Γερμανία: Ο Μερτς χάνει, ό,τι κι αν συμβεί στη Σαξονία

Takeaways by to pontiki AI

• Οι επερχόμενες εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ φέρνουν τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς αντιμέτωπο με μια κρίσιμη πολιτική δοκιμασία, καθώς η άνοδος της ακροδεξιάς AfD απειλεί να αλλάξει το πολιτικό σκηνικό.
• Μια πιθανή επικράτηση της AfD θα αποτελούσε ιστορικό πλήγμα για τον Μερτς, ενισχύοντας τις εσωκομματικές πιέσεις για την ηγεσία του, ενώ η διατήρηση του «τείχους προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
• Σε περίπτωση που η AfD δεν εξασφαλίσει απόλυτη πλειοψηφία, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση θα βρεθεί σε αδιέξοδο, αναζητώντας πιθανώς τη στήριξη αριστερών κομμάτων για τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας.
• Αυτή η προοπτική προκαλεί έντονες αντιδράσεις στους κόλπους των συντηρητικών, καθώς πολλοί φοβούνται ότι μια τέτοια συνεργασία θα αποδυναμώσει περαιτέρω το κόμμα και θα τροφοδοτήσει την εκλογική άνοδο των αντιπάλων τους.

Για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, οι εκλογές της Κυριακής στη Σαξονία-Άνχαλτ, στην ανατολική Γερμανία, δεν προσφέρουν εύκολες επιλογές. Αντιθέτως, κάθε πιθανό αποτέλεσμα εγκυμονεί διαφορετικού βαθμού πολιτικό κόστος για τον Γερμανό καγκελάριο.

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναμένεται, σύμφωνα με τις προεκλογικές δημοσκοπήσεις, να επικρατήσει με μεγάλη διαφορά στη Σαξονία-Άνχαλτ, αφήνοντας αρκετά πίσω τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του Μερτς. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτύπωνε με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο τον βαθμό στον οποίο η γερμανική ακροδεξιά έχει ενισχυθεί και έχει ξεπεράσει τα παραδοσιακά κόμματα σε μεγάλα τμήματα της χώρας. Όπως αναφέρει το POLITICO, η πολιτική «ταπείνωση» για τον Μερτς θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη εάν η AfD εξασφάλιζε αρκετές ψήφους ώστε να αποκτήσει την απόλυτη πλειοψηφία στο τοπικό κοινοβούλιο και να κυβερνήσει μόνο της.

Από την οπτική των παραδοσιακών γερμανικών κομμάτων, ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα προσδώσει στον Μερτς μια ιδιαίτερα βαριά θέση στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας: θα καταστεί ο πρώτος καγκελάριος που επί των ημερών του η γερμανική ακροδεξιά θα αποκτήσει για πρώτη φορά κυβερνητική εξουσία σε επίπεδο κρατιδίου μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ήττα του ναζισμού. Ωστόσο, ούτε τα υπόλοιπα πιθανά σενάρια προσφέρουν ιδιαίτερη ανακούφιση στον καγκελάριο.

Εάν η AfD δεν καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, ένα σενάριο που, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, φαίνεται όλο και πιο πιθανό, το δεύτερο κόμμα σε δύναμη, αυτό της CDU του Μερτς, θα βρεθεί αντιμέτωπο με εξαιρετικά δύσκολες επιλογές για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το κόμμα θα πρέπει να αναζητήσει συμμάχους στην αριστερά, καθώς έχει αποκλείσει κάθε επίσημη συνεργασία με την AfD. Ωστόσο, οποιοσδήποτε τέτοιος κυβερνητικός σχηματισμός θα ήταν εξαιρετικά δύσκολος και πιθανότατα ευάλωτος από την πρώτη ημέρα.

