Η 16η Φεβρουαρίου 2026 θεωρείται ήδη ως η ημέρα που το εργασιακό τοπίο στην Ελλάδα θα αλλάξει ανεπιστρεπτί.

Με την επίσημη έναρξη της πλήρους λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, η χώρα εισέρχεται σε μια φάση ριζικής αναδιάρθρωσης των εργασιακών σχέσεων, θέτοντας σε πλήρη παραγωγική εφαρμογή τις διατάξεις για τη 13ωρη ημερήσια απασχόληση, την εξαήμερη εργασία και το «συμπιεσμένο» τετραήμερο. Η Ελλάδα, με αυτήν την κίνηση, δεν πρωτοτυπεί απλώς, αλλά καταλαμβάνει μια αρνητική πρωτιά: γίνεται η πρώτη χώρα σε ολόκληρη την Ευρώπη που θεσμοθετεί με τέτοια ευρύτητα το 13ωρο, προκαλώντας διεθνή αμηχανία και εσωτερική κοινωνική αναταραχή.

Ψηφιακός Δούρειος Ίππος…

Το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως το απόλυτο όπλο κατά της αδήλωτης εργασίας. Η κεντρική ιδέα είναι η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, η οποία πλέον επεκτείνεται σε όλους τους κλάδους της οικονομίας. Κάθε δευτερόλεπτο απασχόλησης καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο, συνδέοντας τον εργοδότη απευθείας με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της Επιθεώρησης Εργασίας. Ωστόσο, η οικονομική ανάλυση δείχνει ότι πίσω από τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό κρύβεται η νομιμοποίηση της ακραίας ευελιξίας. Το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δεν είναι πλέον ένας απλός μηχανισμός ελέγχου, αλλά το εργαλείο διαχείρισης ενός «ωραρίου – λάστιχο», όπου ο εργαζόμενος οφείλει να είναι διαθέσιμος σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του εικοσιτετραώρου.

Μια ευρωπαϊκή εξαίρεση

Η διάταξη που επιτρέπει την εργασία έως και 13 ώρες την ημέρα αποτελεί το πιο ακανθώδες σημείο του νέου νόμου. Η κυβέρνηση βασίστηκε στην Ευρωπαϊκή Οδηγία για την «παράλληλη απασχόληση», υποστηρίζοντας ότι ένας εργαζόμενος μπορεί να δουλεύει 8 ώρες στον κύριο εργοδότη του και επιπλέον 5 ώρες σε έναν δεύτερο. Στην πραγματικότητα, όμως, η ρύθμιση ανοίγει την πόρτα για εξαντλητικά ωράρια που αγγίζουν τα βιολογικά όρια του ανθρώπου.

Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση κινείται προς την κατεύθυνση της «αποσύνδεσης» (right to disconnect), η Ελλάδα επιβάλλει τη «διαρκή σύνδεση». Η 11ωρη υποχρεωτική ανάπαυση που προβλέπει ο νόμος είναι το μοναδικό ανάχωμα, το οποίο όμως θεωρείται ανεπαρκές αν συνυπολογιστεί ο χρόνος μετακίνησης στα μεγάλα αστικά κέντρα. Ουσιαστικά, ένας εργαζόμενος που ξεκινά τη δουλειά του στις 8 το πρωί και τελειώνει στις 9 το βράδυ, έχει ελάχιστες ώρες για ύπνο και μηδενικό χρόνο για προσωπική ζωή, εκπαίδευση ή οικογένεια.

Η κατάργηση του Σαββατοκύριακου

Από τις 16 Φεβρουαρίου, η εξαήμερη εργασία παύει να είναι μια έκτακτη συνθήκη και γίνεται κανονικότητα για τις επιχειρήσεις συνεχούς λειτουργίας, αλλά και για εκείνες που παρουσιάζουν «απρόβλεπτο φόρτο εργασίας». Αν και προβλέπεται προσαύξηση 40% στο ημερομίσθιο της 6ης ημέρας, η κοινωνική επίπτωση είναι ανυπολόγιστη.

Η Ελλάδα επιστρέφει σε μοντέλα απασχόλησης των μέσων του 20ού αιώνα, την ίδια στιγμή που χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία και η Πορτογαλία ολοκληρώνουν με επιτυχία πιλοτικά προγράμματα 4ήμερης εργασίας (32 ωρών) με πλήρεις αποδοχές. Η αντίθεση είναι χαώδης: η υπόλοιπη Ευρώπη επενδύει στην ποιότητα ζωής για να αυξήσει την παραγωγικότητα, ενώ η Ελλάδα επενδύει στην ποσότητα των ωρών για να καλύψει το κενό ανταγωνιστικότητας.

Η «παγίδα» του τετραημέρου

Μια άλλη πτυχή που τίθεται σε πλήρη λειτουργία είναι η τετραήμερη εργασία με συμπίεση ωραρίου. Εδώ, ο εργαζόμενος μπορεί να συμφωνήσει να δουλεύει 10 ώρες την ημέρα για 4 ημέρες, ώστε να έχει 3 ημέρες ρεπό. Ενώ στα χαρτιά ακούγεται ελκυστικό, στην πράξη η 10ωρη εργασία (που συχνά με τις υπερωρίες φτάνει τις 12 ώρες) εξαντλεί τον εργαζόμενο, καθιστώντας τις ημέρες εργασίας «νεκρό χρόνο» για οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα. Τα συνδικάτα καταγγέλλουν ότι η επιλογή αυτή δεν είναι πάντα εθελούσια, καθώς η διαπραγματευτική δύναμη του εργαζόμενου απέναντι στον εργοδότη είναι συχνά ανύπαρκτη.

Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις

Από καθαρά οικονομική σκοπιά, η εφαρμογή αυτών των μέτρων στοχεύει στη μείωση του κόστους ανά ώρα εργασίας και στην αύξηση της ευελιξίας των επιχειρήσεων. Το υπουργείο Εργασίας προσδοκά ότι η νομιμοποίηση του 13ωρου θα φέρει περισσότερα έσοδα στα ασφαλιστικά ταμεία μέσω των δηλωμένων υπερωριών. Ωστόσο, οι μακροπρόθεσμες συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές:

1. Υγεία και ασφάλεια: Η κόπωση είναι ο νούμερο ένα παράγοντας εργατικών ατυχημάτων. Η Ελλάδα έχει ήδη υψηλά ποσοστά θανάτων στους χώρους εργασίας, και η εντατικοποίηση αναμένεται να επιδεινώσει την κατάσταση.
2. Δημογραφικό: Με την 6ήμερη εργασία και το 13ωρο, η δημιουργία οικογένειας και η ανατροφή παιδιών γίνονται απαγορευτικά σενάρια για τους νέους εργαζόμενους.
3. Brain drain: Οι εξειδικευμένοι νέοι επιστήμονες, βλέποντας το εργασιακό τοπίο να οπισθοδρομεί, έχουν έναν επιπλέον λόγο να αναζητήσουν εργασία στο εξωτερικό, όπου ο σεβασμός στον ελεύθερο χρόνο είναι θεσμοθετημένος.

Η ελληνική «μοναξιά»

Το διεθνές ενδιαφέρον για τις ελληνικές αλλαγές είναι έντονο και, σε πολλές περιπτώσεις, επικριτικό. Το CNN και το BBC έχουν αφιερώσει εκτενή ρεπορτάζ στην «Ελλάδα των 6 ημερών», διερωτώμενα αν αυτή η πολιτική θα αποτελέσει «μοντέλο» για άλλες προβληματικές οικονομίες ή αν είναι η τελευταία σπασμωδική κίνηση ενός συστήματος που αδυνατεί να εκσυγχρονιστεί.

Η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας (ILO) παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς εγείρονται ερωτήματα για τη συμβατότητα των ρυθμίσεων με τις διεθνείς συμβάσεις εργασίας που έχει υπογράψει η χώρα.

Τα συνδικάτα και η αγορά

Οι αντιδράσεις από την πλευρά των εργαζομένων αναμένονται κλιμακούμενες. Οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας που έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη Φεβρουαρίου έχουν ως κεντρικό σύνθημα την «επιστροφή στον 21ο αιώνα».

Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι επιχειρηματικοί φορείς χαιρετίζουν τα μέτρα, υποστηρίζοντας ότι δίνουν τη δυνατότητα στις ελληνικές επιχειρήσεις να ανταπεξέλθουν στον διεθνή ανταγωνισμό, ειδικά σε κλάδους όπως ο τουρισμός, η βιομηχανία και η εφοδιαστική αλυσίδα (logistics).

Ωστόσο, ακόμη και εντός της επιχειρηματικής κοινότητας, υπάρχουν φωνές που προειδοποιούν ότι ένας εξαντλημένος εργαζόμενος δεν είναι παραγωγικός. Η σύγχρονη διοίκηση επιχειρήσεων (management) διδάσκει ότι η δημιουργικότητα και η αποτελεσματικότητα μειώνονται δραματικά μετά τις 8 ώρες εργασίας.

Προς μια νέα κοινωνική σύμβαση;

Η 16η Φεβρουαρίου 2026 θα μείνει στην ιστορία ως η αφετηρία μιας μεγάλης δοκιμασίας. Το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ θα δείξει αν η τεχνολογία μπορεί όντως να προστατεύσει τον εργαζόμενο ή αν θα γίνει ο δεσμοφύλακας μιας νέας μορφής εργασιακής δουλείας. Η Ελλάδα επιλέγει να γίνει το ευρωπαϊκό εργαστήριο της απόλυτης ευελιξίας, παίρνοντας ένα τεράστιο πολιτικό και κοινωνικό ρίσκο.

Το 13ωρο και το 6ήμερο μπορεί να βελτιώσουν προσωρινά τους οικονομικούς δείκτες και τα έσοδα του κράτους, όμως το κόστος στην ψυχική υγεία, την κοινωνική συνοχή και το μέλλον της εργασίας στην Ελλάδα ίσως αποδειχθεί πολύ βαρύτερο από όσο αντέχει η χώρα. Η «πρωτιά» στην Ευρώπη σε αυτόν τον τομέα δεν είναι τίτλος τιμής, αλλά μια προειδοποίηση για το τι μέλλει γενέσθαι σε μια οικονομία που προσπαθεί να ανταγωνιστεί με όρους παρελθόντος σε έναν κόσμο που τρέχει προς το μέλλον.

Διαβάστε επίσης:

Αγροτικό: Πώς εξελίχθηκε η σύγκρουση με την Κυβέρνηση και τι μπορεί να βγάλει η συνάντηση με τον πρωθυπουργό

Συγκρούσεις και μέτωπα φέρνει το ανακάτεμα της τράπουλας στην αντιπολίτευση: To «γαϊτανάκι» Καρυστιανού – Τσίπρα – ΠΑΣΟΚ

Το Ιράν πνίγεται στο αίμα – Το «ιερατείο» δολοφονεί και σπέρνει φόβο για να διατηρήσει το καθεστώς