Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε κάθε διεθνή ευκαιρία με σαφήνεια και αποφασιστικότητα προωθεί τις ελληνικές θέσεις, όπως περιλαμβάνονται στην ατζέντα που κατά προτεραιότητα προβάλλει ο πρωθυπουργός.

Διαπιστωμένα πλέον η διοίκηση Τραμπ δεν αφίσταται των παραδοσιακών επιλογών προηγουμένων Προέδρων για το μέλλον της Μέσης Ανατολής. Η Κοντολίζα Ράις στη διάρκεια της θητείας της, κυρίως από τη θέση της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, τόνιζε σε κάθε ευκαιρία ότι ο χάρτης στη Μέση Ανατολή πρέπει να αλλάξει και οι χώρες της περιοχής να εμπλακούν ενεργότερα στη διαμόρφωση των περιφερειακών τους ισορροπιών.

Το έργο του Προέδρου Ομπάμα προς αυτήν την κατεύθυνση κορυφώθηκε με την υπογραφή της συμφωνίας για τα πυρηνικά του Ιράν (JCPOA), την οποία αγκάλιασαν Ε.Ε. και χώρες της ευρύτερης περιοχής. Η Ε.Ε., με την τότε αντιπρόεδρο και επικεφαλής της Εξωτερικής Υπηρεσίας, έσπευσαν, πράττοντας άριστα, με επτά επιτρόπους να επισκεφθούν την Τεχεράνη προχωρώντας σε σημαντικές συμφωνίες εκμεταλλευόμενοι το ξεπάγωμα των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων σε διεθνείς τράπεζες.

1. Η πρώτη εκλογή Τραμπ στην Προεδρία των ΗΠΑ έδωσε το δικαίωμα στη νέα αμερικανική διοίκηση

● να αποχωρήσει από τη συμφωνία των πυρηνικών με το Ιράν,

● να επιβάλει κυρώσεις σε όποιον συνεργαζόταν με την Τεχεράνη και

● να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ από το Τελ Αβίβ στα Ιεροσόλυμα παραβιάζοντας ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

2. Στη δεύτερή του θητεία ο Πρόεδρος Τραμπ, ανταποκρινόμενος σε αίτημα αλληλεγγύης του Ισραήλ, αναστατώνει και πάλι την ευρύτερη Μέση Ανατολή για να περιορίσει την παραβατική συμπεριφορά του Ιράν.

Μετά τη μεγάλη ένταση και τον όλεθρο του πολέμου, μάλλον κινούμεθα προς εκεχειρία. Ο Νετανιάχου διαφωνεί με τις εξελίξεις προκαλώντας την οργή του Προέδρου Τραμπ και την εμφανέστατη διαφοροποίηση ΗΠΑ – Ισραήλ. Το Ιράν προσέρχεται βαρύθυμα στην κατάληξη των συνομιλίων. Για να διατηρηθεί στην εξουσία, παρά τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις και αμφισβητήσεις, η ιρανική ηγεσία

● θα σεβαστεί την ελευθεροπλοΐα του Ορμούζ, όπως προβλέπεται από τη διεθνή πρακτική,

● θα αποναρκοθετήσει θαλάσσιες περιοχές που παράνομα παγίδευσε,

● θα σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου,

● θα παραδώσει σε κάποια μεγάλη δύναμη τα αποθέματα που θα του επέτρεπαν να προχωρήσει σε απόκτηση πυρηνικής ισχύος,

● θα δεχθεί τους διεθνείς επιθεωρητές ατομικής ενέργειας,

● θα συνομιλήσει δημιουργικά με όλες τις χώρες της περιοχής, που διαμόρφωσαν το πλαίσιο της συμφωνίας εκεχειρίας, μάλλον 60 ημερών, χωρίς να αποκλείεται και αργή εκτόνωση της έντασης με το Ισραήλ.

Όλοι αποζητούμε την ειρήνη

Όσοι ξεβολεύονται από την πρόοδο των συνομιλιών, τις οποίες καθοδηγούν το Πακιστάν, τα κράτη του Κόλπου και η Τουρκία, όλοι σουνίτες απέναντι σε ένα αποδυναμωμένο σιιτικό Ιράν, συνεχίζουν όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς να ισχυρίζονται ότι ηττήθηκαν ΗΠΑ και Ισραήλ και νικητές από τη σύγκρουση εξέρχονται Ιράν, Κίνα και Ρωσία με αυξημένη διεθνή επιρροή.

Όμως η αξία όλου του εγχειρήματος έγκειται στο γεγονός ότι όλοι αποζητούμε την ειρήνη, πιεστικά, άτεχνα ή με διπλωματικά εκλεπτυσμένες παραλλαγές.

Η Ε.Ε., η Ρωσία, η Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο και δυστυχώς ο ΟΗΕ ψελλίζουν κάποιες αρχές δικαίου και διπλωματίας απέναντι στις ΗΠΑ, στο Ισραήλ και στο Ιράν, που καθένας από την αφετηρία του υπερασπίζεται «τις απαράβατες αρχές του διεθνούς δικαίου, την καταπολέμηση της διεθνούς τρομοκρατίας, την υπεράσπιση της εθνικής του κυριαρχίας, την αποτροπή πυρηνικής σύγκρουσης και τα ενεργειακά συμφέροντα της διεθνούς κοινότητας».