Η CDU (Christlich Demokratische Union – Χριστιανοδημοκρατική Ένωση) θα μπορούσε να αναγκαστεί να κυβερνήσει ως κυβέρνηση μειοψηφίας, εξαρτώμενη από την ανοχή ή την υποστήριξη κομμάτων που βρίσκονται είτε στα αριστερά είτε στα ακροδεξιά του πολιτικού φάσματος προκειμένου να μπορεί να νομοθετεί. Την ίδια ώρα, αυξάνονται οι ανησυχίες ότι η AfD ενδέχεται να προετοιμάζεται ακόμη και για το ενδεχόμενο αμφισβήτησης του εκλογικού αποτελέσματος.

Το ακροδεξιό κόμμα έχει ήδη εκδώσει ανακοινώσεις με τις οποίες θέτει υπό αμφισβήτηση την επιστολική ψήφο, ενώ ο επικεφαλής υποψήφιός του στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει εκφράσει αντίστοιχες ανησυχίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όποιο και αν είναι πάντως το αποτέλεσμα της Κυριακής, οι εκλογές μπορούν να πυροδοτήσουν μια σειρά πολιτικών εξελίξεων για τον Μερτς, ο οποίος είναι ήδη πολιτικά αδύναμος, που θα μπορούσαν τελικά να οδηγήσουν ακόμη και στην πτώση του. Και το ερώτημα που τίθεται είναι αν ο καγκελάριος διαθέτει μια συνεκτική στρατηγική για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες.

Κρατήστε μακριά τον Μερτς…

Ενόψει της ψηφοφορίας, ο Μερτς εμφανίζεται να αποφεύγει να ανοίξει τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα. «Δεν κάνω σήμερα εικασίες για το τι θα συμβεί την επόμενη ημέρα των εκλογών», δήλωσε ο Μερτς σε τηλεοπτική συνέντευξη την περασμένη Κυριακή. «Θα αξιολογήσουμε την κατάσταση υπό το φως των εκλογικών αποτελεσμάτων και θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να αποτρέψουμε την πτώση της Σαξονίας-Άνχαλτ στα χέρια των ριζοσπαστών», πρόσθεσε. Ο καγκελάριος, ωστόσο, προσέρχεται στις εκλογές της Σαξονίας-Άνχαλτ, αλλά και σε δύο ακόμη κρατιδιακές εκλογές στις 20 Σεπτεμβρίου, από μία ιδιαίτερα επισφαλή θέση.

Ήδη, έπειτα από μόλις 16 μήνες στην καγκελαρία, καταγράφει τις χαμηλότερες επιδόσεις δημοτικότητας που έχουν καταγραφεί για Γερμανό καγκελάριο σε αντίστοιχο χρονικό σημείο. Στο εσωτερικό των συντηρητικών κύκλων της CDU έχει αρχίσει, μάλιστα, να συζητείται σιωπηρά ένα σενάριο που θα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα γερμανικά δεδομένα: η αντικατάσταση του καγκελαρίου, η λεγόμενη Kanzlertausch, δηλαδή η «ανταλλαγή καγκελαρίου».

«Δεδομένης της δυσαρέσκειας, των δημοσκοπικών αριθμών και του γεγονότος ότι θα διεξαχθούν και άλλες εκλογές τον επόμενο χρόνο, η πίεση για θεμελιώδεις αλλαγές φυσικά θα αυξηθεί», δήλωσε ο Γιούλιαν Σάχε, πολιτικός της CDU από το Μαγδεμβούργο, πρωτεύουσα της Σαξονίας-Άνχαλτ. «Θα μπορούσα σίγουρα να φανταστώ ότι κάποιοι θα πιέσουν για την παραίτηση του Φρίντριχ Μερτς. Αλλά μένει να δούμε αν αυτή είναι η λύση», πρόσθεσε.

Ήδη, συντηρητικοί πολιτικοί στην ανατολική Γερμανία εμφανίζονται απρόθυμοι να έχουν τον Μερτς στο πλευρό τους κατά την προεκλογική εκστρατεία. Στις λίγες εμφανίσεις που έχει πραγματοποιήσει στην περιοχή το τελευταίο διάστημα, ο καγκελάριος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με αποδοκιμασίες. Κατά τη διάρκεια επίσκεψής του αυτή την εβδομάδα, εξαγριωμένοι ψηφοφόροι τον αποκάλεσαν «Πινόκιο» και «πολεμοκάπηλο». Μετά την επίσκεψη, μάλιστα, ακυρώθηκε προγραμματισμένη συνέντευξη Τύπου.

