Της Ιωάννας Μπλάτσου

«Αμφιτρύωνας» και «Η μπαλάντα του γέρου ναυτικού», Μολιέρος και Κόλριτζ, Λευτέρης Βογιατζής και Φιόνα Σο, αντίστοιχα, στο «Μεγάλο» και το «Μικρό» Θέατρο της Επιδαύρου. Οι δύο πιο πολυδιαφημισμένες παραστάσεις του φετινού Φεστιβάλ Επιδαύρου αναμετρήθηκαν με το κοινό και η ετυμηγορία βγήκε: θεατρικό διαμαντάκι ο Βογιατζής, θεατρικό ατόπημα η Φιόνα Σο.

Της Ιωάννας Μπλάτσου

«Αμφιτρύωνας» και «Η μπαλάντα του γέρου ναυτικού», Μολιέρος και Κόλριτζ, Λευτέρης Βογιατζής και Φιόνα Σο, αντίστοιχα, στο «Μεγάλο» και το «Μικρό» Θέατρο της Επιδαύρου. Οι δύο πιο πολυδιαφημισμένες παραστάσεις του φετινού Φεστιβάλ Επιδαύρου αναμετρήθηκαν με το κοινό και η ετυμηγορία βγήκε: θεατρικό διαμαντάκι ο Βογιατζής, θεατρικό ατόπημα η Φιόνα Σο.

Ο «Αμφιτρύωνας» του Λευτέρη Βογιατζή

Στο μολιερικό σύμπαν, ο Λευτέρης Βογιατζής βρίσκεται σε οικεία ύδατα. Έχουν προηγηθεί, βλέπετε, ο «Μισάνθρωπος» και το «Σχολείο γυναικών», δύο μεγάλες προσωπικές επιτυχίες του. Στον «Αμφιτρύωνα», ο Μολιέρος εμπνέεται από την ελληνική μυθολογία και το ομώνυμο έργο του Πλαύτου και μεταπλάθει τον μύθο του Αμφιτρύωνα και της Αλκμήνης σε μια απολαυστική κωμωδία, την οποία έγραψε το 1 668 και θίγει έμμεσα τις ερωτικές περιπέτειες του βασιλιά Λουδοβίκου 14ου, ενώ σατιρίζει τον αμοραλισμό των ισχυ­ρών και τη δουλική συμπεριφορά όσων τους περιβάλλουν. Εδώ, ο ηγέτης του δωδεκάθεου, ο Δίας, παίρνει τη μορφή του Αμφιτρύωνα για να τρυπώσει στο κρεβάτι της γυναίκας του Αλκμήνης και ο Ερμής τη μορφή του κωμικού υπηρέτη του Σωσία. Όταν, όμως, εμφανίζεται ο πραγματικός Αμφιτρύωνας, τη θεϊκή παρέμβαση θα ακολουθήσει το χάος.

