Βενιζέλος: Δεν λύνονται τα ελληνοτουρκικά με NAVTEX – Το καλώδιο, οι σχέσεις με Μητσοτάκη και οι μετεκλογικές συνεργασίες

Το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, οι εκκρεμότητες στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και η απουσία μιας σταθερής εθνικής στρατηγικής βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης του Ευάγγελου Βενιζέλου στην ΕΡΤ και τον Γιώργο Κουβαρά. Ο κ. Βενιζέλος ξεκαθάρισε ότι η πόντιση του καλωδίου δεν συνεπάγεται επίλυση των διαφορών με την Τουρκία, ενώ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αναμένει από τη Γαλλία ή τις ΗΠΑ να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο.

Στη συζήτηση τέθηκαν ακόμη η οικονομική κατάσταση και οι κοινωνικές ανισότητες, η ανάγκη κυβερνητικών συνεργασιών, αλλά και οι πολιτικές εξελίξεις. Ο ίδιος αναφέρθηκε στις σχέσεις του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ξεκαθαρίζοντας ότι επιθυμεί να διατηρεί ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με όλες τις πολιτικές πλευρές, ενώ επανέλαβε τη στήριξή του στο ΠΑΣΟΚ. Σχολίασε, επίσης, τις κινήσεις του Αλέξη Τσίπρα και του Αντώνη Σαμαρά, τη λειτουργία των ειδικών δικαστηρίων και το ενδεχόμενο πολιτικής επιστροφής του.

Το καλώδιο δεν επιλύει τις ελληνοτουρκικές εκκρεμότητες

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναφέρθηκε αρχικά στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα εγχείρημα με μακρά ιστορία, το οποίο έχει συναντήσει οικονομικές επιφυλάξεις από την Κύπρο και γεωπολιτικά εμπόδια. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε το επεισόδιο της Κάσου το 2024, όταν σταμάτησαν οι τεχνικές έρευνες για την πόντιση.

Υπενθύμισε, παράλληλα, ότι στην ευρύτερη περιοχή έχουν ήδη εγκατασταθεί υποθαλάσσια καλώδια, όπως το τηλεπικοινωνιακό «Αφροδίτη» μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, το οποίο ποντίστηκε το 1974.

«Δεν πρέπει το καλώδιο να μας κρύβει τα βασικά θέματα», τόνισε, στρέφοντας την προσοχή στις εκκρεμείς οριοθετήσεις θαλάσσιων ζωνών με την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αλβανία. Όπως υπενθύμισε, με την Αίγυπτο έχει επιτευχθεί μερική οριοθέτηση και με την Ιταλία πλήρης συμφωνία, ενώ η Άγκυρα εξακολουθεί να εγείρει ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και εύρους του ελληνικού εναέριου χώρου.

«Αν τοποθετήσουμε το καλώδιο χωρίς κανένα πρόβλημα, δεν θα έχουμε λύσει κανένα από τα θέματα αυτά», επισήμανε.

Τι προβλέπει το διεθνές δίκαιο για το δικαίωμα πόντισης

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών διαχώρισε το νομικό καθεστώς των υποθαλάσσιων καλωδίων από εκείνο των αγωγών, εξηγώντας ότι για τους δεύτερους απαιτείται συνεννόηση σχετικά με τη χάραξη της διαδρομής τους, ενώ για τα καλώδια προβλέπεται δικαίωμα εγκατάστασης υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

«Τα καλώδια τα τοποθετείς ούτως ή άλλως», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι η δυνατότητα πόντισης δεν συνεπάγεται αναγνώριση ή οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Παρατήρησε, ωστόσο, ότι οι αντιρρήσεις μιας χώρας, ακόμη κι όταν δεν στηρίζονται σε επαρκή νομικά επιχειρήματα, δημιουργούν μια κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπιστεί διπλωματικά. Η οριστική διευθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, όπως εξήγησε, μπορεί να προκύψει μέσω συμφωνίας ή απόφασης διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου.

Ειδική αναφορά έκανε και στις NAVTEX, ξεκαθαρίζοντας ότι: «Η NAVTEX αφορά τη θαλάσσια ασφάλεια. Δεν αφορά την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ».

Σημείωσε ακόμη ότι Ελλάδα και Τουρκία έχουν καταθέσει τις θέσεις τους για τις θαλάσσιες ζώνες στον ΟΗΕ, ενώ υπάρχουν διαφωνίες και για τις περιοχές ευθύνης έρευνας και διάσωσης. Αναφέρθηκε, τέλος, στη διεθνή νομολογία, σύμφωνα με την οποία η επήρεια των νησιών κατά την οριοθέτηση εξετάζεται με βάση τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

Η γαλλική ρηματική διακοίνωση και τα όρια των συμμαχιών

Σχετικά με τις πληροφορίες για γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία αναφορικά με τις έρευνες γαλλικού πλοίου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος εξήγησε ότι η note verbale αποτελεί επίσημο γραπτό διπλωματικό έγγραφο.

Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει εάν επιδόθηκε πράγματι τέτοια διακοίνωση, ούτε το περιεχόμενό της. Αναφέρθηκε, επίσης, στις πληροφορίες για συνάντηση της Γαλλίδας πρέσβεως στην Άγκυρα με Τούρκο υφυπουργό Εξωτερικών, χωρίς να υιοθετήσει κάποια συγκεκριμένη εκδοχή για την έκβασή της.

«Δεν χρειάζεται να μιλάμε για υποχωρήσεις. Όλοι είμαστε εξίσου πατριώτες και όλοι θέλουμε να κάνουμε το καλύτερο. Αλλά πρέπει να ξέρουμε τα νομικά και τεχνικά ζητήματα διότι ο ερασιτεχνισμός είναι επικίνδυνος», ανέφερε.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Γαλλία έχει δικά της συμφέροντα στην περιοχή, τόσο οικονομικά, όσο και στρατηγικά, καθώς γαλλική εταιρεία έχει αναλάβει την κατασκευή του καλωδίου και το ερευνητικό πλοίο φέρει τη γαλλική σημαία. «Δεν νομίζω ότι η γαλλοτουρκική σχέση προσδιορίζεται μόνο επί τη βάσει του καλωδίου ή μόνο επί τη βάσει των ελληνικών συμφερόντων», σημείωσε.

Ο ίδιος απέρριψε την προσδοκία ότι τρίτες χώρες μπορούν να δώσουν λύση στις ελληνοτουρκικές διαφορές. Όπως εξήγησε, οι συμμαχίες είναι αναγκαίες, αλλά δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη διπλωματική διαπραγμάτευση, μια συμφωνία οριοθέτησης ή την προσφυγή στη διεθνή δικαιοσύνη.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε την ανάγκη συνεννόησης μεταξύ των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, επισημαίνοντας ότι ούτε η στρατιωτική ισχύς, ούτε οι εξοπλισμοί αρκούν από μόνοι τους για να διευθετήσουν τις εκκρεμότητες της εξωτερικής πολιτικής.

Αιχμές για την απουσία εθνικής στρατηγικής

Σε ερώτηση για τους χειρισμούς του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Γιώργου Γεραπετρίτη στο ζήτημα του καλωδίου, ο Ευάγγελος Βενιζέλος απέφυγε να κάνει δημόσιες υποδείξεις.

«Δεν θα πω τηλεοπτικά συστάσεις», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η αποτελεσματικότητα των επιλογών θα φανεί από την εξέλιξη του έργου, αλλά και από τις συνέπειες των διπλωματικών δηλώσεων και εγγράφων.

Εκεί που επέμεινε ήταν στην έλλειψη κοινής εθνικής γραμμής. Όπως παρατήρησε, τα κόμματα επικαλούνται το διεθνές δίκαιο, χωρίς όμως να έχουν καταλήξει σε συνεννόηση για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων ζητημάτων.

«Τώρα υπάρχει εθνικό μέτωπο στην αφήγηση», σχολίασε, συνδέοντας τις δυσκολίες συνεννόησης και με την παρατεταμένη προεκλογική περίοδο.

Αναφέρθηκε ακόμη στο «σύνδρομο της Ζυρίχης και του Λονδίνου» και στις αντιδράσεις που είχαν προκαλέσει οι συμφωνίες για την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κατά τον ίδιο, ο φόβος ότι μια πολιτική πρωτοβουλία θα χαρακτηριστεί εθνική υποχώρηση εξακολουθεί να λειτουργεί ανασταλτικά.

Επανερχόμενος στην παλαιότερη τοποθέτησή του περί «μη διακυβερνήσιμης χώρας», υποστήριξε ότι το πρόβλημα αφορά συνολικά το πολιτικό σύστημα και την αδυναμία χάραξης μακροπρόθεσμης στρατηγικής.

«Δεν είναι πρόβλημα αφήγησης. Είναι πρόβλημα πραγματικά στρατηγικής», τόνισε.

Ακρίβεια, κοινωνικές ανισότητες και κυβερνήσεις συνεργασίας

Για την οικονομία, ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναγνώρισε ότι έχει καταγραφεί πρόοδος, σημείωσε όμως ότι η χώρα δεν έχει αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες ανάπτυξης που θα μπορούσαν να προκύψουν μετά την πολυετή κρίση.

Έθεσε στο επίκεντρο την ακρίβεια, την απώλεια αγοραστικής δύναμης, τους εργαζόμενους φτωχούς και τις κοινωνικές ανισότητες, χαρακτηρίζοντας τον πληθωρισμό «τη χειρότερη μορφή φορολογίας».

