Ο δράκος και η αρκούδα θέλει φοτό

Την τελευταία δεκαετία, στην Ευρώπη, έχει αναπτυχθεί μία ρητορική για το πόσο αναγκαία είναι η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας ενεργειακών πρώτων υλών, αλλά και των «δρόμων» μεταφοράς τους προς την τελική κατανάλωση.

Την τελευταία δεκαετία, στην Ευρώπη, έχει αναπτυχθεί μία ρητορική για το πόσο αναγκαία είναι η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας ενεργειακών πρώτων υλών, αλλά και των «δρόμων» μεταφοράς τους προς την τελική κατανάλωση.

Αυτή η ρητορική, ορισμένες φορές, αγγίζει τα όρια του «πολέμου», διαμορφώνοντας νέους συσχετισμούς κάθε φορά κι αλλάζοντας τα δεδομένα κατά καιρούς.

Όλο αυτό το σκηνικό έχει οδηγήσει σε μία πολύ συγκεκριμένη κατάσταση: Εδώ και πολλές δεκαετίες (τουλάχιστον 40 χρόνια) δεν έχει κατασκευαστεί ούτε ένας νέος πετρελαιαγωγός επί ευρωπαϊκού εδάφους!

Ο πρώτος επιλαχών για να «σπάσει» αυτήν την κακή παράδοση ήταν (και παραμένει) ο Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, ο οποίος ωστόσο παραμένει δέσμιος σε αυτήν ακριβώς την παρτίδα σκάκι που παίζεται με βάση τα τοπικά και περιφερειακά ενεργειακά συμφέροντα.

Είδαν κι αποείδαν οι Ρώσοι και, σκεπτόμενοι ως πραγματικοί καπιταλιστές, «βρήκαν το φως το αληθινό…».

Ο «Κόκκινος Δράκος» αποτελεί τον καλύτερο πελάτη, πολύ καλύτερο από όλους μαζί τους Ευρωπαίους, για τη Μόσχα.

Ο αγωγός, που ολοκληρώθηκε και εγκαινίασαν μαζί ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ και ο Χου Ζιντάο, θα μεταφέρει επί δύο δεκαετίες τουλάχιστον δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου τον χρόνο! Σύμφωνα με Ρώσους μάνατζερ, οι ποσότητες αυτές μπορούν να διπλασιαστούν, καθώς υπάρχει πρόβλεψη για επέκταση του νέου συστήματος.

Και δεν πρόκειται για έναν απλό αγωγό… Άλλωστε έχει ήδη κατακτήσει πολλά ρεκόρ, και διεκδικεί κι άλλα. Μαζί με το κεντρικό σύστημα, που ονομάζεται «Ανατολική Σιβηρία – Ειρηνικός Ωκεανός» (ESPO), έχει συνολικό μήκος 2.400 χιλιόμετρα, είναι δηλαδή σχεδόν 10 φορές μεγαλύτερος από τον Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη.

Η πρώτη φάση της κατασκευής του ολοκληρώθηκε με πρωτοφανείς για τέτοιο έργο ρυθμούς, καθώς, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κάθε χρόνο ολοκληρώνονταν περίπου 700 χιλιόμετρα αγωγού (!) συμπεριλαμβανομένων και των δυσκολιών που συνάντησε σε ορισμένα σημεία της διαδρομής.

Ωστόσο, ο αγωγός ESPO συνέδεσε για πρώτη φορά τα πετρελαιοφόρα κοιτάσματα της Δυτικής και της Κεντρικής Σιβηρίας με την Άπω Ανατολή, δίνοντας τη δυνατότητα στη Ρωσία να διευρύνει το πελατολόγιό της με τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, όπου η ανάπτυξη «τρέχει με τρελούς ρυθμούς» ακόμη και σε περίοδο κρίσης, με αποτέλεσμα οι ανάγκες σε ενεργειακές πρώτες ύλες να αυξάνουν χρόνο με τον χρόνο.

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα υπόσχεται στο Πεκίνο να στείλει και φυσικό αέριο με ένα παράλληλο σύστημα μεταφοράς του «γαλάζιου καυσίμου», με αποτέλεσμα να αποτελεί τον προνομιούχο προμηθευτή τής γρηγορότερα αναπτυσσόμενης οικονομίας του πλανήτη. Κι όπως καταλαβαίνετε, οι ποσότητες θα είναι τεράστιες, όπως και οι δύο χώρες…

Ο Μεντβέντεφ πήγε στον Χου Ζιντάο κι άλλο ενεργειακό «πακέτο», που προβλέπει την κατασκευή νέων μονάδων στους υπάρχοντες πυρηνικούς σταθμούς της Κίνας, αλλά και την κοινή αξιοποίηση της εμπορίας ενέργειας πάσης φύσεως, κάτι που οι Κινέζοι δέχθηκαν με το γνωστό τους στωικό χαμόγελο…

Εδώ, ωστόσο, προκύπτει το ερώτημα: Πού είναι το κακό σε όλα αυτά; Γιατί είναι τόσο παράξενο οι δύο χώρες να συνεργάζονται τόσο στενά;

Η διαφορά βρίσκεται στα… χιλιόμετρα: Μέχρι πριν από λίγο καιρό, η Μόσχα θεωρούσε ως προνομιακό της πελάτη την Ευρώπη, η οποία βρίσκεται πολύ πιο κοντά της γεωγραφικά.