Γιατί μια καθαρή νίκη της AfD βολεύει το CDU

Εάν η AfD καταφέρει να συγκεντρώσει αρκετές ψήφους ώστε να κυβερνήσει μόνη της στη Σαξονία-Άνχαλτ, από ορισμένες απόψεις το αποτέλεσμα θα ήταν απλούστερο για τους συντηρητικούς του Μερτς. Ορισμένοι πολιτικοί της CDU στο κρατίδιο βλέπουν ακόμη και πλεονεκτήματα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι συντηρητικοί θα αποκτούσαν την άνεση του ρόλου της αντιπολίτευσης και, ταυτόχρονα, την ευκαιρία να παρακολουθούν την AfD να διαχειρίζεται την εξουσία και να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις προεκλογικές της υποσχέσεις.

Η εκτίμηση ορισμένων στελεχών της CDU είναι ότι μια περίοδος διακυβέρνησης της AfD θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολιτικό φιάσκο, απομυθοποιώντας την ακροδεξιά και δημιουργώντας, στη συνέχεια, τις προϋποθέσεις για την πολιτική ανάκαμψη των Χριστιανοδημοκρατών. «Την ημέρα που [ο Ζίγκμουντ] θα γίνει πρωθυπουργός, θα έχει τελειώσει», δήλωσε ο Αλεξάντερ Ρόισερ, βουλευτής της CDU από τη Σαξονία-Άνχαλτ, αναφερόμενος στον επικεφαλής υποψήφιο της AfD. «Αυτή είναι η εκτίμησή μου. Θα αποτύχει ως πρωθυπουργός του κρατιδίου. Δεν θα είναι σε θέση να εκπληρώσει όλες τις υποσχέσεις που έχει δώσει», πρόσθεσε.

Ωστόσο, ένα τέτοιο αποτέλεσμα εξακολουθεί να εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους για τον Μερτς, καθώς η πολιτική πίεση στον ίδιο και στους συντηρητικούς της CDU είναι πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω μετά τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ. Η AfD αναμένεται να κερδίσει και τις κρατιδιακές εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, ενώ καταγράφει ισχυρή δυναμική στις δημοσκοπήσεις ακόμη και στο Βερολίνο, ένα παραδοσιακό προπύργιο της Αριστεράς, ενόψει των εκλογών αργότερα αυτόν τον μήνα. Παράλληλα, τέσσερις ακόμη κρατιδιακές εκλογές είναι προγραμματισμένες για τον επόμενο χρόνο.

Οι βουλευτές της CDU φοβούνται ότι μια μεγάλη ήττα στη Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να οδηγήσει σε έναν νέο κύκλο σημαντικών εκλογικών απωλειών. Θα μπορούσε, επίσης, να προκαλέσει ανοιχτή σύγκρουση στο εσωτερικό του κόμματος σχετικά με το εάν θα πρέπει να διατηρηθεί το λεγόμενο «τείχος προστασίας» του Μερτς απέναντι στην AfD, η δέσμευση, δηλαδή, να μην υπάρξει κυβερνητική συνεργασία με την ακροδεξιά. Ορισμένοι συντηρητικοί υποστηρίζουν ότι αυτή η στρατηγική έχει στην πραγματικότητα ενισχύσει την AfD, καθώς αναγκάζει τη CDU να σχηματίζει κυβερνήσεις με κόμματα της Αριστεράς.

Υπάρχουν ήδη σημάδια ανοιχτής αμφισβήτησης της δέσμευσης του Μερτς να μην υπάρξει επίσημη συνεργασία με την ακροδεξιά, ιδιαίτερα στα ανατολικά κρατίδια. «Όποιος εξακολουθεί να μιλά για τείχη προστασίας δεν έχει αναγνωρίσει τα σημάδια των καιρών», δήλωσε τον Ιούλιο ο Μίχαελ Κρέτσμερ, πρωθυπουργός της Σαξονίας και στέλεχος της CDU. Εάν η AfD δεν καταφέρει να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, η CDU θα αναγκαστεί να αναζητήσει τρόπο σχηματισμού κυβέρνησης με τα υπόλοιπα κόμματα, πιθανότατα με κόμματα που βρίσκονται στην αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος.