Όπως εξήγησε, η αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και των φορολογικών εσόδων μπορεί να βελτιώνει τους δημοσιονομικούς δείκτες, χωρίς αυτό να μεταφράζεται αναγκαστικά σε αντίστοιχη αναβάθμιση της καθημερινότητας των πολιτών. Για τον λόγο αυτό, τάχθηκε υπέρ ενός νέου κοινωνικού, αναπτυξιακού και παραγωγικού συμβολαίου, με προτεραιότητες την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.

Στο πολιτικό πεδίο, έθεσε το ζήτημα των κυβερνητικών συνεργασιών, εκτιμώντας ότι θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων, εφόσον υπήρχαν οι κατάλληλες πολιτικές προϋποθέσεις.

Υπενθύμισε την εμπειρία των κυβερνήσεων συνεργασίας κατά την οικονομική κρίση και παρατήρησε ότι η αυτοδυναμία έχει όρια, καθώς δεν εξασφαλίζει από μόνη της τις ευρύτερες συναινέσεις που απαιτούνται.

Η σχέση με Μητσοτάκη, η στήριξη στο ΠΑΣΟΚ και οι κινήσεις Τσίπρα-Σαμαρά

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναφέρθηκε στο προσωπικό πολιτικό του στίγμα, απαντώντας και στα σχόλια περί προσέγγισής του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με αφορμή θετικές αναφορές του στην παρουσία του πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

«Εγώ θέλω να διατηρώ την ικανότητα να συνομιλώ με τους πάντες», δήλωσε, εξηγώντας ότι θεωρεί απαραίτητη την επικοινωνία για ζητήματα εθνικής και θεσμικής σημασίας.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να ανήκει στο ΠΑΣΟΚ και στηρίζει την ηγεσία του. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι το κόμμα θα πρέπει να αναδείξει περισσότερο τη συμβολή του στη διαχείριση της οικονομικής κρίσης και στη διατήρηση της σταθερότητας.

«Θέλω το ΠΑΣΟΚ να πάει όσο γίνεται καλύτερα», ανέφερε.

Για το ενδεχόμενο συνεργασίας του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία ή άλλες πολιτικές δυνάμεις μετά τις εκλογές, δεν θέλησε να προκαταλάβει τις εξελίξεις. Επισήμανε, πάντως, ότι οι υποκλοπές έχουν επιβαρύνει τις σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με την κυβέρνηση, ενώ υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες και με τον Αλέξη Τσίπρα.

Για την πολιτική πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού εκτίμησε ότι επιδιώκει να καλύψει τον χώρο που άφησε ο ΣΥΡΙΖΑ μετά τα διαλυτικά φαινόμενα που αντιμετώπισε. Όσο για τον Αντώνη Σαμαρά, ανέφερε ότι κινείται στον ευρύτερο συντηρητικό χώρο, ο οποίος παρουσιάζει έντονο κατακερματισμό.

Σε κάθε περίπτωση, υπογράμμισε ότι οι μετεκλογικές συνεργασίες δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες, καθώς θα εξαρτηθούν από την ετυμηγορία των πολιτών.

Ειδικά δικαστήρια και το ενδεχόμενο επιστροφής στην πολιτική

Τέλος, αναφερόμενος στις συζητήσεις για πιθανές παραπομπές πολιτικών προσώπων σε ειδικά δικαστήρια, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έφερε ως παραδείγματα τις δικαστικές περιπέτειες του Ανδρέα Παπανδρέου και του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Διευκρίνισε ότι τάσσεται υπέρ της δικαστικής λογοδοσίας όταν υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για αδικήματα, διαχωρίζοντάς την, ωστόσο, από την ποινικοποίηση της πολιτικής αντιπαράθεσης.

«Είμαι υπέρ των ειδικών δικαστηρίων όταν υπάρχουν κραυγαλέες περιπτώσεις», ανέφερε.

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επιστροφής του στην ενεργό πολιτική, απέφυγε να αναφερθεί σε προσωπικούς σχεδιασμούς, εξηγώντας ότι μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να επηρεάσει την ανεξαρτησία και την αξιοπιστία των δημόσιων παρεμβάσεών του.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στο κριτήριο με το οποίο, κατά την άποψή του, αξιολογείται ο πατριωτισμός των πολιτικών, παραπέμποντας στο ερώτημα: «Τι έκανες στον πόλεμο;».

Διαβάστε επίσης:

Χατζηδάκης – Ακρίτα: Άγρια κόντρα για τα «26 ή 40 ακίνητα» – Απειλεί με αγωγές και μηνύσεις ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης

ΠΑΣΟΚ: Τροπολογία για την κατάργηση ηλικιακών περιορισμών για τα 400 ευρώ της οικονομικής ενίσχυσης

Μητσοτάκης: Η Ελλάδα είναι μία χώρα που προσφέρει μοναδικές προοπτικές για θεσμικούς επενδυτές

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.