Της Ιωάννας Μπλάτσου

Όσο αγαπάμε το θέατρο ως μορφή τέχνης, άλλο τόσο μπορεί να μας κάψει τον εγκέφαλο η κακή εκδοχή του, που πόρρω απέχει από το να χαρακτηριστεί καλλιτεχνική έκφραση. 

 Της Ιωάννας Μπλάτσου

Όσο αγαπάμε το θέατρο ως μορφή τέχνης, άλλο τόσο μπορεί να μας κάψει τον εγκέφαλο η κακή εκδοχή του, που πόρρω απέχει από το να χαρακτηριστεί καλλιτεχνική έκφραση. 

Έλλειψη καλλιτεχνικής πρότασης

 Η λέξη «μαξιμαλισμός» τείνει να γίνει συνώνυμη της ελληνικής θεατρικής παραγωγής. Με μια πληθώρα παραστάσεων – περί τις 500 φέτος –, που συχνά μουδιάζει τον εγκέφαλο όχι μόνο αριθμητικά, αλλά και ως προς το άστοχον και το αστόχαστον της όλης καλλιτεχνικής πρότασης, η οποία μοιάζει να μην έχει καμία επαφή με την εποχή στην οποία αναφέρεται, το χασμουρητό αρχίζει ήδη από την ανάγνωση του δελτίου Τύπου. Ανούσια έργα σετάκι με αδιάφορους συντελεστές συνθέτουν την πεμπτουσία μιας βαρετής θεατρικής πρότασης, η οποία συχνά κατεβαίνει πριν την ώρα της, προς απορία των ιθυνόντων φυσικά. Πού, λοιπόν, απευθύνονται, όλες αυτές οι παραστάσεις; Μπορεί κάποιος εχέφρων άνθρωπος να μου λύσει την απορία;

Καλλιτεχνικές φούσκες

 Είναι γνωστό πως στο σπορ στο οποίο διαπρέπουμε ως κοινωνία είναι το «φούσκιν» – κατά το τζόγκιν. Αρεσκόμαστε στο να δημιουργούμε φούσκες και μετά να καμωνόμαστε ότι τις πιστεύουμε ως έχουσες πραγματική διάσταση. Έτσι, και στον χώρο του θεάτρου έχουμε υπερεκτιμημένους καλλιτέχνες, απαίδευτους καλλιτέχνες, επηρμένους καλλιτέχνες οι οποίοι περνούν εαυτούς για σπουδαίους, πείθοντας μάλιστα και μεγάλη μερίδα του κοινού αλλά και του δημοσιογραφικού χώρου. Αρκεί μια μαζικής απήχησης επιτυχία, άντε και μια δεύτερη μικρότερης εμβέλειας, και μετά ο καλλιτέχνης ενθρονίζεται στο πάνθεον της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας – όπου, μεταξύ μας, δεν επικρατεί και το αδιαχώρητο… Στη συνέχεια, εκδηλώνονται τα πρώτα δείγματα αυτοκρατορικής συμπεριφοράς του καλλιτέχνη – παράλογες απαιτήσεις στη δουλειά του, περιφρόνηση προς τον Τύπο και το «ανίδεο κοινό», το οποίο, όταν τον πάρει χαμπάρι (γιατί θα τον πάρει, αργά ή γρήγορα) θα του γυρίσει «εκκωφαντικά» την πλάτη. Προβλέψιμη εξέλιξη, βαρετή πορεία, θλιβερή κατάληξη.

Κακοχωνεμένες «βερολινιές»

Να κάνουμε μια επίκληση στον θεό Διόνυσο ή στους αντιπροσώπους του, να μας σώσουν τάχιστα από τη μάστιγα που έχει ενσκήψει δριμεία τα τελευταία χρόνια στη θεατρική σκηνή του ταλαίπωρου τόπου μας. Το τι μικρόφωνο και καλλιτεχνική – λέμε τώρα – υστερία έχουμε φάει τον τελευταίο πολύ καιρό εν είδει «εναλλακτικής» και «πρωτοποριακής» έκφρασης, δεν λέγεται και κυρίως δεν αντέχεται. Σώνει με τις κακοχωνεμένες «βερολινιές»! Όπου «βερολινιά», βάλτε επίδραση από το πραγματικά πρωτοποριακό κεντροευρωπαϊκό θέατρο, κυρίως αυτό της βερολινέζικης σκηνής, της δεκαετίας του ’70 και του ’80 – άντε και του ’90 σε μικρότερο βαθμό –, η οποία έκανε την παρουσία της εδώ με κάποιες δεκαετίες καθυστέρηση, και στο μεταξύ χάθηκε στη μετάφραση. Οι masters του παγκόσμιου θεάτρου έχουν εδώ και σχεδόν μια δεκαετία στραφεί στον ουμανισμό κι εσείς ακόμα αναλώνεστε σε μικροφωνικές αντηχήσεις των αγιάτρευτων νευρώσεών σας. Γιατί να αφορά η ψυχιατρική σας κατάσταση το κοινό;

