Της Κατερίνας Αγγελιδάκη

Δεν πρόλαβαν ούτε να στεγνώσουν τα δάκρυα από το χαμό του φημισμένου Βρετανού φιλέλληνα, πολεμιστή, περιηγητή και συγγραφέα ταξιδιωτικής λογοτεχνίας Πάτρικ Λη Φέρμορ και δύο άνθρωποι από την Κρήτη έσπευσαν να ξεσκεπάσουν ένα ατυχές και ξεχασμένο περιστατικό της ζωής του.

Της Κατερίνας Αγγελιδάκη

Δεν πρόλαβαν ούτε να στεγνώσουν τα δάκρυα από το χαμό του φημισμένου Βρετανού φιλέλληνα, πολεμιστή, περιηγητή και συγγραφέα ταξιδιωτικής λογοτεχνίας Πάτρικ Λη Φέρμορ και δύο άνθρωποι από την Κρήτη έσπευσαν να ξεσκεπάσουν ένα ατυχές και ξεχασμένο περιστατικό της ζωής του.

Κρήτη 1941. Ένας άνδρας με στολή Βρετανού αξιωματικού παίρνει μέρος δίπλα στους ντόπιους πολεμώντας λυσσαλέα τους Γερμανούς εισβολείς στη Μάχη της Κρήτης. Είχαν προηγηθεί τα χιονισμένα βουνά της Αλβανίας όπου οι Έλληνες στρατιώτες αποκαλούσαν χαϊδευτικά  «o Άγγλος» τον άφοβο στρατιώτη που από αγάπη για την Ελλάδα κατατάχτηκε στην Ιντέλιτζενς Κορπς και πολέμησε στο πλευρό τους. Αμέσως μετά τον βρίσκουμε στο Κάιρο πλάι στον Σεφέρη. Το 1942 ξανά στην Κρήτη να οργανώνει δολιοφθορές και αντιστασιακούς πυρήνες. Στις αρχές του 1944 θα ξεπεράσει κάθε όριο. Φορώντας στολή Γερμανού υπαξιωματικού απάγει και αιχμαλωτίζει τον  διοικητή των Γερμανικών Κατοχικών Δυνάμεων της Κρήτης στρατηγό Κράιπε, μαζί με άλλον ένα Βρετανό αξιωματικό και δέκα επίλεκτους Κρητικούς αντάρτες. Η μυθική αυτή απαγωγή έγινε αργότερα ταινία με πρωταγωνιστή τον Ντερκ Μπόγκαρτ στο ρόλο του Φέρμορ.

Για τον αγγλοϊρλανδό Πάτρικ Λη Φέρμορ, που έφυγε από τη ζωή στις 10 Ιουνίου του 2011, σε ηλικία 96 ετών, έχει χυθεί πολύ μελάνι. Ήταν σε ολόκληρο τον κόσμο γνωστή η απόλυτη λατρεία του για την Ελλάδα και τα σπουδαία ταξιδιωτικά βιβλία που έγραψε για τα ήθη και τα έθιμα του τόπου μας. Η είδηση του θανάτου του έκανε το γύρο του κόσμου και πληθώρα άρθρων για τη ζωή και το έργο του ρομαντικού Βρετανού είδαν  ξανά το φως της δημοσιότητας. Κανένας, όμως, δεν περίμενε ότι την ημέρα της κηδείας του (16 Ιουνίου), και τέσσερις μέρες αργότερα (20 Ιουνίου) θα βρισκόταν δύο άνθρωποι, και μάλιστα από την Κρήτη, να ξεθάψουν τάχατες, σαν να ήταν μυστικό, το πιο τραγικό συμβάν της ζωής του βαφτίζοντας αυτή την ασέβεια σε ιστορική έρευνα, η οποία μάλιστα δεν στερείται καθόλου ανακριβειών, ανυπόστατων υπονοούμενων και αυθαίρετων συμπερασμάτων που προκύπτουν δια ελεύθερων συνειρμών.

