Της Φωτεινής Μπάρκα

Το πιο πλούσιο ιδιωτικό μουσείο του κόσμου, το J. Paul Getty, που συστηματικά αγόραζε τις προηγούμενες δεκαετίες προϊόντα λαθρανασκαφών από τη λεκάνη της Μεσογείου, κάθεται στο τραπέζι και υπογράφει μαζί μας Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς!

Της Φωτεινής Μπάρκα

Το πιο πλούσιο ιδιωτικό μουσείο του κόσμου, το J. Paul Getty, που συστηματικά αγόραζε τις προηγούμενες δεκαετίες προϊόντα λαθρανασκαφών από τη λεκάνη της Μεσογείου, κάθεται στο τραπέζι και υπογράφει μαζί μας Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς!

Και ξαφνικά το μουσείο Γκετί μας επιστρέφει δύο ακόμη αρχαιότητες: ένα επιτύμβιο ανάγλυφο του 5ου αιώνα π.Χ και μια ενεπίγραφη στήλη με 65 στίχους από το Θορικό Αττικής. Η είδηση ξάφνιασε (αναμφίβολα ευχάριστα) καθώς είχαμε μείνει με την εντύπωση ότι δεν περιμένουμε τον επαναπατρισμό άλλων αρχαιοτήτων από το αμερικανικό μουσείο μετά την εντυπωσιακή επιστροφή τεσσάρων αρχαιοτήτων το 2007 (του Χρυσού Μακεδονικού Στεφανιού, της ενεπίγραφης Βοιωτικής Στήλης, του ανάγλυφου της Θάσου, και της Αρχαϊκής κόρης). «Η διαπραγμάτευση ξεκίνησε πριν από ένα χρόνο ακριβώς από τη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς και τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών», μας ενημερώνει η Μαρία Βλαζάκη, Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΤ. «Για τις συγκεκριμένες αρχαιότητες γνωρίζαμε ότι υπήρχαν στο Γκετί από βιβλιογραφικές αναφορές που είχαν κατατεθεί από το Μουσείο Κανελλοπούλου και το Επιγραφικό Μουσείο. Στα στοιχεία αυτά στηρίχθηκε το ΥΠΠΟΤ για τη διεκδίκηση. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα υπήρξε ανταλλαγή επιστολών με την ευτυχή κατάληξη που όλοι ξέρουμε», αποσαφηνίζει. Ο επαναπατρισμός των αρχαιοτήτων συνοδεύτηκε από την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΤ και του Μουσείου J. Paul Getty. Μάλιστα ο ίδιος ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος (τον συνόδευε η Μαρία Βλαζάκη) ταξίδεψε την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου στο Λος Άντζελες για την υπογραφή της συμφωνίας. «Σκοπός της συνεργασίας», μας ενημέρωσε στο σχετικό δελτίο Τύπου το ΥΠΠΟΤ, «είναι η συστηματική ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας, η προβολή της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και η δέσμευση για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων». Μια φράση που θα μπορούσε να εκληφθεί και ως σύντομο ανέκδοτο. Το Μουσείο που συστηματικά αγόραζε τις προηγούμενες δεκαετίες προϊόντα λαθρανασκαφών από τη λεκάνη της Μεσογείου (κυρίως τον ελλαδικό και ιταλικό χώρο) κάθεται τώρα στο τραπέζι και υπογράφει Μνημόνιο για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς! Αν δεν κάνω λάθος το ίδιο μουσείο δεν είχε επικεφαλής Έφορο Αρχαιοτήτων την Μάριον Τρού; Εκείνη δεν έβρισκε και τοποθετούσε στις προθήκες του τις κλεμμένες αρχαιότητες;