Το γαϊτανάκι των παρεξηγήσεων οπτικοποιείται με το γαϊτανάκι που έχει στήσει στο κέντρο της ορχήστρας η σκηνογράφος Εύα Μανιδάκη, στα νήματα του οποίου δένονται και λύνονται οι τύχες των προσώπων της σκοτεινής μολιερικής κωμωδίας. Οι ηθοποιοί, στημένοι σαν άβουλες μαριονέτες στις βουλές των θεών ή οποιασδήποτε άλλης εξουσίας, θυμίζουν επίσης τις εύθραυστες κουκλίτσες – μπιμπλό των παιδικών μας χρόνων, τοποθετημένες ψηλά σε κάποιο ράφι για να μη θρυμματιστούν στην πρώτη, τυχαία λάθος κίνηση, σαν αυτές που κρύβει η ζωή σε κάθε στροφή της. Τα κουκλίστικα ρούχα τους- μια ακόμα υψηλής αισθητι­κής έμπνευση του Άγγελου Μέντη – σε κομψές αποχρώσεις του πράσινου, παραπέμπουν υποσυνείδητα στα σκοτεινά δάση των παραμυθιών των αδερφών Γκριμ, στο ψυχαναλυτικό τοπίο ενοχικών παθών και κυριαρχικών ορέξεων. Οι μουσικές αποσπασματικές συνθέσεις του Δημήτρη Καμαρωτού, που οι ίδιοι οι ηθοποιοί παράγουν, υπογραμμίζουν την τσιρκολάνικη διάσταση της παράστασης (ξυλοπόδαρα, φωτιές στα χέρια), αθώα και αστεία, συνάμα, όμως, και φοβιστική. Ο Βογιατζής δεν διστάζει να δανειστεί υφολο­γικά στοιχεία της commedia del’ arte, απ’ όπου ο ίδιος ο Μολιέρος αντλεί τη συγγραφική και καλλιτεχνική καταγωγή του, επενδύει στην αλαφράδα του μολιερικού στίχου και χωρίς να καλλιεργεί τα κωμικά στοιχεία του έργου τα αφήνει να προκύπτουν, μισανοίγοντας παράλληλα τα σκοτεινά δωμάτια της ανθρώπινης ψυχής. Ο αραχνοΰφαντος λόγος του Γάλλου δραματουργού φτάνει στα αυτιά μας μέσα από τη λεπτοδουλεμένη, πραγματικά, μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη. Ενώ με την τελική ρήση του Σωσία, μετά την «προσφορά προστασίας» του Δία, «Για περιπτώσεις σαν κι αυτή / πάντα καλύτερη η σιωπή», είναι σαν ο Μολιέρος να δίνει τη δραματουργική σκυτάλη στον Μπέκετ. Σε επίπεδο ερμηνειών, οι επιδόσεις των ηθοποιών είναι εξίσου αξιοθαύμαστες. Αμαλία Μουτούση, Γιώργος Γάλλος, Νίκος Κουρής, Δημήτρης Ήμελλος, Χρήστος Λούλης, Εύη Σαουλίδου, Στεφανία Γουλιώτη, Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης ενσαρκώνουν την προτροπή του Γάλλου κριτικού του 17ου αιώνα Μπουαλώ, «οι ηθοποιοί του [Μολιέρου] πρέπει να είναι ευτράπελοι μα κι ευγενείς συνάμα», όπως αναφέρει ο Έριχ Άουερμπαχ στη «Μίμησή» του.

Και «Η μπαλάντα του γέρου ναυτικού» της Φιόνα Σο

Όσο εντυπωσιακός ήταν ο «Αμφιτρύωνας», τόσο απογοητευτική ήταν «Η μπαλάντα του γέρου ναυτικού» του Βρετανού ρομαντικού ποιητή Σάμιουελ Τέιλορ Κόλριτζ σε σκηνοθεσία τηςΦιλίντα Λόιντ («Μάμα μία», «Σιδηρά κυρία»). Τρανή απόδειξη πως δεν μπορούν να γίνουν όλα τα λογοτεχνικά κείμενα θεατρικές παραστάσεις, ενδιαφέρουσες για το ευρύ κοινό. Εδώ, έχουμε ένα σημαντικό ποίημα του βρετανικού ρομαντισμού, μια σπουδαία ηθοποιό και μια ικανή σκηνοθέτιδα. Παρ’ όλα αυτά, η σκηνική πράξη που προέκυψε από αυτήν τη ζύμωση είναι αδιάφορη έως βαρετή. Στατικό θέατρο, πρόχειρο «σκηνικό» και δύο καλλιτέχνες, η Φιόνα Σο και ο χορευτής Ντάνιελ Χέι – Γκόρντον, με άνε­τα ρούχα πρόβας, δίνουν την εντύπωση μιας εξαιρετικά προχειροστημένης παραγωγής. Η συγκεκριμένη καλλιτεχνική μετάκληση είναι ένα ημίμετρο απέναντι στην οικονομική κρίση που μαστίζει και το Ελληνικό Φεστιβάλ. Ίσως θα μπορούσε το Φεστιβάλ να κινη­θεί πιο επιθετικά στο κομμάτι της Επιδαύρου και, όπως κάλεσε πέρσι τον Κέβιν Σπέισι, ο οποίος απέφερε 600.000 ευρώ έσοδα στο Φεστιβάλ, έτσι θα μπορούσε να καλέσει φέτος την Κέιτ Μπλάνσετ ΧΧ ε το «Big and small», το οποίο έσκισε όπου κι αν παίχτηκε, ή τον Τζουντ Λο με τον «Άμλετ», προσκαλώντας διεθνείς χορηγούς ταυτόχρονα. Με αυτόν τον τρόπο και η Επίδαυρος θα «βούλιαζε» ευνοώντας την τοπική οικονομία και ωραίες παραστάσεις θα βλέπαμε και το Φεστιβάλ θα είχε μεγάλα κέρδη στα ταμεία του.

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.