Η σφοδρότητα των συγκρούσεων, η οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η διεθνής κοινότητα εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία, των συνεχών εναλλασσόμενων θέσεων του Προέδρου των ΗΠΑ, της άκαμπτης θέσης του Ισραήλ, των αδυναμιών του ΟΗΕ και των διισταμένων απόψεων μεταξύ κρατών – μελών της Ε.Ε., χωρών του Κόλπου, συμμάχων του ΝΑΤΟ, μας υποχρεώνουν να καταβάλλουμε επίπονη προσπάθεια ανάδειξης των πλεονεκτημάτων για την ειρήνη, την οποία κατορθώνει να επιβάλλει ο Πρόεδρος Τραμπ με τον πρωτόγνωρο για τις διεθνείς σχέσεις τρόπο του.

Οι κύριοι άξονες του Τραμπ

Οι συνεχείς αναρτήσεις του Προέδρου των ΗΠΑ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν εκτρέπονται από τους κύριους άξονες που επέλεξε να κινείται κατά την Προεδρία του, που αποδέχεται ότι:

1. Το Ισραήλ νιώθει απειλούμενο, πρέπει να στηρίζεται, αλλά δεν μπορεί να διαφοροποιείται από τις προτεραιότητες των ΗΠΑ για το μέλλον του Ιράν και της Μέσης Ανατολής.

2. Η κατάληξη των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν, έστω και με μακρόσυρτες διαδικασίες, ίσως ανέχεται ακόμη και παραμονή του καθεστώτος στην εξουσία, αλλά

● το Ιράν δεν θα διαθέτει πυρηνικά,

● το Ορμούζ θα είναι ανοιχτό για όλους, χωρίς επιβολή τελών,

● η Τεχεράνη θα αποδεχθεί συνεργασία Αράβων – Ισραήλ για εξομάλυνση των σχέσεων και λύση του Παλαιστινιακού στη βάση των Συμφωνιών του Αβραάμ, χωρίς το ιρανικό καθεστώς να έχει δυνατότητα εκτροπής των εξελίξεων με ευθείες επιθέσεις ή ενεργοποίησης των πληρεξουσίων του.

Πιθανή αποτυχία των εξελισσόμενων συνομιλιών θα οδηγήσει σε σκληρότερες επιχειρήσεις. Ασθενέστερο μέρος είναι το Ιράν, κυρίως μετά τη διπλωματική εμπλοκή της Κίνας, η οποία μάλλον αναστέλλει την αποστολή όπλων, αμυντικών συστημάτων και πληροφοριών προς την Τεχεράνη.

Η άφαντη διεθνής κοινότητα

Κάθε πόλεμος είναι καταδικαστέος και ιδιαίτερα απεχθής όποιος κι αν τον ξεκινά και τον συντηρεί υπηρετώντας ρεβανσισμούς και τρομοκρατία. Το μέγεθος της φρίκης μάς στρέφει σε κάθε, έστω και ατελή, προσπάθεια τερματισμού των συγκρούσεων.

Συντασσόμαστε με την πρωτοβουλία του Πακιστάν και ενισχύουμε κάθε χώρα που υπηρετεί τις προσπάθειες ΗΠΑ και Ιράν να συμφωνήσουν στον ελάχιστο παρονομαστή που επιβάλλει η υποταγή στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και της παγκόσμιας ειρήνης.

Στο σημείο καμπής των εργασιών η διεθνής κοινότητα συνεχίζει να παραμένει άφαντη, κρυπτόμενη πίσω από

● την αγανάκτηση για τη συμπεριφορά του Αμερικανού Προέδρου, αλλά όχι του Πούτιν,

● την απαράδεκτη υπερβολή του Ισραήλ εις βάρος των επιβαινόντων στα σκάφη του στολίσκου αλληλεγγύης προς τη Γάζα, αλλά όχι στην τρομοκρατία Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι, Ιράν, που επί μισόν αιώνα απειλούν με εξαφάνιση το Ισραήλ και πρόσφατα κάθε κράτος που συμμαχεί με τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων και αραβικών κρατών,

● την οργή για τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ σε Ιράν, Γάζα και νότιο Λίβανο, αλλά όχι για τους βαρύτατους ιρανικούς βομβαρδισμούς και των πληρεξουσίων του σε Ισραήλ, Κουβέιτ, Κατάρ, Ομάν, Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία, τις πυραυλικές επιθέσεις εναντίον της Τουρκίας, της Κύπρου, τις απειλές κατά της Ελλάδας και άλλων συμμάχων, που αντιστρατεύονται τις τακτικές και μεθοδεύσεις του αυταρχικού Ιράν.

