Ψυχή της «Εστίας» – όπως την έζησαν τουλάχιστον οι δύο τελευταίες γενιές – υπήρξε η κυρία Μάνια Καραϊτίδη.

Ψυχή της «Εστίας» – όπως την έζησαν τουλάχιστον οι δύο τελευταίες γενιές – υπήρξε η κυρία Μάνια Καραϊτίδη. Όσοι δεν τη γνώρισαν, δεν ξέρουν τι σημαίνει κληρονόμος που εμπλουτίζει και ανανεώνει την κληρονομιά του, επιχειρηματίας ο οποίος αποσκοπεί όχι μονάχα στο προσωπικό, αλλά και στο συλλογικό, στο κοινωνικό κέρδος.
Η κυρία Μάνια Καραϊτίδη έδρευε όλες τις εργάσιμες ημέρες, από το πρωί μέχρι αργά το μεσημέρι, στο μικρό της γραφείο – βία δέκα τετραγωνικά – στο πίσω μέρος του βιβλιοπωλείου. Εκεί, με παραστάτες τα δυο της ημίαιμα σκυλιά, τον Μάγκα και τον Ήρθα, καλοδεχόταν όποιον επιθυμούσε να τη συναντήσει. Δεν είχε σημασία εάν επρόκειτο για καθιερωμένο ή για «νεοσσό» συγγραφέα, για μεταφραστή, για κριτικό (ο οποίος είχε ενδεχομένως γράψει αρνητικά για τα βιβλία του οίκου της) ή ακόμα και απλώς για φανατικό αναγνώστη. Εκεί – καθισμένη κάτω από έναν χάρτη της Μεγάλης Ελλάδας του 1920, της Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών – η κυρία Μάνια μάς κερνούσε τσίπουρο και κουλουράκια και έφερνε κοντά τούς πιο αταίριαστους ανθρώπους: έλιωνε τον πάγο ανάμεσα στον ακαδημαϊκό Άγγελο Βλάχο και στον παράφορο ποιητή Ηλία Λάγιο. Έβρισκε κοινή γλώσσα για τον μετρ της εκλαΐκευσης Φρέντυ Γερμανό και τον κρυπτικό ενίοτε φιλόσοφο Κώστα Αξελό. Μέχρι ειδύλλια ενθάρρυνε, έως και χωρισμούς μπορούσε να αποτρέψει εφόσον το έκρινε σκόπιμο η κυρία Μάνια. («Κυρία Μάνια» την φώναζαν όλοι και δεν ηχούσε, παραδόξως, διόλου σόλοικο…).
Από τις συζητήσεις στα έγκατα της «Εστίας» δεν συγκρατώ πια λεπτομέρειες. Έχει όμως χαραχτεί βαθιά μέσα μου το πνεύμα τους, το οποίο συνοψίζεται στο ότι το διακύβευμα είναι κοινό. Στο ότι, παρά τις όποιες αντιθέσεις μας, ανηφορίζουμε όλοι την κοίτη του ίδιου ποταμού. Ή αρμενίζουμε έστω στους παραποτάμους του…
Το τέλος του «Βιβλιοπωλείου της Εστίας» αποτελεί αναμφισβήτητα τέλος μιας εποχής. Προσωπικά, άλλες στιγμές παρηγοριέμαι με τη σκέψη και την προσμονή ότι οι επερχόμενες γενιές θα φτιάξουν τα δικά τους στέκια, όπου παρέες πιο ενδιαφέρουσες και ανοιχτόμυαλες απ’ τις δικές μας θα γράψουν τη δική τους ιστορία. Άλλες πάλι στιγμές μελαγχολώ: Φοβάμαι μήπως η «Εστία» – η «Εστία» της κυρίας Μάνιας και των προκατόχων της – έμελλε να φωτίσει και να ζεστάνει την Ελλάδα κατά το σύντομο σχετικά διάστημα που η πατρίδα μας είχε πάψει να νιώθει και να φέρεται σαν επαρχία. Μήπως η «Εστία» – όπως και το «Ποπ 11» των αδελφών Φαληρέα – δεν αποτελούσε παρά μία φωτεινή παρένθεση ανάμεσα στην Ψωροκώσταινα του 19ου αιώνα και στην Ψωροκώσταινα του 21ου…

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.