία πεποίθηση που ριζώθηκε σταδιακά λόγω ίσως των προσδοκιών της οικογένειας, του εξετασιοκεντρικού εκπαιδευτικού συστήματος και της αγοράς της εκπαίδευσης. Εν κατακλείδι το παιδί πρέπει να αντιληφθεί ότι ο απολογισμός για την επίτευξη των στόχων μας και την ποιότητα της ζωής μας δεν γίνεται λίγο πριν ή μετά την περίοδο των Πανελλαδικών εξετάσεων αλλά στο τέλος του κύκλου μας.

– Σε ποιον βαθμό πιστεύετε ότι οι προσδοκίες των γονιών δημιουργούν πίεση στα παιδιά;

Οι προσδοκίες των γονέων, όπως και κάθε τι στο πλαίσιο του οικογενειακού περιβάλλοντος, επιδρά καθοριστικά γιατί τα παιδιά έχουν την ανάγκη να τους ευχαριστούν και να νοιώθουν την αγάπη και την αποδοχή τους. Αν μέσα σε ένα ήρεμο περιβάλλον το παιδί απολαμβάνει εμπιστοσύνη και ενθάρρυνση τότε το άγχος θα παραμείνει κινητήριο και για όσο χρόνο αυτό θα είναι βοηθητικό. Αντίθετα, στις περιπτώσεις που γίνονται συγκρίσεις με άλλα παιδιά, που επιτρέπουν στο δικό τους άγχος να κυριαρχεί, που κάνουν συναισθηματικούς εκβιασμούς ή ασκούν έλεγχο τότε το άγχος μπορεί να γίνει ζημιογόνο. Γι’ αυτό σε τέτοιες περιπτώσεις είναι καλύτερο οι γονείς να μην κάνουν και να μην λένε τίποτα.

Διαβάστε επίσης:

ΚΚΕ κατά Τσίπρα: «Καπηλεία» της Ιστορίας, «χιλιοειπωμένα κλισέ» και συστημική στήριξη βλέπει στην ΕΛ.Α.Σ.

«Γαλάζια Πατρίδα» με τον νόμο – Τι σημαίνει για τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο

Μέτωπο κάνεις με τους άλλους

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.