Απαιτείται ορθολογισμός

Η επιστροφή στην κανονικότητα απαιτεί ορθολογισμό απ’ όλες τις πλευρές, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ.

Οι διεθνείς και εγχώριοι αναλυτές εκπλήσσονται από τη σθεναρότητα των αμερικανικών επιδιώξεων και την ευκολία προσαρμογής σε περιβάλλον μακροχρόνιων και εξαντλητικών διαδικασιών. Ίσως η αποχή από τις επιχειρήσεις να επιτρέπει επανεξοπλισμούς στα συγκρουόμενα μέρη, αλλά η ταχύτητα της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας υπερέχει κατά πολύ του Ιράν.

Η Τεχεράνη υποχρεώνεται να επιστρέψει σε τακτική αναθεώρησης των επιλογών της υπέρ των συνομιλιών. Στο Ιράν σταδιακά κυριαρχούν οι πολιτικές προσεγγίσεις. Το θρησκευτικό Ιράν βρίσκεται σε αποδρομή. Οι Φρουροί της Επανάστασης τηρούν ακόμη τις αρχές των αγιατολάχ, αλλά πλέον διαχειρίζονται όλον τον πλούτο της χώρας. Τα σημάδια των καιρών αποκαλύπτουν:

● Ανυπαρξία πυρηνικών δυνατότητων στο μελλοντικό Ιράν.

● Προσαρμογή στη διεθνή απαίτηση για ελέγχους από τη Διεθνή Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας και τους επιθεωρητές τους.

● Χρήση πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς.

● Άρση των κυρώσεων κλιμακωτά για αγαθά και φάρμακα.

● Απελευθέρωση δεσμευμένων ιρανικών καταθέσεων.

● Ανοχή στη συνεργασία Αράβων και Ισραήλ στη βάση των Συμφωνιών του Αβραάμ, στις οποίες θα προσέρχονται με βραδύτητα αλλά και συνέπεια κράτη πέραν των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας.

● Αποδοχή της προνομιακής σχέση Αιγύπτου – Ισραήλ και της ανεπτυγμένης επικοινωνίας Αλ Θάνι – Νετανιάχου χάριν της προηγούμενης επικοινωνίας τους για τη μισθοδοσία της Γάζας.

● Αποκατάσταση καθεστώτος του Ορμούζ στην προηγούμενη κατάσταση ελευθεροπλοΐας χωρίς να αποκλείεται πιθανότητα έναρξης ευρύτερης συζήτησης για αντισταθμιστικά οφέλη σε παράκτια κράτη που υφίσταται περιβαλλοντολογική επιβάρυνση από την πυκνότητα της ναυσιπλοΐας και το αποτύπωμα διοξειδίου του άνθρακα από τις μηχανές των πλοίων.

● Ταχύτερη ανάπτυξη αγωγών μεταφοράς ενέργειας σε λιμάνια της δυτικής Σαουδικής Αραβίας, του Ομάν έξω από τον Κόλπο, της Συρίας (περιοχή Μπανιάς), της Αιγύπτου, του Λιβάνου, του Ισραήλ.

● Ανάπτυξη αγωγών χερσαίων μεταφορών ενέργειας από τη Μέση Ανατολή και Τουρκίας, αλλά και σε λιμάνια της Μεσογείου προς αποθήκευσης στην Ελλάδα και την Κροατία.

● Ανάπτυξη οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου που θα προστεθεί στις εναλλακτικές μεταφορές ενέργειας, όπως προβλέπεται από Giant Projects που φυλάσσονται ακόμη στα συρτάρια αυτών που τα παρήγγειλαν και τα έχουν πληρώσει.

● Ενίσχυση των στρατηγικών συνεργασιών στην περιοχή ΜΕΝΑ, ανατολικής Μεσογείου από τις οποίες Ελλάδα και Τουρκία δεν θα απουσιάζουν.

Ο τρόπος που επιθυμεί να νομοθετήσει η Τουρκία για τα συμφέροντά της στη θάλασσα δεν διαφέρει από τον τρόπο που πρέπει να νομοθετεί κάθε χώρα για να εξασφαλίζει τα δικαιώματά της και την εφαρμογή των προβλέψεων του Διεθνούς Δικαίου, ώστε σύμμαχοι, εταίροι και ομονοούντες να αξιοποιήσουν όλες τις ευκαιρίες πριν προσφύγουν στα διεθνή δικαστήρια (καλή εκδοχή) ή υποταχθούν στις ωμότητες της πολεμικής κιμαδομηχανής και του πυρηνικού ολέθρου (χειρίστη εκδοχή για το μέλλον του κόσμου).

* Ο Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου είναι πρέσβης ε.τ.

Διαβάστε επίσης:

ΚΚΕ κατά Τσίπρα: «Καπηλεία» της Ιστορίας, «χιλιοειπωμένα κλισέ» και συστημική στήριξη βλέπει στην ΕΛ.Α.Σ.

«Γαλάζια Πατρίδα» με τον νόμο – Τι σημαίνει για τις τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο

Μέτωπο κάνεις με τους άλλους

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.