Οι δύσκολες εναλλακτικές

Η CDU του Μερτς, ωστόσο, έχει αποκλείσει οποιαδήποτε επίσημη συνεργασία όχι μόνο με την AfD αλλά και με το αριστερό Die Linke, το οποίο σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις αναμένεται να καταλάβει την τρίτη θέση. Ως αποτέλεσμα, η CDU πιθανότατα θα επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας με το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), το οποίο αναμένεται να καταλάβει την τέταρτη θέση, και ενδεχομένως με τους Πράσινους.

Ωστόσο, με βάση τους συσχετισμούς που αναμένεται να προκύψουν από την κάλπη, δεν θα υπάρχει εύκολος τρόπος να αποφευχθεί κάποια μορφή συνεργασίας ή συνεννόησης με το Die Linke, εφόσον η CDU συνεχίσει να αποκλείει οποιαδήποτε συνεργασία με την AfD. Αυτό θα σήμαινε ότι η CDU θα εξαρτάται από την υποστήριξη του Die Linke για την εκλογή του πρωθυπουργού του κρατιδίου και για την ψήφιση νομοθεσιών. Άλλωστε, υπάρχει ήδη προηγούμενο για μια τέτοια πολιτική διευθέτηση.

Στα ανατολικά κρατίδια της Θουριγγίας και της Σαξονίας, η CDU ηγείται κυβερνήσεων μειοψηφίας που στηρίζονται, με διαφορετικούς τρόπους, στην υποστήριξη του Die Linke. Το κόμμα της Αριστεράς έχει δηλώσει ότι θα μπορούσε να στηρίξει μια παρόμοια συμφωνία στη Σαξονία-Άνχαλτ, αλλά αναμένεται να ζητήσει πολιτικά ανταλλάγματα. Την ίδια ώρα, η εσωκομματική διαφωνία στη CDU απέναντι σε έναν τέτοιο κυβερνητικό σχηματισμό αυξάνεται.

Μια τοπική ομάδα της CDU έχει ήδη απορρίψει κάθε κυβερνητικό συνασπισμό που θα μπορούσε να επιβιώσει μόνο χάρη στην «καλή θέληση, την ανοχή ή τη ρητή συναίνεση» του Die Linke. «Ένα μοντέλο που δίνει στην Αριστερά de facto δικαίωμα βέτο στο σύνολο του έργου μιας κεντροδεξιάς κυβέρνησης είναι απαράδεκτο», αναφέρει στέλεχος των χριστιανοδημοκρατών. Οι πολιτικοί που τάσσονται κατά ενός τέτοιου μοντέλου υποστηρίζουν τελικά ότι η διακυβέρνηση μαζί με κόμματα της Αριστεράς θα ενίσχυε στην πραγματικότητα την AfD.

Θα έδινε, όπως υποστηρίζουν, στην ακροδεξιά τα πολιτικά «επιχειρήματα» που χρειάζεται για να παρουσιάζει τους συντηρητικούς ως μεταμφιεσμένους αριστερούς. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει τη CDU σε νέα εσωτερική μάχη για την πολιτική σκοπιμότητα του «τείχους προστασίας» απέναντι στην AfD και να αποδυναμώσει περαιτέρω το κόμμα. Παράλληλα, θα άφηνε τη Σαξονία-Άνχαλτ ουσιαστικά δύσκολα κυβερνήσιμη. Και με ακόμη μεγαλύτερες συνέπειες για την ομοσπονδιακή πολιτική σκηνή, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την απογοήτευση στο εσωτερικό της CDU και να ενισχύσει τις φωνές εκείνες που θα ζητούσαν τελικά την αποχώρηση του Φρίντριχ Μερτς από την καγκελαρία.

Διαβάστε επίσης

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.