Της Κωστούλας Τωμαδάκη

Είναι πιθανό ένα νέο κραχ; Πώς μπορούμε να αντιδράσουμε στο τραπεζικό λόμπι; Γιατί οι οίκοι αξιολόγησης είναι παντοτινοί;

Της Κωστούλας Τωμαδάκη

Είναι πιθανό ένα νέο κραχ; Πώς μπορούμε να αντιδράσουμε στο τραπεζικό λόμπι; Γιατί οι οίκοι αξιολόγησης είναι παντοτινοί;

Ο Marc Roche, ανταποκριτής της «Le Monde» και ένας από τους πιο έγκυρους οικονομικούς αναλυτές, στο βιβλίο του «H Τράπεζα – Πώς η Goldman Sachs κυβερνά τον κόσμο» (Μεταίχμιο) έστρεψε τα φώτα σε έναν από τους στυλοβάτες του καπιταλισμού. H τεκμηριωμένη έρευνά του αποκάλυψε τις όχι πάντα ηθικές μεθόδους που χρησιμοποιεί η Goldman Sachs για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της, τις σχέσεις της με πολυεθνικές, όπως η BP, αλλά και τον ρόλο που έπαιξε στο «φτιασίδωμα» του ελληνικού χρέους και τη μετέπειτα κρίση στην ευρωζώνη..

Ποιοι είναι αυτοί οι τύποι με τα ατσαλάκωτα κοστούμια;

Οι σκοτεινοί τύποι με τα καλοσιδερωμένα κοστούμια που καθορίζουν το μέλλον μας είναι «… η Goldman Sachs, είναι επίσης και ο Ότμαρ Ίσινγκ, ο ισχυρός διεθνής σύμβουλός της, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Bundesbank και πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτός ο πολέμιος της οποιασδήποτε βοήθειας στην Ελλάδα εκπροσωπεί τη γερμανική αλαζονεία και φέρνει στη μνήμη την οδυνηρή γερμανική Κατοχή, καθώς και την κλοπή του χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος», γράφει ο Μarc Roche στο νέο του βιβλίο «Καπιταλισμός εκτός νόμου», συνεχίζοντας την έρευνα και αποκαλύπτοντας τον κρυμμένο πυρήνα του καπιταλισμού που λειτουργεί σαν ωρολογιακή βόμβα.

«Δημιουργώντας άδικες ανισότητες και αυξάνοντας τους κινδύνους ενός νέου κραχ, ο Καπιταλισμός ξέφυγε εκτός ελέγχου», επισημαίνει ο συγγραφέας, ο οποίος για τις ανάγκες της έρευνας συνάντησε μερικούς από τους πρωταγωνιστές ώστε να εξηγήσει πώς λειτουργούν τα γρανάζια της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης και να απαντήσει στο ερώτημα πώς μπορούμε να απομακρύνουμε την πιθανότητα ενός νέου κραχ.

Οίκοι αξιολόγησης: τα βασικά γρανάζια της χρηματοπιστωτικής καταστροφής

Η κρίση του ευρώ άνοιξε πάλι τη συζήτηση για τους οίκους αξιολόγησης και για το κατά πόσο οι εκτιμήσεις τους δημιουργούν κλονισμούς στην παγκόσμια οικονομία. Στις 16 Δεκεμβρίου του 2004 η Fitch ήταν εκείνη που πρώτη υποβάθμισε την Ελλάδα εξαιτίας του δημόσιου χρέους της. Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, η Ελλάδα είναι ο πιο αδύναμος κρίκος στην ευρωζώνη διότι, κατά την εκτίμησή της, η χώρα μας πάσχει από δομικά προβλήματα, όπως τα δημοσιονομικά και η έλλειψη οικονομικής ανταγωνιστικότητας. Τον Ιανουάριο του 2009 υποβαθμίστηκε και πάλι η Ελλάδα για να ακολουθήσει ακόμα μία υποβάθμιση στα τέλη του 2009, μετά την ανάδειξη του Γιώργου Παπανδρέου στην εξουσία, καθώς και μια πιο άγρια υποβάθμιση την άνοιξη του 2010, η οποία έδωσε τη χαριστική βολή στην ελληνική οικονομία. «Εν τέλει, η χρηματοοικονομική υγεία ενός κράτους εξαρτάται μόνο από τη γνώμη των ιδιωτικών εταιρειών που ακολουθούν κάποιους στόχους αποδοτικότητας, οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με την κοινωνία των πολιτών», γράφει ο Marc Roche.

