Κοροϊδία χωρίς όρια

Αρνητική για τους συμβασιούχους εισήγηση κατατέθηκε στον Άρειο Πάγο, ενόψει κρίσιμης δίκης στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου σήμερα (η δίκη αφορά συμβασιούχες καθαρίστριες της ΟΠΑΠ Α.Ε. με 20 έτη ανελλιπή προϋπηρεσία!). Με τη συγκεκριμένη υπόθεση επιχειρείται ουσιαστικά να ανατραπούν οριστικά οι ελπίδες που έχουν δημιουργήσει στους συμβασιούχους αρκετές ευνοϊκές γι’ αυτούς αποφάσεις Πρωτοδικείων και Εφετείων σε διάφορες περιφέρειες της χώρας.

Αρνητική για τους συμβασιούχους εισήγηση κατατέθηκε στον Άρειο Πάγο, ενόψει κρίσιμης δίκης στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου σήμερα (η δίκη αφορά συμβασιούχες καθαρίστριες της ΟΠΑΠ Α.Ε. με 20 έτη ανελλιπή προϋπηρεσία!). Με τη συγκεκριμένη υπόθεση επιχειρείται ουσιαστικά να ανατραπούν οριστικά οι ελπίδες που έχουν δημιουργήσει στους συμβασιούχους αρκετές ευνοϊκές γι’ αυτούς αποφάσεις Πρωτοδικείων και Εφετείων σε διάφορες περιφέρειες της χώρας.

Η δικαστική εισήγηση (εισηγητής Α. Δουλγεράκης), που θα συζητηθεί σήμερα στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, υιοθετεί ουσιαστικά όλη την αρνητική για τους συμβασιούχους επιχειρηματολογία που ανέπτυξε προ τριετίας η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου επί εισαγγελίας Σανιδά και έπειτα από θεαματική στροφή 180 μοιρών μέσα σε λίγους μήνες, ύστερα από την απολύτως ευνοϊκή απόφαση 18/06 της ίδιας Ολομέλειας.

Η εισήγηση αγνοεί επιδεικτικά τις θετικές για τους συμβασιούχους απόψεις των πρόσφατων αποφάσεων του ΔΕΚ (Δικαστηρίου Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων), οι οποίες άφησαν σαφώς ανοικτό το ενδεχόμενο δικαίωσής τους μέσω των ελληνικών δικαστηρίων, με εφαρμογή του άρθρου 8 του Ν. 2112/20.

Όπως εύστοχα σημειώνεται μάλιστα και από τους δημοσιογράφους του δικαστικού ρεπορτάζ (Αλ. Αυλωνίτης – «Έθνος» και «Ημερησία»), νομικοί κύκλοι επικρίνουν δριμύτατα το γεγονός ότι η δικαστική εισήγηση αναλύει όχι το νομοθετικό καθεστώς που ίσχυε όταν υποβλήθηκε η συγκεκριμένη αγωγή (το 1998), αλλά επιχειρεί να «κλείσει την πόρτα» με ανάλυση μεταγενέστερων νομοθετημάτων, όπως είναι το Σύνταγμα του 2001 και τα Π.Δ. Ρέππα (81/03) και Παυλόπουλου (164/04).

Η εισήγηση αναλύει ακόμα και την κοινοτική οδηγία 1999/70/ΕΚ, παρ’ όλο που δεν είχε καν θεσπιστεί όταν προέκυψαν οι αξιώσεις των συγκεκριμένων συμβασιούχων (για το διάστημα 1996-97) και ενώ στη χώρα μας τέθηκε ελλιπώς σε εφαρμογή από το 2004 με το περίφημο Προεδρικό Διάταγμα Παυλόπουλου (164/2004), που τακτοποίησε εργασιακά ελάχιστους από τους συμβασιούχους που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες των υπηρεσιών και φορέων του ευρύτατου δημόσιου τομέα.

Σε ό,τι αφορά την επίμαχη πρωθύστερη ευρωπαϊκή κοινοτική οδηγία, στην έκθεση του αρεοπαγίτη Ανδρέα Δουλγεράκη αναφέρονται τα εξής:

«Η Οδηγία 1999/70/ΕΚ του Συμβουλίου της 28ης Ιουνίου 1999, σχετικά με τη συμφωνία – πλαίσιο για την εργασία ορισμένου χρόνου, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, στις 10.7.1999 και η ισχύς της άρχισε, σύμφωνα με το άρθρο 2 αυτής, στις 10.7.2001, ορίζει, μεταξύ άλλων,

● ότι η παρούσα συμφωνία εφαρμόζεται σε όλους τους εργαζόμενους ορισμένου χρόνου που έχουν σύμβαση ή σχέση εργασίας, όπως αυτές καθορίζονται από τη νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις ή την πρακτική κάθε κράτους – μέλους (ρήτρα 2)

