Της Ιωάννας Μπλάτσου

Το εμβληματικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη μετατρέπεται σε μια συγκινητική παράσταση από τον Σωτήρη Χατζάκη, με την παρουσία του Σταύρου Ξαρχάκου στην ορχήστρα πάνω στη σκηνή να αποτελεί ιστορική στιγμή από μόνη της.

Της Ιωάννας Μπλάτσου

Το εμβληματικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη μετατρέπεται σε μια συγκινητική παράσταση από τον Σωτήρη Χατζάκη, με την παρουσία του Σταύρου Ξαρχάκου στην ορχήστρα πάνω στη σκηνή να αποτελεί ιστορική στιγμή από μόνη της.

Τις παραστάσεις πλέον τις καταγράφουν και οι συμπι­εσμένοι σπόνδυλοι στη μέση μου. Ως δισκοπαθής, μετά την πρόσφατη ιατρική γνωμάτευση, οι πολύωρες παραστάσεις αποτελούν κυριολεκτική δοκιμασία για τη φυσική μου κατάσταση. Όταν, δε, η παράσταση είναι κακή, έχουμε να κάνουμε με μια ολιστικά δυσάρεστη εμπειρία. Ευτυχώς, η δυομισάωρη παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο», έπειτα από γενναίες περικοπές από τον σκηνοθέτη Σωτήρη Χατζάκη, αποζημίωσε κάθε ταλαιπωρία του εύθραυστου μυοσκελετικού μου συστήματος.

Τότε…

«Το Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη, το έργο σταθμός για το νεοελληνικό θέατρο αλλά και τη σύγχρονη κοινωνική και πολιτική ελληνική Ιστορία διατρέχει, μέσα από τραγούδια και σατιρικά ή δραματικά επεισόδια, όλες τις σημαντικές στιγμές της ελληνική Ιστορίας: η Τουρ­κοκρατία, η Επανάσταση του 1821, η βασιλεία του Όθωνα, η Μικρασιατική Κατα­στροφή, ο πόλεμος του 1940 είναι ορισμένοι μόνο από τους βασικούς σταθμούς της πορείας που περιγράφονται σ’ αυτό το αναλλοίωτο έργο – ντοκουμέντο. Το λαοφιλές έργο του Καμπανέλλη ανέβηκε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του 1973 στο θέατρο Αθήναιον. Ο Σταύρος Ξαρχάκος έγραψε τη μουσική της παράστασης και ο Ευγένιος Σπαθάρης επιμελήθηκε τα σκηνικά. Πρωταγωνιστές της παράστασης η Τζένη Καρέζη, ο Κώστας Καζάκος, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Χρήστος Κα-λαβρούζος και ο Τίμος Περλέγκας. Ερμηνευτής των τραγουδιών ο Νίκος Ξυλούρης. Η μαζική προσέλευση και η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού στο πρώτο ανέβασμα του έργου ενόχλησε το δικτατορικό καθεστώς, που επέβαλε τη διακοπή των πα­ραστάσεων. Μετά την πτώση της δικτατορίας η παράσταση ανέβηκε εκ νέου στο θέατρο Ακροπόλ.

…Και τώρα

Τριάντα εννέα χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, το έργο ανεβαίνει, αυτήν τη φορά από το ΚΘΒΕ, σε συμπαραγωγή με το θέατρο Ακροπόλ, με τον Σταύρο Ξαρχάκο παρόντα στη σκηνή να διευθύνει την 9μελή του ορχήστρα. Ο ίδιος δε ο συνθέτης, ως διευθυντής αυτής της ζωντανής ορχήστρας, είναι ένας χειμαρρώδης περφόρμερ, που λειτουργεί ως μονο­μελής, σιωπηλός, αλλά εξαιρετικά δυναμικός, χορός – σχολιαστής ενός σύγχρονου δράματος, με τη μουσική του να δημιουργεί το κατάλληλο συναισθηματικό τοπίο μέσα στο οποίο ανθίζουν τα θεατρικά σκετς προκαλώντας καταλυτική συγκίνηση στον κόσμο. Ήταν ευφυής, λοιπόν, η ιδέα του Σωτήρη Χατζάκη, σκηνοθέτη της πα­ράστασης και καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ, να συνδέσει εκείνη την εποχή με το σήμερα μέσω της φυσικής παρουσίας του Ξαρχάκου, ο οποίος με αυτήν του την παρουσία αποτελεί μια ιστορική στιγμή από μόνη της. Επίσης σωστά ο Χατζάκης δεν «εκμοντέρνισε» το τραγικά επίκαιρο κείμενο του Καμπανέλλη, παρά το άφησε να μιλήσει στο κοινό μέσα από την αμεσότητα της διαχρονικότητάς του, στήνοντας ουσιαστικά έναν καθρέφτη απέναντι στο σύγχρονο κοινό για να δει από την ασφά­λεια και την απόσταση της θέσης του θεατή οικείους δαίμονες υπενθυμίζοντάς του ταυτόχρονα και αξιοθαύμαστα στοιχεία της φυλής μας.

