Ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αναμφίβολα θα καταγραφεί στην ιστορία των διεθνών σχέσεων. Όχι επειδή άλλαξε τις ισσοροπίες ισχύος, αλλά επειδή συνέβη το αντίθετο. Αποτέλεσε ένα σπάνιο παράδειγμα ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ μεγάλων δυνάμεων που, έπειτα από εκτεταμένες καταστροφές και έντονο διπλωματικό παζάρι, δεν άλλαξε σχεδόν τίποτα.

Από τη στιγμή που η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον, η καθεμία με τον δικό της τρόπο, ανακοίνωσαν την άρση του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, η κατάσταση επανήλθε ουσιαστικά στο σημείο όπου βρισκόταν πριν από τον πόλεμο. Σε όλα τα υπόλοιπα ζητήματα που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγματεύσεων επί δύο μήνες, οι δύο πλευρές παρέμειναν σχεδόν στις θέσεις που κατείχαν πριν από τις 28 Φεβρουαρίου.

Αυτό είναι το πραγματικά αξιοσημείωτο στοιχείο. Η μία πλευρά είναι το ισχυρότερο κράτος του κόσμου, τόσο στρατιωτικά όσο και οικονομικά. Η επίθεση κατά του Ιράν ήθελαν να αποτελέσει μια εντυπωσιακή επίδειξη αμερικανικής ισχύος, ωστόσο αντί γι’ αυτό, επέτρεψε σε μεγάλο μέρος του κόσμου να διαπιστώσει τα όρια αυτής της ισχύος.

Οι τεράστιες πολεμικές δαπάνες και η κινητοποίηση στρατιωτικών υποδομών παρήγαγαν ένα αποτέλεσμα πολύ λιγότερο εντυπωσιακό από αυτό που είχε υποσχεθεί η Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ, παρά τα όπλα και τους οικονομικούς τους πόρους, έμοιαζαν λιγότερο με έναν ασταμάτητο ηγεμόνα και περισσότερο με μια «χάρτινη τίγρη» — επικίνδυνο για τα πιο αδύναμα κράτη, αλλά πολύ λιγότερο πειστικό απέναντι σε εκείνους που είναι προετοιμασμένοι να αντισταθούν.

Το «μάθημα» αυτό δεν πρόκειται να περάσει απαρατήρητο από κυβερνήσεις που ενδέχεται στο μέλλον να βρεθούν αντιμέτωπες με αμερικανικές πιέσεις. Πλέον έχουν μπροστά τους δύο παραδείγματα: το πώς δεν πρέπει να αντιδρά κανείς, όπως συνέβη στη Βενεζουέλα και το πώς μπορεί να αντιδράσει, όπως έπραξε το Ιράν.

Ο άμεσος στόχος της αμερικανικής και ισραηλινής επίθεσης ήταν αρκετά σαφής. Είτε να επιφέρει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν είτε να καταστρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία. Σε αυτό, οι επιτιθέμενοι απέτυχαν παταγωδώς. Αν και αναμένονται δικαιολογίες και προσπάθειες να παρουσιαστεί η αποτυχία ως επιτυχία, όμως το γεγονός παραμένει αμετάβλητο.

Δεν έχει ιδιαίτερη σημασία ότι ο πόλεμος δεν έλαβε τη μορφή μιας πλήρους χερσαίας, ναυτικής και αεροπορικής εκστρατείας. Αν το 2026 οι ΗΠΑ δεν ανέπτυξαν εναντίον του Ιράν τους πόρους που χρησιμοποίησαν εναντίον του Ιράκ το 2003, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούσαν να το πράξουν. Οι λόγοι δεν έχουν τόση σημασία— μπορεί να σχετίζονται με την εσωτερική πολιτική, τους διεθνείς περιορισμούς, τα οικονομικά όρια ή την πραγματική κατάσταση των ενόπλων δυνάμεων. Το αποτέλεσμα, όμως, είναι το ίδιο: η Ουάσιγκτον δεν αξιοποίησε το σύνολο της ισχύος της, υπέστη απώλειες και απέτυχε να επιτύχει τον βασικό της στόχο.

Το Ιράν, αντίθετα, απέδειξε κάτι σημαντικότερο από οποιοδήποτε οπλικό σύστημα. Σε αντίθεση με το καθεστώς του Κιέβου, δεν έλαβε εκτεταμένη στρατιωτική βοήθεια από το εξωτερικό, ωστόσο επέδειξε την ανθεκτικότητα μιας κοινωνίας και μιας πολιτικής ηγεσίας που συνδέονται με μια σαφή αντίληψη κρατικής ταυτότητας.

Αυτή η ποιότητα μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερη από την ποσότητα ή την τεχνολογική υπεροχή των όπλων. Στην προκειμένη περίπτωση αποδείχθηκε καθοριστική, καθώς η οικονομική και τεχνολογική υπεροχή δεν μεταφράστηκε σε πολιτική νίκη.

Γι’ αυτό και η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν δεν επιλύει κανένα από τα ζητήματα που παρουσιάστηκαν επισήμως ως αιτίες του πολέμου. Το πυρηνικό ζήτημα και το πυραυλικό πρόγραμμα είναι δευτερεύουσας σημασίας. Το πραγματικό διακύβευμα είναι η ίδια η ύπαρξη της Ισλαμικής Δημοκρατίας με τη σημερινή της μορφή.

Με ή χωρίς πυραύλους, με ή χωρίς πυρηνικό πρόγραμμα, ένα ανεξάρτητο Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί θεμελιώδες πρόβλημα για την Ουάσιγκτον, τη Δυτική Ιερουσαλήμ και αρκετούς ακόμη παράγοντες. Ο πόλεμος αυτός έδειξε ότι δεν μπορούν να το επιλύσουν.

Διαβάστε επίσης:

«Άστραψε» η Μελόνι μετά τις δηλώσεις Τραμπ: «Ούτε εγώ ούτε η Ιταλία ικετεύουμε ποτέ» – Ο Ταγιάνι ακύρωσε επίσκεψη στις ΗΠΑ

Ομπάμα: Οι ΗΠΑ μπορεί να είναι σε «χειρότερη κατάσταση» τώρα από ό,τι πριν από τον πόλεμο με το Ιράν

Ορμούζ: Ρεκόρ κυκλοφορίας εμπορικών πλοίων από τα μέσα Απριλίου

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.