Του Γιάννη Σβώλου

Το αριστούργημα Μπρεχτ – Βάιλ σε μια άνιση παράσταση με μετριότατο μουσικό μέρος.

Του Γιάννη Σβώλου

Το Σάββατο 13.3.2012, στην κατάμεστη αίθουσα «Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής, παρουσιάστηκε η όπερα των Μπρεχτ – Βάιλ «Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόνυ» στην πολυσυζητημένη σκηνοθεσία της καταλανικής θεατρικής ομάδας «Φούρα ντελς Μπάους». Επρόκειτο για αναβίωση επιτυχημένης, πρόσφατης παραγωγής του Βασιλικού Θεάτρου της Μαδρίτης, με το οποίο οι υπεύθυνοι του Μεγάρου Μουσικής συνυπέγραψαν το 2010 συμφωνία πολυετούς κύκλου συνεργασιών. Η αθηναϊκή παράσταση υλοποιήθηκε από διανομή στην οποία συμμετείχαν ξένοι πρωταγωνιστές και Έλληνες μονωδοί στους δευτεραγωνιστικούς ρόλους. Μαζί τους συνέπραξαν η Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα και η Χορωδία της ΕΡΤ. Το όλο διηύθυνε ο Νίκος Τσούχλος. Οι εντυπώσεις που αποκομίσαμε ήταν ενοχλητικά άνισες, αποκλειστικά λόγω του μετριότατου μουσικού μέρους.

Ειδικά στην ισπανική πρεμιέρα, η καίρια εκσυγχρονιστική σκηνοθεσία του διάσημου αριστουργήματος των Μπρεχτ – Βάιλ από τους «Φούρα» προηγήθηκε με προφητικό χρονισμό της διάσημης κινητοποίησης των αγανακτισμένων της πλατείας Πουέρτα ντελ Σολ. Η πόλη – παγίδα Μαχαγκόνυ αποδόθηκε ως σύγχρονη (ηθική) χωματερή κατοικημένη από ανθρώπους – σκουπίδια, η δε υπερβολή των εκτροπών και της ύβρεως που επικρατούν σ’ αυτήν οδηγώντας στην τελική καταστροφή της οπτικοποιήθηκε εύστοχα με σύγχρονη εικονογραφία, στέλνοντας στο ακροατήριο μια δυνατή αίσθηση δύσοσμης οικειότητας με το εγχώριο και διεθνές παρόν. Εδώ, κάποιος ίσως αντέτασσε εύλογα πως η συμπυκνωμένη, συμβολική σχηματικότητα της μπρεχτικής παραβολής και η εσκεμμένη απλότητα / αμεσότητα της μουσικής του Βάιλ προδόθηκαν από το μπαρόκ θέαμα που έστησαν οι «Φούρα». Όμως, λειτουργώντας ως καίριο σχόλιο στην επιταγή για το μέχρι εμετού καταναλωτικό «μπούκωμα» που υπαγορεύει ο σύγχρονος καπιταλισμός, το αποτέλεσμα υπηρέτησε με θαυμαστά ευθύβολη αμεσότητα το σκηνικό δοκίμιο μαρξιστικής κριτικής του από τους δύο συνδημιουργούς! Ταυτόχρονα απέδωσε ικανοποιητικά την εκ μέρους τους συνειδητή παρώδηση των στερεοτύπων της παραδοσιακής όπερας.

Εν μέρει διαφορετικοί – κυρίως όμως υποδεέστεροι – αυτών της ισπανικής πρεμιέρας οι περισσότεροι των ξένων πρωταγωνιστών υπηρέτησαν τους ρόλους τους γενικώς καλά, δίχως ωστόσο να απογειώσουν την παράσταση· από τους επτά εύκολα διακρίθηκαν για την ποιότητα και τη θεατρικότητα της συμμετοχής τους ο στιβαρός, αλλά εκφραστικά κάπως στεγνός Τζιμ Μαχόνυ του τενόρου Φράνκο Φαρίνα και η ταιριαστά αισθησιακή Τζέννυ της υψιφώνου Ελζμπιέτα Σμίτκα. Γενικώς μέτριοι έως αξιοπρεπείς – πλην ενός που ξεχώρισε – ήσαν οι οκτώ Έλληνες μονωδοί που κάλυψαν τους δευτεραγωνιστικούς ρόλους (Μπιλ, Τζο, Έξι κορίτσια του Μαχαγκόνυ). Απολαυστικός ήταν ο κινητικός, αβίαστα τραγουδισμένος Μπιλ του βαρύτονου Χάρη Αδριανού. Παρ’ ότι τα τελευταία χρόνια είχαν αποδώσει καλά σαφώς απαιτητικότερο ρεπερτόριο, η ανταπόκριση των δύο συνόλων της ΕΡΤ και ειδικά δε της ορχήστρας υπήρξε πολύ μέτρια υπονομεύοντας συνεχώς την παράσταση. Θα τείναμε να την αποδώσουμε σε ανεπάρκεια δοκιμών, αν δεν ήταν φανερό ότι οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στη σχολαστική, άνευρη, στερημένη από κάθε αιχμή και σαγήνη διεύθυνση του Νίκου Τσούχλου που, επιπλέον, αποτύγχανε συστηματικά να εξασφαλίσει σφιχτό, συνεκτικό ειρμό στα σύνολα.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.