Πέρα από δύο – τρία σκετς, τα οποία δεν είναι στην κατάλληλη «θερμοκρασία», η πο­λύωρη παράσταση κυλά εύρυθμα, με τον Τάσο Νούσια και τη Μαρίνα Ασλάνογλου, στους δύο κεντρικούς ρόλους του Ρωμιού και του Ρωμιακίου, να την υποστηρίζουν με όλο τους το είναι. Ο μεν Νούσιας αποδεικνύει εδώ ότι είναι γεννημένος πρωταγω­νιστής κουβαλώντας κυριολεκτικά όλη την παράσταση στους ώμους του με χαρα­κτηριστική άνεση και σκηνική δύναμη, η δε Ασλάνογλου είναι ευχάριστα «λυμένη» πάνω στη σκηνή κι εντελώς διαφορετική σε σχέση με ό,τι την είχαμε συνηθίσει ώς τώρα. Υποστηρίζουν, επίσης, την παράσταση, με όλο τους το ταλέντο και την τεχνι­κή, ο Γιώργος Αρμένης, ο Γιάννης Καραμφίλης, ο Αλέξανδρος Τσακίρης, ο Χρήστος Νίνης και ο εξαιρετικός τραγουδιστής, επιλογή του Ξαρχάκου, Ζαχαρίας Καρούνης. Η Marlene Kaminsky, παρ’ όλη την αξιοθαύμαστη προσπάθειά της να μιλά ελληνικά, μια γλώσσα που φαίνεται πως δεν καταλαβαίνει πλήρως, δεν είναι ακόμα έτοιμη για τη δημόσια έκθεσή της ως ηθοποιού σε ελληνικές παραγωγές.

Αντί επιλόγου

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, ας κρατήσουμε τα λόγια του ομιλούντος αγάλματος του Κολοκοτρώνη προς τον Ρωμιό και το Ρωμιάκι: «Για ακούτε, βρε τωρινοί Έλληνες, εμείς οι παλαιοί, όσο ζούσαμε, πολλά επικραθήκαμε και αδικηθήκαμε. Μην αφήνετε τους σπεκουλαδόρους να κάνουνε τους πεθαμένους πολεμιστές κάλπικη μονέδα για να σας πουλάν και να σας αγοράζουν. Κι αν θέτε στ’ αλήθεια να τιμήσετε εμάς τους παλιούς, μη μας τηράνε πλέον. Κάμετε τον δικό σας δρόμο, πάτε μπροστά και λησμονήστε μας! Μη σας λένε πως εμείς αγράμματοι, μ’ ένα ξεροκόμματο και με την πίστη στον Χριστό κάναμε θάματα! Πού ’σαι, ορέ Καραϊσκάκη, να τα πεις καλύτερα! Εμείς επολεμήσαμε για να ’χετε σεις τα γράμματα και το ψωμί που δεν είχαμε και να μη χρειά­ζεστε θάματα για να ζήσετε ζωή ανθρωπινή… Έι, Παπαφλέσσα, σήκω και έλα βοήθα. Αφήστε τον δικό μας αγώνα και κοιτάτε τον δικό σας… Οι πεθαμένοι με τα πεθαμένα και οι ζωντανοί με τα ζωντανά».

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.