Άλλοι υποστηρίζουν ότι η ηλεκτροκίνηση είναι φθηνή, άλλοι ότι είναι ακριβή, άλλοι ότι «πληρώνεις όσο φορτίζεις» ρεύμα και άλλοι ότι υπάρχουν κρυφές χρεώσεις που εκτοξεύουν το κόστος… τι ισχύει τελικά;

Η συζήτηση γύρω από το πραγματικό κόστος χρήσης ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου αποτελεί ένα από τα πιο συχνά topic συζητήσεων, τουλάχιστον ανάμεσα σε αυτούς που ενδιαφέρονται για τις εξελίξεις στους τέσσερις τροχούς.

Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι ότι η πραγματικότητα της ενέργειας, είτε σε μορφή ηλεκτρικής, είτε σε μορφή υγρού καυσίμου, δεν υπακούει στην επιθυμία, στις εντυπώσεις ή στις προκαταλήψεις.  Υπακούει στη φυσική. Και η φυσική λέει ότι σε κάθε μεταφορά, μετατροπή και αξιοποίηση ενέργειας, υπάρχει απώλεια.

Η κατανόηση αυτής της βασικής αρχής είναι το κλειδί για να γίνει σωστή σύγκριση. Γιατί τόσο στο ηλεκτρικό όσο και στο θερμικό όχημα, ο οδηγός δεν πληρώνει ποτέ μόνο αυτό που τελικά χρησιμοποιεί. Πληρώνει όλο το ενεργειακό σύστημα που μεσολαβεί μέχρι να φτάσει η ενέργεια στους τροχούς.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αντιπαράθεση δεν πρέπει να γίνεται στο επίπεδο εύκολων παραδειγμάτων, αλλά στην ακρίβεια της ενεργειακής αλυσίδας και των αντίστοιχων πραγματικών χρεώσεων.

Η απώλεια κατά τη φόρτιση και τι σημαίνει στην πράξη

Όταν φορτίζει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, δεν αποθηκεύει στο σύνολό τους τα kWh που πληρώνεις στον μετρητή. Η διαφορά αυτή ονομάζεται απώλεια φόρτισης και προκαλείται από τα θερμικά φορτία, τις απώλειες στον inverter, την απόδοση του  μετασχηματιστή, τη αντίσταση καλωδίων, την κατανάλωση των συστημάτων θερμικής διαχείρισης της μπαταρίας και απώλειες που προκύπτουν από την ταυτόχρονη λειτουργία ηλεκτρονικών.

Σε φόρτιση AC οι απώλειες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 8 και 12% αλλά μπορούν να φτάσουν και ψηλότερα όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλή ή η μπαταρία είναι σε κακή κατάσταση. Σε DC οι απώλειες είναι χαμηλότερες, περίπου 4 έως 10%, όμως το κόστος της kWh είναι υψηλότερο, οπότε η κατάσταση μπορεί να εξισωθεί.

Ας δούμε ένα παράδειγμα: Αν το αυτοκίνητο χρειάζεται 35 kWh καθαρής ενέργειας ώστε να γεμίσει από 20 έως 80%, ο μετρητής μπορεί να καταγράψει 39 kWh. Τις τέσσερις αυτές kWh δεν τις βλέπει ο οδηγός στην μπαταρία, αλλά τις πληρώνει.

Αυτή είναι η πρώτη και πιο συχνή παρανόηση σχετικά με το κόστος φόρτισης. Δεν υπάρχει τεχνικά η έννοια «πληρώνω μόνο όσο αποθηκεύεται στην μπαταρία». Πληρώνεις όσο απορροφά το σύστημα φόρτισης ώστε να φτάσουν οι kWh στην μπαταρία. Η διαφορά αυτή είναι αναπόφευκτη και αποτελεί τελικά την ενεργειακή απώλεια της ηλεκτροκίνησης.

Το πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας: δεν είναι μία τιμή

Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας δεν είναι μοναδική. Στην πραγματικότητα, καθορίζεται από τρεις διαφορετικές συνισταμένες: Πρώτον, την τιμή της kWh. Δεύτερον, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις που συμπεριλαμβάνονται στον λογαριασμό. Τρίτον, τα πάγια που επιβαρύνουν κάθε μήνα την κατανάλωση. Για έναν ιδιώτη αυτά μπορεί να έχουν μικρή σημασία. Για έναν επαγγελματία, που φορτίζει συστηματικά, τα πάγια πρέπει να συνυπολογίζονται ώστε να προκύψει μια αληθινή τιμή kWh.

Σε μια ενδεικτική παροχή με σαφές τιμολόγιο, η ονομαστική τιμή της kWh μπορεί να είναι 0,15 ευρώ. Μετά τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τον επιμερισμό του παγίου, η πραγματική τιμή μπορεί να ανέβει σε 0,17 έως 0,20 ευρώ, ανάλογα με την κατανάλωση. Αν υπολογιστούν και οι απώλειες φόρτισης, η τελική τιμή μπορεί να φτάσει σε 0,19 έως 0,22 ευρώ ανά kWh καθαρής ενέργειας που μπαίνει στην μπαταρία.