Φωνές, πολλές φωνές

Ως προέκταση της προηγούμενης παραγράφου, προστίθεται κι αυτή εδώ. Γιατί μαζί με την υστερία, έρχεται και η φωνή, και η τσιρίδα και η γκαρίλα. Σας ακούσαμε, σας αντέξαμε, άντε και σας κατανοήσαμε, αλλά δεν πάει άλλο. Ο θεατής δεν είναι ο ψυχίατρός σας. Καταρχάς, δεν τον πληρώνετε. Σας πληρώνει για να σας δει να παράγετε τέχνη. Κι εσείς, εγκλωβισμένοι στο κλειστό κύκλωμα της ναρκισσευόμενης ανασφάλειάς σας, αδυνατείτε να δείτε την κοινωνική διάσταση προσφοράς του ρόλου του πραγματικού καλλιτέχνη. Όσο κι αν φωνάζετε πλέον, όσο θόρυβο κι αν κάνετε, κανείς δεν σας ακούει. Σκύψτε πρώτα μέσα σας, επαναπροσδιορίστε τη σχέση σας με την τέχνη σας και ξεκινήστε μετά με ασκήσεις χαμηλόφωνου εσωτερικού μονολόγου. Όταν, στη συνέχεια, κατακτήσετε και άλλες βαθμίδες χαμηλής έντασης και διαλόγου με τους συμπαίκτες σας – γιατί, όταν φωνάζετε, δεν μπορείτε να επικοινωνήσετε με κανέναν, ούτε με τους συναδέλφους σας –, τότε φωνάξτε μας να σας ξαναδούμε.

Και καλά πολιτικό θέατρο

Εδώ η βαρεμάρα μπορεί να καταλήξει και σε τρελό γέλιο. Σου λέει, «είναι της εποχής το πολιτικό θέατρο, ας ξεπετάξουμε ένα». Εμ, δεν είναι έτσι ακριβώς, φίλτατοι. Το πολιτικό θέατρο είναι κατ’ εξοχήν υπαρξιακό θέατρο, κι όποιος μένει στο υψωμένο δάκτυλο και τον στείρο διδακτισμό μαζί με μια εσάνς κνίτικης κατήχησης του ’70, το μόνο βέβαιο είναι ότι θα δημιουργήσει το απολύτως βαρετό και ντεμέκ πολιτικό θέατρο. Παραδειγματιστείτε από την πολιτική σκηνή του τόπου: αναμασημένες, παρωχημένες ατάκες που τις έχει ξεβράσει η σφοδρότητα της εποχής, ουτοπικά αναληθής πλοκή που παραπέμπει σε επιστημονική φαντασία, εξαιρετικά κακή διανομή με έναν θίασο που θα έπρεπε προ πολλού να έχει βγει στη σύνταξη (χωρίς να τους πληρώνουμε καθώς αρκετά έχουν «πληρωθεί» από μόνοι τους κατά τη διάρκεια της θητείας τους) και ο εμπνευσμένος σκηνοθέτης άφαντος. Θέλετε να καταλήξετε σαν τους πολιτικούς μας, λοιπόν;

Εναλλακτικά άβολο και αργοπορημένο

 Αχ, βαρέθηκα να περιμένω να αρχίσουν οι παραστάσεις! Το «ακαδημαϊκό τέταρτο» αναμονής πριν από την έναρξη της παράστασης έχει σχεδόν καθιερωθεί – στις επίσημες πρεμιέρες βέβαια, πρέπει να υπολογίζετε από τριάντα λεπτά καθυστέρηση ώς και μία ώρα. Το θέμα είναι ότι κάποια θέατρα εξακολουθούν να είναι συνεπή ως προς τις ώρες έναρξης των παραστάσεών τους και κάπου εκεί ο θεατής μπερδεύεται για το πότε θεωρητικά μπορεί να είναι «στην ώρα του». Εμπιστευτείτε το ένστικτό σας κι όπου σας βγάλει… Ελπίζω να μη σας βγάλει σε τίποτα άβολα καθίσματα του εναλλακτικού θεάτρου και αναγκαστείτε μετά να συσφίξετε τις σχέσεις σας με τον οστεοπαθητικό σας ή τον φυσικοθεραπευτή σας… 

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.