● και ότι για να αποτραπεί η κατάχρηση που μπορεί να προκύψει από τη χρησιμοποίηση διαδοχικών συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, τα κράτη – μέλη, ύστερα από διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους ή και οι κοινωνικοί εταίροι, όταν δεν υπάρχουν ισοδύναμα νομοθετικά μέτρα, για την πρόληψη των καταχρήσεων, λαμβάνουν, κατά τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες ειδικών τομέων ή και κατηγοριών εργαζομένων, ένα ή περισσότερα από τα αναφερόμενα μέτρα και ειδικότερα καθορίζουν:

α) αντικειμενικούς λόγους που να δικαιολογούν την ανανέωση τέτοιων συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας,

β) τη μέγιστη συνολική διάρκεια διαδοχικών συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας ορισμένου χρόνου,

γ) τον αριθμό των ανανεώσεων τέτοιων συμβάσεων ή σχέσεων εργασίας.

Επίσης τα κράτη – μέλη, ύστερα από διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους ή και οι κοινωνικοί εταίροι καθορίζουν, όταν χρειάζεται, υπό ποίες συνθήκες, οι συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας ορισμένου χρόνου θεωρούνται “διαδοχικές” και χαρακτηρίζονται συμβάσεις ή σχέσεις αορίστου χρόνου (ρήτρα 5).

Η επίτευξη του στόχου της Οδηγίας, που είναι η αποτροπή της κατάχρησης να συνάπτονται διαδοχικές συμβάσεις ή σχέσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, προϋποθέτει συγκεκριμένα μέτρα προσαρμογής, που θα λάβει ο εθνικός νομοθέτης, ο οποίος καλείται να εξειδικεύσει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες οι συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου θεωρούνται διαδοχικές και μπορούν να χαρακτηρισθούν ως αορίστου χρόνου.

Ήδη ο εθνικός νομοθέτης έχει εξειδικεύσει τις συνθήκες αυτές με τα Π.Δ. 81/2003 όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το Π.Δ.180/2004 και 164/2004, το δεύτερο από τα οποία αναφέρεται στους εργαζόμενους με συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου στον Δημόσιο Τομέα και η ισχύς των οποίων άρχισε αντίστοιχα από τη δημοσίευσή τους στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (2.4.2003 και 19.7.2004).

Ανεξάρτητα από τον χρόνο ενσωμάτωσης της ως άνω οδηγίας, η διασφάλιση των εργαζομένων από την καταστρατήγηση των δικαιωμάτων τους, διά της προσχηματικής επιλογής της σύμβασης ορισμένου αντί αορίστου χρόνου, αντιμετωπίζεται από την ελληνική έννομη τάξη βασικά με το άρθρο 8 παρ. 1 Ν. 2112/1920, σε συνδυασμό με τα άρθρα 281, 671, ΑΚ, 25 παρ. 1 και 3 του Συντάγματος, ως “ισοδύναμο νομοθετικό μέτρο”, που εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις συμβάσεων ιδιωτικού δικαίου, είτε έχουν συναφθεί στον ιδιωτικό είτε στον δημόσιο τομέα».

Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, «οι διατάξεις του νόμου αυτού εφαρμόζονται ωσαύτως και επί συμβάσεων εργασίας με ορισμένη χρονική διάρκεια, εάν ο καθορισμός της διάρκειας αυτής δεν δικαιολογείται εκ της φύσεως της συμβάσεως (…) αλλά ετέθη σκοπίμως προς καταστρατήγηση των περί υποχρεωτικής καταγγελίας της συμβάσεως διατάξεων του παρόντος νόμου».

«Εξάλλου, ο ορθός νομικός χαρακτηρισμός ορισμένης σχέσης, που δεν αφορά μόνο το χαρακτηρισμό της ως εξαρτημένης ή ανεξάρτητης εργασίας ή έργου αλλά και το χαρακτηρισμό της ως ορισμένου ή αορίστου χρόνου, αποτελεί κατ’ εξοχήν έργο της δικαιοδοτικής λειτουργίας των δικαστηρίων, ανεξάρτητα από τον εκ του νόμου χαρακτηρισμό της συμβατικής σχέσης ως ορισμένου χρόνου (ΑΕΔ 3/2001. Ολ. ΑΠ 6/2001).

Έτσι, και κατ’ εφαρμογή του εθνικού δικαίου, είτε πρόκειται για προγενέστερες είτε για μεταγενέστερες της Οδηγίας διατάξεις, οι εθνικές αρχές, στα πλαίσια της συνεργασίας των κρατών – μελών με την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) και της διασφάλισης του πεδίου εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, κατά τα άρθρα 10, 249 παρ. 3 της Συνθ. / Ε.Ο.Κ. και 28 του Συντάγματος, έχουν την υποχρέωση να εξασφαλίζουν την πλήρη αποτελεσματικότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου, συμπεριλαμβανομένων των Οδηγιών, μέσω κατάλληλης ερμηνείας και εφαρμογής του εθνικού δικαίου.