Η παρέα των τριών: Ένα καρτέλ από τα λίγα

Ποιοι είναι άραγε οι ισχυροί που καθορίζουν τις τύχες μας; «Η ‘‘παρέα των τριών’’ που ελέγχει το 97% της βαθμολόγησης είναι ένα καρτέλ από τα λίγα, έστω και αν τα ολιγοπώλια υπάρχουν ακόμη εδώ και εκεί, σε άλλους τομείς της οικονομίας. Οι Κεντρικές Τράπεζες και οι ρυθμιστικές αρχές καθώς έχουν ως σημείο αναφοράς τους οίκους αξιολόγησης για να χαράξουν την στρατηγική τους, αποποιούνται ένα μέρος των ευθυνών τους», υποστηρίζει ο Roche. Ο συγγραφέας, κατά την περίοδο της έρευνάς του για το βιβλίο, έστειλε ένα μήνυμα στους τρεις οίκους αξιολόγησης, δηλαδή στη Moody’s, στη Fitch και στη Standard and Poor’s, προκειμένου να συναντήσει τους αξιολογητές του ελληνικού χρέους από κοντά.

Η Moody’s δεν ανταποκρίθηκε, η Fitch αρνήθηκε τη συνάντηση και απάντησε εξ ονόματος του προέδρου της Μαρκ Λαντρέτ ντε Λασαριέρ: «Η ελληνική περίπτωση αποτυπώνει την επίθεση που γίνεται στους οίκους αξιολόγησης: η βαθμολογία δεν δημιουργεί την κρίση». Στην έκθεση που κατέθεσε στις 27 Ιανουαρίου του 2011 η επιτροπή έρευνας που ορίστηκε από το αμερικανικό Κογκρέσο σχετικά με το θέμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, είχε χαρακτηρίσει τους οίκους αξιολόγησης ως «βασικά γρανάζια της χρηματοπιστωτικής καταστροφής». Το αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο που έθεσαν οι ΗΠΑ για τους οίκους αξιολόγησης δεν έθιξε την παντοδυναμία τους. Παρά τις μεταρρυθμίσεις, οι οίκοι αξιολόγησης παραμένουν το ίδιο ισχυροί και μπορούν να εκβιάζουν κράτη και πολίτες. «Η ρυθμιστική αρχή», αποφαίνεται ο συγγραφέας, «αντιμετωπίζει τους οίκους με τον τρόπο που ο Τσόρτσιλ αντιμετώπιζε τη δημοκρατία: ‘‘το χειρότερο πολίτευμα, αν εξαιρέσουμε όλα τα άλλα’’».

Η απληστία των τραπεζών και η επόμενη «φούσκα» στις πρώτες ύλες

Η δίψα για κέρδος διευκολύνει το πέρασμα από το φως στη σκιά. «Για να γλιτώσουν από την αυστηρότερη νομοθεσία, οι τράπεζες μεταφέρουν τις δραστηριότητες υψηλού κινδύνου στη σφαίρα της σκιώδους τραπεζικής, όπου το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι είτε ανύπαρκτο είτε πολύ ελαστικό», γράφει ο Roche και επισημαίνει τον κίνδυνο που διατρέχει ο πλανήτης από τη σύνθετη κερδοσκοπία πάνω στις πρώτες ύλες και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή στην καθημερινότητά μας αλλά και στην επιβίωση του Τρίτου Κόσμου. «Τα ETF (Exchange-traded funds), υπερκερδοσκοπικά χρηματιστηριακά προϊόντα που στηρίζονται στα στοκ των πρώτων υλών, θα μπορούσαν να γεννήσουν την επόμενη ‘‘φούσκα’’», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ο Marc Roche και επικαλείται την αμετάκλητη βούληση των πολιτικών να «πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.