Η στροφή προς τους Κινέζους αφενός σήμαινε την κατασκευή πολύ μεγαλύτερων σε μήκος και σε δυναμικότητα υποδομών κι αφετέρου δημιουργεί νέα δεδομένα στις ενεργειακές ισορροπίες σε μία σειρά από περιφέρειες.

Εφόσον οι Κινέζοι αποδεικνύονται πολύ καλοί συνεργάτες και μάλιστα δίνουν 25 δισ. δολάρια «προίκα» (υπό τη μορφή δανείων με προνομιακούς όρους) στις ρώσικες εταιρείες, γιατί να κάτσει να ασχοληθεί ο οποιοσδήποτε γραφειοκράτης της Gazprom με τα όποια προβλήματα του δημιουργούν οι Βούλγαροι, με τα όποια «μυστήρια» αιτήματα για τις τιμές του καταθέτουν διάφοροι περίεργοι Κεντροευρωπαίοι ή με την προσπάθεια κάποιων άλλων περίεργων Ελλήνων να αποφύγουν ρήτρες ή παλαιότερες υποχρεώσεις; Και πόσο καλύτεροι πελάτες θα αποδειχθούν οι χαρτογιακάδες των Βρυξελλών, που ξέρουν μόνο να απειλούν με τη λεγόμενη «διαφοροποίηση προμηθευτών» και δεν κοιτούν το πόσο εξαρτημένοι είναι από το ρώσικο αέριο…

Εδώ ακριβώς είναι και η μεγάλη στρατηγική επιτυχία της Μόσχας: Μέχρι τώρα η αλληλεξάρτηση με τους Ευρωπαίους ήταν κάτι παραπάνω από ζωτικής σημασίας και για τις δύο πλευρές: Οι Ρώσοι είχαν ανάγκη τα ευρώ, οι Ευρωπαίοι το πετρέλαιο και το αέριο.

Τώρα, μόνο οι Δυτικοί θα έχουν την απόλυτη εξάρτηση, καθώς η μονέδα ρέει από τα ανατολικά, έστω κι αν αυτή είναι γουάν, και θα πρέπει συνεχώς να υπολογίζονται οι συναλλαγματικές διαφορές κατά τη μετατροπή της σε αμερικάνικο ή ευρωπαϊκό νόμισμα…

Όπως γίνεται εμφανές, λοιπόν, το να κάνουμε θέμα για περισσότερα ή λιγότερα 500 έως 700 εκατ. κυβικά μέτρα τον χρόνο στους Ρώσους προκαλεί τουλάχιστον χαμόγελο. Γιατί ξέρουν ότι αυτές τις ποσότητες (έστω τις μισές) θα τις εμπορεύονται σε λίγα χρόνια με τους Κινέζους σε καθημερινή βάση… Οπότε, τι συζητάμε;

Τι γίνεται μ’ εμάς;

Στα δικά μας τα ενεργειακά «διεθνή πεδία», τώρα, η ρώσικη πλευρά μάλλον μοιάζει να περιμένει να διαμορφωθούν οι εξελίξεις και στη συνέχεια να «χτυπήσει»!

Τις προτάσεις που έπρεπε να κάνει, τις κατέθεσε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπως με τους Βούλγαρους για πλήρη χρηματοδότηση του Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, με τη μορφή δανείων προς τις βουλγαρικές εταιρείες που συμμετέχουν στη διεθνή κοινοπραξία. Αυτό πρότεινε καθαρά και ξάστερα η ρώσικη κρατική εταιρεία Transneft, που έχει αναλάβει τη διαχείριση του αγωγού, σε μία προσπάθεια να παρακάμψει τις αντιρρήσεις του Μπορίσοφ και των δικών του.

Παράλληλα, η Μόσχα χρησιμοποιεί τα γνωστά «όπλα» των πιέσεων δημοσιοποιώντας τά (πραγματικά ή όχι, δεν έχει σημασία) σημεία διαφωνίας με τους Τούρκους για τον πετρελαιαγωγό Σαμψούντα – Τσεϊχάν.

Οι Ρώσοι λένε ότι η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει τον απόλυτο έλεγχο του αγωγού, ενώ δεν βάζει χρήμα ούτε διαθέτει «μαύρο χρυσό» για να τον γεμίσει…

Σε αυτές τις συμπληγάδες, οι δικοί μας κοιτούν είτε αδιάφορα είτε αμήχανα. Μπορεί και με δεσμεύσεις που έχουν από τις εξαρτήσεις τους από άλλα συμφέροντα… Κι όμως αυτή η περίοδος προσφέρει πολύ μεγάλες ευκαιρίες για να εξασφαλίσουμε άφθονες και φθηνές ενεργειακές πρώτες ύλες! Μήπως κι εδώ φταίει το μνημόνιο; Όσοι σπεύσουν να απαντήσουν θετικά ή αρνητικά καλό είναι να το ξανασκεφτούν λίγο…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.