Από τα παραπάνω, όμως, συνάγεται ότι η προαναφερθείσα διάταξη του άρθρ. 8 παρ. 1 και 3 του Ν. 2112/1920, δεν εφαρμόζεται, όταν η σύμβαση εργασίας καταρτίζεται υποχρεωτικά από το νόμο ως ορισμένης διάρκειας, διότι στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να γίνει λόγος για αδικαιολόγητο χαρακτηρισμό της συμβάσεως ως ορισμένης διάρκειας, ούτε η σύμβαση του προσληφθέντος υποχρεωτικά κατά νόμο μισθωτού για ορισμένο χρόνο μετατρέπεται σε σύμβαση αόριστου χρόνου ακόμη και αν αυτός χρησιμοποιήθηκε για εκτέλεση έργου που εξυπηρετεί πάγιες και διαρκείς ανάγκες του εργοδότη…».

Και ο Άρειος Πάγος αποφαίνεται:

«Η αγωγή αυτή, σύμφωνα με τα όσα εκτέθηκαν παραπάνω, δεν είναι νόμιμη, κατά τους ισχύοντες κατά το χρόνο δημοσίευσης (3.9.2002) της προσβαλλόμενης απόφασης κανόνες δικαίου, με βάση τους οποίους κρίνεται η ορθότητα ή μη αυτής (άρθρα 573 παρ. 1 και 533 παρ. 2 Κ. Πολ.Δ.), ήτοι του άρθρου 8 παρ. 3 εδ. β’ του Ν. 2112/1920, σε συνδυασμό με τα άρθρα 281, 671 Α.Κ. και 25 παρ. 1 και 3 του Συντάγματος.

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, απέρριψε την κρινόμενη αγωγή, ως νόμω αβάσιμη. Με την κρίση του αυτή δεν παραβίασε ευθέως ή εκ πλαγίου, τις προαναφερόμενες ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και εκείνες του άρθρου 4 παρ. 1 του Συντάγματος, διότι οι εν λόγω διαδοχικές συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ήταν υποχρεωτικώς από το νόμο ορισμένου χρόνου και δεν μπορούσαν να μετατραπούν σε αορίστου χρόνου, έστω και αν οι αναιρεσείουσες κάλυπταν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του αναιρεσίβλητου, αφού καταρτίσθηκαν υπό την ισχύ του Ν. 2190/1994 και του άρθρου 103 παρ. 8 του Συντάγματος.

Ακόμη, η Οδηγία 1999/170/ΕΚ του Συμβουλίου της Ε.Ε. της 28.6.1999 δεν θεσπίζει διατάξεις άμεσης εφαρμογής και δεν ήταν αμέσως εφαρμόσιμη από τη λήξη του χρόνου προσαρμογής στις 10.7.2001, το δε Π.Δ. 164/2004, με το οποίο προσαρμόστηκε η ελληνική έννομη τάξη προς τις διατάξεις της ως άνω Οδηγίας ως προς τους εργαζόμενους στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα σε σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, ισχύει από 19.7.2004, ενώ οι εν λόγω συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου δεν ήταν ενεργές κατά το χρόνο αυτό (19.7.2004) και καταρτίσθηκαν ως ορισμένου χρόνου κατ’ επιταγή των ανωτέρω διατάξεων του άρθρου 103 του Συντάγματος και 21 του Ν. 2190/1994, βάσει των οποίων απαγορεύεται η μετατροπή τους σε συμβάσεις αορίστου χρόνου.

Επίσης, με τη θέσπιση των ως άνω συμβάσεων, κατά νομοθετική στην αρχή και συνταγματική στη συνέχεια επιταγή, ως ορισμένου χρόνου, δεν παραβιάζεται η αρχή της ισότητας (άρθρ. 4 παρ. 1 του Συντάγματος). Συνεπώς, το ουσιαστικό Δικαστήριο, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε ότι η ένδικη αγωγή δεν είναι νόμιμη, δεν παραβίασε τις παραπάνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, του ισχύοντος Συντάγματος και της 1999/70/ΕΚ Οδηγίας, που εφαρμόζονται στην προκειμένη περίπτωση. Επομένως, ο παραπεμφθείς από την Τακτική Ολομέλεια στην πλήρη Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, μοναδικός, από το άρθρο 560 αριθ. 1 του Κ.Πολ.Δ., λόγος δεν είναι βάσιμος και πρέπει να απορριφθεί.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Εισηγούμαι να απορριφθεί ο μοναδικός, από το άρθρο 560 αριθ. 1 του Κ.πολ.Δ., λόγος αναιρέσεως, που παραπέμφθηκε στην πλήρη ολομέλεια με την 33/2007 απόφαση της Τακτικής Ολομέλειας».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.