Η κολυμπήθρα του Σιλωάμ

Ξεχάστε τα αυτά. Το μουσείο εργάζεται πια μεθοδικά για την αποκατάσταση της (πολύ κακής είναι αλήθεια) φήμης του. Ο νέος του διευθυντής, ο 60χρονος Τζέϊμς Κούνο, μπορεί να υπήρξε “κόκκινο” πανί για τους αρχαιολόγους, θα κάνει όμως ό,τι μπορεί για το καλό του πλουσιότερου μουσείου (με τα 5,3 δις δολάρια καταπίστευμα και 250 εκατ. δολάρια ετήσια χρηματοδότηση). Φυσικά δεν θα πάψει να υποστηρίζει με σθένος ότι οι αρχαιότητες πρέπει να παραμείνουν στα μεγάλα εγκυκλοπαιδικά μουσεία της Δύσης, εκεί όπου κατέληξαν ακολουθώντας ακόμη και αμφιλεγόμενες διαδρομές, προκειμένου να διαφυλαχτεί η κουλτούρα του κοσμοπολιτισμού (βλ. το βιβλίο του «Who owns antiquity?» – Σε ποιον ανήκει η αρχαιότητα;). Ούτε θα πάψει να ονομάζει εθνικιστικές τις διεκδικήσεις αρχαιοτήτων από τις χώρες προέλευσης. Βρήκε κατά πως φαίνεται άλλους -πιο πρόσφορους-τρόπους να πετύχει τους σκοπούς του. Κι εμείς; Για κείνον δουλεύουμε. Συγχωρούμε το αμαρτωλό μουσείο και προφανώς γυρίζουμε σελίδα. Και για να επισφραγίσουμε την νέα περίοδο που ανατέλλει στις σχέσεις μας αποφασίσαμε να στείλουμε δανεικό στο Λος Άντζελες ένα αρχαίο αντικείμενο. Μ΄ αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον υπουργό Παύλο Γερουλάνο «επιτυγχάνεται ένας σημαντικός στρατηγικός στόχος: η διαρκής παρουσία της Ελλάδας σε ένα από τα σημαντικότερα μουσεία, σε μια από τις σημαντικότερες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, στο κέντρο πολλών εξελίξεων και της διεθνούς βιομηχανίας των μέσων ενημέρωσης». Μας το ζήτησαν ως αντίδωρο για την πρόσφατη επιστροφή των δύο αρχαιοτήτων ή ήταν δική μας πρωτοβουλία καλής θέλησης; ρωτήσαμε την κα Βλαζάκη. «Ο δανεισμός από μέρους της Ελλάδος εντάσσεται στο πλαίσιο των συνεννοήσεων και του διαλόγου για τον επαναπατρισμό των συγκεκριμένων αρχαιοτήτων» απαντά διπλωματικά. «Δεν έχει σημασία ποιος έθεσε αυτό τον όρο», μας αποφεύγει άλλο στέλεχος του υπουργείου. «Προς το παρόν είμαστε στο στάδιο της αλληλογραφίας και δεν έχουμε καταλήξει ακόμα στο αντικείμενο το οποίο θα δανείσουμε. Μην ξεχνάτε πως ο δανεισμός στην Ελλάδα, βάση του Νόμου (σ.σ βάσει του άρθρου 25 του Ν. 3028/02) δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 5 χρόνια», τονίζει η Μαρία Βλαζάκη. Υπάρχουν άλλες αρχαιότητες τις οποίες και διεκδικούμε ή έκλεισε οριστικά ο φάκελος Γκετί για την Ελλάδα; «Στο Μνημόνιο Πολιτιστικής Συνεργασίας μεταξύ του ΥΠΠΟΤ και του Μουσείου Γκετί, προβλέπεται ότι για αρχαιότητες οι οποίες διαθέτουν τα απαραίτητα στοιχεία για διεκδίκηση, το ΥΠΠΟΤ θα προχωρά στην διεκδίκησή τους», τονίζει η Μ. Βλαζάκη και καταλήγει: «Και σίγουρα, το πλαίσιο συνεργασίας θα βοηθήσει στην απλούστευση των διαδικασιών». Πάντως, για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι και οι γείτονές μας οι Ιταλοί έχουν υπογράψει ανάλογη συμφωνία…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.