Μια κνήμη 5.500 ετών από την Κολομβία δίνει τις παλαιότερες αποδείξεις για την ύπαρξη της σύφιλης στην Αμερική.

Η πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science προσφέρει τις παλαιότερες έως σήμερα γενετικές αποδείξεις ότι η σύφιλη και τα συγγενικά της νοσήματα έχουν βαθιές ρίζες στην αμερικανική ήπειρο, χιλιάδες χρόνια πριν από την ευρωπαϊκή επαφή. Ερευνητές εντόπισαν DNA ενός στενού συγγενή του βακτηρίου Treponema pallidum σε ανθρώπινη κνήμη ηλικίας περίπου 5.500 ετών, προερχόμενη από κυνηγό-τροφοσυλλέκτη που έζησε κοντά στη σημερινή Μπογκοτά της Κολομβίας.

Το εύρημα αυτό μεταθέτει κατά περίπου 3.000 χρόνια πίσω το αρχαιότερο γνωστό γονιδίωμα του Treponema και ενισχύει την άποψη ότι τα βακτήρια που προκαλούν τη σύφιλη, καθώς και συγγενείς νόσους υπήρχαν στον Νέο Κόσμο πολύ πριν από την άφιξη των Ευρωπαίων. Η ανακάλυψη έρχεται να εμπλουτίσει μια μακρόχρονη ιστορική και επιστημονική διαμάχη σχετικά με το αν η σύφιλη μεταφέρθηκε στην Ευρώπη από τον Χριστόφορο Κολόμβο ή αν προϋπήρχε ήδη στη μεσαιωνική Ευρώπη.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι το ζήτημα της προέλευσης της σύφιλης δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα απλό δίπολο Παλαιού και Νέου Κόσμου. Αντίθετα, πρόκειται για μια πολύ πιο μακρά ιστορία συνύπαρξης ανθρώπων και παθογόνων μικροοργανισμών. Το Treponema pallidum φαίνεται ότι άρχισε να μολύνει ανθρώπινους πληθυσμούς πολύ πριν από την ανάπτυξη της γεωργίας και των πυκνοκατοικημένων κοινωνιών, πιθανώς προερχόμενο από ζωικό ξενιστή και προσβάλλοντας αρχικά κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος σκελετός δεν έφερε εμφανή σημάδια τρεπονεμικής λοίμωξης, παρότι στο αρχαίο ανθρώπινο DNA εντοπίστηκαν τμήματα βακτηριακού γονιδιώματος. Μέσα από λεπτομερείς γενετικές συγκρίσεις, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα υποείδη του βακτηρίου που προκαλούν τις σύγχρονες μορφές της νόσου εμφανίστηκαν πριν από περίπου 6.000 χρόνια.

Η μελέτη συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο περιβαλλοντικά παθογόνα εξελίσσονται σε ανθρώπινες ασθένειες, ένα κεντρικό ζήτημα της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, δεν μπορεί ακόμη να προσδιορίσει πότε ακριβώς η σύφιλη έλαβε τη μορφή σεξουαλικά μεταδιδόμενης νόσου.

Τέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα των ιστοριών υγείας και νόσου των Ιθαγενών πληθυσμών της Αμερικής, οι οποίοι ζούσαν με και προσαρμόζονταν σε σύνθετες λοιμώδεις ασθένειες πολύ πριν από την αποικιοκρατία, διαθέτοντας ανεξάρτητες και μακρόχρονες κοινωνικές και βιολογικές διαδρομές.

Διαβάστε επίσης:

Λύθηκε το μυστήριο των «μικρών κόκκινων κουκκίδων» του σύμπαντος

«Kerberos»: Φοιτητές δημιούργησαν προβιοτικό που δεσμεύει τα μικροπλαστικά στο έντερο

Πώς το υδροκυάνιο μπορεί να… ξεκίνησε τη ζωή στη Γη