Στην ταχυφόρτιση η κατάσταση αλλάζει. Εκεί πληρώνεις απευθείας την υψηλή τιμή της kWh, περίπου 0,60 ευρώ στην ελληνική αγορά, ενώ με τις απώλειες φτάνεις πρακτικά σε 0,68 ευρώ. Αυτό δεν είναι λάθος του φορτιστή. Είναι η φυσική της γρήγορης φόρτισης και το επιχειρηματικό μοντέλο της υποδομής.

Άρα οι δύο τρόποι φόρτισης έχουν διαφορετική οικονομική ταυτότητα και διαφορετική χρήση. Οικιακό AC για όποιον κάνει μικρές έως μεσαίες αποστάσεις. DC για επαγγελματίες που δεν μπορούν να δεσμεύουν το αυτοκίνητο για ώρες.

Ο αντίλογος; Τα θερμικά έχουν περισσότερες απώλειες

Η πιο συχνή παρανόηση της συζήτησης γίνεται μερικές φορές με μια άστοχη σύγκριση:  ότι το ηλεκτρικό έχει απώλειες επειδή η φόρτιση δεν είναι τέλεια, ενώ το θερμικό είναι ξεκάθαρο: από τα είκοσι λίτρα βενζίνης παίρνεις μια συγκεκριμένη ποσότητα και αυτονομία,  δεν «χάνεις» τίποτα.

Η πραγματικότητα είναι ακριβώς αντίστροφη. Στο θερμικό η απώλεια δεν είναι 10%, αλλά 70%! Η βενζίνη έχει υψηλή ενεργειακή πυκνότητα, όμως ο κινητήρας εσωτερικής καύσης αξιοποιεί περίπου το 25% αυτής της ενέργειας ως κινητική. Το υπόλοιπο μετατρέπεται κυρίως σε θερμότητα και χάνεται στο περιβάλλον. Σε αστική κυκλοφορία οι απώλειες αυτές είναι ακόμη υψηλότερες, γιατί ο κινητήρας λειτουργεί συχνά εκτός του καλού του «φάσματος» ή στο ρελαντί.

Υπάρχουν επίσης απώλειες τριβής στη μετάδοση, σε έργο για τις αντλίες, στον συμπιεστή και πολλά άλλα. Δηλαδή και το θερμικό «χάνει» τεράστιο μέρος της ενέργειας του προτού φτάσει έστω ένα ίχνος στους τροχούς. Με άλλα λόγια, η ενεργειακή αλυσίδα του θερμικού έχει απώλεια περίπου 70%, ενώ του ηλεκτρικού περίπου 10 έως 15%.

Η ενεργειακή αλυσίδα των ηλεκτρικών: πότε είναι πραγματικά συμφέρουσα

Το ηλεκτρικό είναι οικονομικότερο από το θερμικό όταν καλύπτονται οι ακόλουθες συνθήκες: Πρώτον, όταν ο οδηγός έχει σταθερή πρόσβαση σε οικιακή φόρτιση. Δεύτερον, όταν οι καθημερινές αποστάσεις είναι κάτω από 180 χλμ. Τρίτον, όταν δεν απαιτείται συχνά ταχυφόρτιση που αυξάνει την τιμή της kWh. Τέταρτον, όταν οι θερμοκρασίες είναι εντός φυσιολογικού εύρους και δεν ανεβαίνουν οι απώλειες.

Όσο περισσότερο εξαρτάται κάποιος από ταχυφόρτιση, τόσο λιγότερο οικονομικό γίνεται το ηλεκτρικό. Αυτό δεν αλλάζει την τεχνολογία. Αλλάζει την προσοχή με την οποία πρέπει να υπολογιστεί το κόστος.

Τι σημαίνει πραγματικά «πληρώνω ρεύμα»

Στην πραγματικότητα, όταν φορτίζεις ηλεκτρικό πληρώνεις τέσσερα στοιχεία: Την ονομαστική τιμή της kWh, τις απώλειες φόρτισης, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, την ενέργεια που καταναλώνεται για τη θερμική διαχείριση της μπαταρίας.

Όταν κάποιος συγκρίνει καθαρά την τιμή της kWh με την τιμή της βενζίνης ή του diesel υιοθετεί  μια λανθάνουσα οπτική  χωρίς τεχνικό βάθος. Η σωστή σύγκριση πρέπει να γίνεται στην ενέργεια που φτάνει στους τροχούς και στο πόσο κοστίζει το σύνολο αυτού του ενεργειακού ταξιδιού.

Διαβάστε επίσης:

Θεσσαλονίκη: Έτρεχαν με 179 χλμ/ώρα σε δρόμο με όριο τα 80

Θεσσαλονίκη: Συνελήφθη 34χρονος που οδηγούσε με 146 χλμ/ώρα υπό την επήρεια αλκοόλ

Η ηλεκτρική BMW M3 θα έχει ψεύτικο ήχο από V10 κινητήρα