Ένα τραγικό συμβάν

Σύμφωνα με τον Γιώργο Αεράκη, Αντιδήμαρχο Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ απέφυγε να ζήσει στην Κρήτη μετά το πέρας του πολέμου, προτιμώντας να χτίσει το σπίτι του στην Καρδαμύλη της Μάνης, επειδή φοβόταν τα αντίποινα της οικογένειας Τσαγκαράκη. Όλα ξεκίνησαν το 1943, όταν ο Φέρμορ σκότωσε κατά λάθος το πρωτοπαλίκαρό του Γιάννη Τσαγκαράκη στην Κορακόπετρα του Ψηλορείτη. Τραγικό συμβάν, πέρα για πέρα αληθινό, και αιτία του ο λάθος συναγερμός από τους συμπολεμιστές του Βρετανού ότι πλησίαζε γερμανικό απόσπασμα. Οι βεβιασμένες κινήσεις του Φέρμορ κατά τη διάρκεια της μετακίνησης κάποιων όπλων-ένα ντουφέκι ήταν οπλισμένο- είχαν σαν αποτέλεσμα την εκπυρσοκρότησή του και το θανάσιμο τραυματισμό του Τσαγκαράκη. Τόσος ήταν ο φόβος του Βρετανού, κατά τον κύριο Αεράκη, για τα αντίποινα της οικογένειας που έκτοτε επισκεπτόταν το νησί βιαστικά, μονάχα μια βραδιά κάθε φορά. Ο κ. Αεράκης ισχυρίζεται, επίσης, ότι οι συγγενείς του Τσαγκαράκη ποτέ δεν πείστηκαν ότι θάνατός του ήταν ατύχημα και ότι δύο φορές, μάλιστα, αποπειράθηκαν να δολοφονήσουν τον δράστη. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι πηγές του κ. Αεράκη σχετικά με τη διπλή απόπειρα κατά της ζωής του  Βρετανού δεν κατονομάζονται. Αναφέρονται μονάχα κάποιοι ανώνυμοι συγγενείς μη κατονομαζόμενου επίσης αυτόπτη μάρτυρα του επεισοδίου, οι οποίοι μάλιστα «δεν διέκοψαν τους δεσμούς τους με τον Φέρμορ μετά τον πόλεμο», όπως παραδέχεται ο αρθρογράφος σε μεταγενέστερη επιστολή του.

Τα ίδια περίπου αλλά με μεγαλύτερη ακόμα γλαφυρότητα δημοσίευσε ο δικηγόρος κ. Δημήτρης Ξυριτάκης, στην τοπική εφημερίδα «Πατρίδα», υπό τον υποβλητικό τίτλο «Ο Πάτρικ Λη Φέρμορ στα πλοκάμια της κρητικής βεντέτας», ως προδημοσίευση του βιβλίου του για τις ιστορίες της βεντέτας στην Κρήτη. Ο κ. Ξυριτάκης, αφού περιγράφει με τη σειρά του το τραγικό ατύχημα, μας πληροφορεί ότι ο Φέρμορ ζήτησε τη βοήθεια δύο συμπολεμιστών του για να πείσει την οικογένεια Τσαγκαράκη ότι ο θάνατος ήταν ατύχημα, πράγμα που τελικώς κατορθώθηκε  με τη βοήθεια και κάποιων «ακριβών δώρων» του Βρετανού προς την οικογένεια του θύματος!  Εδώ η αυθαιρεσία είναι διπλή. Δεν αφορά μονάχα τον θανόντα αλλά και μια ολόκληρη οικογένεια, η οποία φέρεται να δωροδοκήθηκε.. Τι κι αν ο κύριος Ξυριτάκης, έστειλε διευκρινίσεις στην εφημερίδα μετά τον ντόρο που προξένησε ο ίδιος (ομού μετά του κ. Αεράκη) κάνοντας γαργάρα τα περί δώρων, τα οποία δεν αληθεύουν αλλά οφείλονταν, όπως έγραψε, σε «κακή πληροφόρησή του»; Τι κι αν αναγκάστηκε εκ των υστέρων να συμπληρώσει το πιο σπουδαίο στοιχείο όλης της ιστορίας που αποδεικνύει την έλλειψη οποιασδήποτε έχθρας ανάμεσα στον Φέρμορ και την οικογένεια Τσαγκαράκη, ότι δηλαδή ο Φέρμορ υπήρξε εδώ και 36 χρόνια νονός ενός κοριτσιού της οικογένειας Τσαγκαράκη;

Σήμερα, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ δεν ζει για να δώσει τις απαντήσεις του. Ευνόητα αναρωτιέται, λοιπόν κανείς γιατί μόνον τώρα ξεθάφτηκε ένα τόσο θλιβερό συμβάν, αν όχι για λόγους δημοσιότητας; Μήπως επειδή κάποιοι περίμεναν να πεθάνει, δήθεν από σεβασμό στο πρόσωπό του όσο ζούσε,  όπως επικαλούνται, ο οποίος έπαψε αμέσως μετά το θάνατό του; Και πώς θα μας πείσουν όσοι  μιλούν εύκολα, πρόχειρα και χωρίς ιστορικά ντοκουμέντα ότι το κίνητρό τους δεν είναι να διαφημίσουν τους εαυτούς τους ή τα βιβλία τους;  Το βέβαιο είναι ότι καμία «αποκάλυψη» δεν μπορεί να σταθεί στο ύψος της ιστορικής αξίας της όταν ξεπέφτει σε επίκαιρο κουτσομπολιό, με αφορμή  ένα θάνατο. Πόσο μάλλον όταν μιλάμε για το θάνατο του σπουδαίου Πάντι, όπως αποκαλούσαν τρυφερά τον Πάτρικ Λη Φέρμορ ο Σικελιανός, ο Κατσίμπαλης, ο Γκίκας, ο Αβέρωφ, ο Σεφέρης. Δεν μπορεί, όλοι αυτοί κάτι παραπάνω ήξεραν και τον τίμησαν επί χρόνια με τη φιλία τους.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.