Τίτλος ταινίας: «Οι δύο εισαγγελείς»

Σύνοψη: Ένας νεοδιόριστος εισαγγελέας, το 1937, κατά  την περίοδο της σταλινικής τρομοκρατίας προσπαθεί να έρθει σε επαφή με έναν κρατούμενο και να πληροφορηθεί από πρώτο χέρι τα όσα συμβαίνουν στη φυλακή. Οι πικρές διαπιστώσεις του φτάνουν στα αυτιά του Βισίνσκι, του Γενικού εισαγγελέα.

Σκηνοθεσία: Σεργκέι Λόζνιτσα

Παίζουν: Αλεξάντερ Κουζνέτσοφ, Αλεξάντερ Φιλιπένκο

Μαζί με τον Αντρέι Ζβιαγκίτσεφ, ο Ρώσος σκηνοθέτης Σεργκέι Λόζνιτσα αποτελεί το βαρύ πυροβολικό της σύγχρονης αντίληψης στη ρωσική κινηματογραφία, αυτής που διακρίνεται στα διεθνή φεστιβάλ, όπως «Οι δύο εισαγγελείς». Έλαβε εξαιρετικές κριτικές στο τελευταίο Φεστιβάλ των Καννών, την ώρα που καμιά ταινία του Λόζνιτσα δεν περνάει απαρατήρητη. Κι ενώ ο Ζβιαγκίτσεφ προσπαθεί να διασχίσει τον δρόμο του παρελθόντος, αντικρίζοντας το παρόν σαν αχνό ξημέρωμα, ο Λόζνιτσα προσπαθεί να ερμηνεύσει αυτό το παρελθόν, σαν μολυβένια μπάλα για το παρόν. Έτσι, στη συγκεκριμένη ταινία επιστρέφει στη Μόσχα του 1937, την περίοδο των μεγάλων δικών και της σταλινικής τρομοκρατίας. Ένας νεοδιόριστος εισαγγελέας επιδιώκει και καταφέρνει να συναντήσει έναν εξαθλιωμένο εγκάρθεικτο, βασανισμένο και άρρωστο. Οι πληροφορίες που λαμβάνει τον συγκλονίζουν και οδεύει προς τη Μόσχα, προκειμένου να ενημερώσει τον Στάλιν για τα συμβαίνοντα. Στο δρόμο του στέκεται εμπόδιο ο φοβερός και τρομερός Βισίνσκι (υπαρκτό πρόσωπο), ο Γενικός Εισαγγελέας. Υπαρκτό πρόσωπο είναι και ο νεαρός, υπηρέτης του καθήκοντος, ο Κόρνιεφ, στην αυτοβιογραφία του οποίου στηρίζεται η ταινία. 

Θα μπορούσαμε να διαιρέσουμε το φιλμ σε τρία κεφάλαια. Στο πρώτο ο Κόρνιεφ τα βάζει με το σύστημα των φυλακών, καταφανώς διεφθαρμένο, ανυποχώρητος στην επιθυμία του να επισκεφθεί τον κρατούμενο Στέπνιακ. Αφού τα καταφέρνει, με όπλο την επιμονή του και τη γνώση του νόμου, ακολουθεί ένα ταξίδι προς τη Μόσχα και η γνωριμία του στο τρένο με δύο περίεργους τύπους. Στο τρίτο κεφάλαιο, ο Κόρνιεφ συναντάει τον Βισίνσκι, με τον τρόπο που πέφτει κάποιος με φόρα πάνω σ’ έναν τοίχο. Στη συνέχεια, απλώς οι τοίχοι γίνονται τέσσερις. Από το πρώτο πλάνο ακόμη, ο Λόζνιτσα κινηματογραφεί τελετουργικά την καύση γραμμάτων φυλακισμένων, τα οποία απευθύνονται προς τον Στάλιν, δηλώνοντας την πίστη τους προς το κόμμα. Τα γράμματα δεν φτάνουν ποτέ στα χέρια του, όπως άλλωστε και ο ίδιος ο εισαγγελέας. Μήπως, τελικά, είναι ο Στάλιν που ζούσε στους τέσσερις τοίχους, που ήταν εγκλωβισμένος στην άγνοια, από το περιβάλλον το οποίο μόνος του έκτισε; Και μήπως, γενικότερα, τις φυλακές τις κτίζει ένα «υπαλληλικό» σμάρι γύρω από τον ηγέτη, αναδεικνυόμενο στον πραγματικό εξουσιαστή;

Θεωρητικά, ο Λόζνιτσα, με βλέμμα κατανόησης προς την κομμουνιστική περίοδο της χώρας του, δουλεύει με την κλασική μαρξιστική μέθοδο της θέσης, της αντίθεσης και της σύνθεσης. Αν η θέση του ιδεολόγου εισαγγελέα είναι η αναζήτηση της αλήθειας, η αντίθεση, η αναίρεσή της αλήθειας, δηλαδή είναι οι δύο χθαμαλοί υπηρέτες της KDV, της ρουφιανιάς και της διαφθοράς. Κλασικοί εκπρόσωποι  της «κοινοτοπίας του κακού». Στην τελική σύνθεση-σύγκρουση, δυστυχώς για τον κομμουνισμό και για τη χώρα, επικράτησε η παρασιώπηση της αλήθειας. Ο Λόζνιτσα, σκηνοθετώντας, παρακολουθεί την πορεία προς την εξάχνωση του δικαίου, τοποθετώντας τον βραστήρα στη συμπεριφορά μικρών ή σημαντικότερων υπαλλήλων, αθωώνοντας ουσιαστικά την ίδια την ιδεολογία.

Για να το καταφέρει αυτό, «λούζει» με σκοτάδι τη δημιουργία του, σα να συνθέτει το ρέκβιεμ της σοβιετικής φάσης της πατρίδας του, για τη μεγάλη, χαμένη ευκαιρία. Ο νεοδιόριστος (με διαρκείς αναφορές στο άγουρο της ηλικίας του) και άψογος στα καθήκοντά του εισαγγελέας δεν είναι άλλο από τον θάνατο της ελπίδας εν τω γεννάσθαι. Η κινηματογράφηση των κλειστών χώρων αποτελεί τη μεγαλύτερη αρετή του φιλμ. Σφίγγουν τον θεατή, μεταδίδοντάς του την κλειστοφοβία, ελάχιστα φωτισμένοι, άλλοτε με το σοβιετικό γκρίζο κι άλλοτε με διακριτικό υποφωτισμό λαμπτήρων. Το φως – ή καλύτερα, το μη-φως- του Λόζνιτσα αποτελεί τον καλύτερο σχολιαστή μιας έτσι κι αλλιώς σκοτεινής περιόδου.

Αξιολόγηση: ***

Διαβάστε επίσης:

«Scream 7»: Ο Ghostface επιτίθεται στο… Super Bowl – Το νέο σποτ για την πολυαναμενόμενη συνέχεια του εμβληματικού franchise τρόμου (photos/videos)

«Michael»: Κυκλοφόρησε το επίσημο trailer για τη βιογραφική ταινία του Μάικλ Τζάκσον (photos/video)

«Fast & Furious»: Ο Vin Diesel αποκάλυψε τον τίτλο και την πρεμιέρα της τελευταίας ταινίας του franchise (photo)

Ακολουθήστε το topontiki.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν.