Η κλασική ταινία επιστημονικής φαντασίας του 1998, «Armageddon», μπορεί να μην έχει τη φήμη του επιστημονικά ακριβούς έργου. Ωστόσο, επιστήμονες λένε τώρα ότι το χολιγουντιανό blockbuster είχε δίκιο σε ένα πράγμα: Θα μπορούσαμε πράγματι να χρησιμοποιήσουμε πυρηνικά για να βγάλουμε έναν αστεροειδή από την πορεία του, αν κατευθυνόταν προς τη Γη.

Όπως αναφέρει η Daily Mail, η τεχνική αυτή ονομάζεται πυρηνική εκτροπή και, σε αντίθεση με τις ταινίες, ο στόχος δεν είναι να διαλύσουμε τον αστεροειδή σε κομμάτια.

Αντίθετα, μια πυρηνική έκρηξη, με απόλυτα σωστό χρονισμό, θα μπορούσε να δώσει στον αστεροειδή ένα μικρό αλλά επαρκές «σπρώξιμο», ώστε να περάσει ακίνδυνα δίπλα από τη Γη.

Μέχρι τώρα, οι ειδικοί εξέφραζαν ανησυχίες ότι η πυρηνική εκτροπή θα μπορούσε να θρυμματίσει τον αστεροειδή σε πολλά κομμάτια, τα οποία συλλογικά θα αποτελούσαν ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ωστόσο, μια νέα προσομοίωση δείχνει ότι το υλικό των αστεροειδών είναι στην πραγματικότητα πολύ πιο ανθεκτικό σε ακραίες δυνάμεις απ’ όσο πιστεύαμε.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης διαπίστωσαν ότι ορισμένα υλικά αστεροειδών γίνονται ακόμη και πιο ισχυρά όταν υποβάλλονται σε έντονη πρόσκρουση.

Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε ένα τεράστιο πυρηνικό όπλο για να εκτρέψουμε έναν αστεροειδή που πλησιάζει, χωρίς να τον διαλύσουμε σε θανατηφόρα θραύσματα.

Για τη μελέτη, οι ερευνητές συνεργάστηκαν με την startup πυρηνικής εκτροπής, Outer Solar System Company (OuSoCo), για να διαπιστώσουν τι θα συνέβαινε σε έναν αστεροειδή πλούσιο σε μέταλλα, αν δεχόταν πυρηνικό πλήγμα.

Φυσικά, δεν είναι δυνατό να πυροδοτηθεί ένα πυρηνικό όπλο μέσα σε εργαστήριο, οπότε οι επιστήμονες στράφηκαν στην αμέσως καλύτερη λύση: έναν τεράστιο επιταχυντή σωματιδίων.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον Super Proton Synchrotron του CERN, μήκους 7 χλμ., για να βομβαρδίσουν ένα θραύσμα μετεωρίτη με μια δέσμη πρωτονίων υψηλής ενέργειας – σταθερά, θετικά φορτισμένα σωματίδια που βρίσκονται μέσα στα άτομα.

Ένα κομμάτι από τον μετεωρίτη Campo del Cielo, ένα σώμα πλούσιο σε σίδηρο και νικέλιο, εκτέθηκε σε 27 διαδοχικούς σύντομους παλμούς από τον επιταχυντή σωματιδίων, ώστε να προσομοιωθεί η επίδραση μιας πυρηνικής έκρηξης.

Παραδόξως, οι ερευνητές παρακολούθησαν το υλικό του αστεροειδούς να μαλακώνει, να λυγίζει και στη συνέχεια -απροσδόκητα- να γίνεται πιο ισχυρό, χωρίς να σπάσει.

Η συν-επικεφαλής συγγραφέας Melanie Bochmann, συνιδρύτρια της OuSoCo, λέει:
«Το υλικό έγινε πιο ισχυρό, παρουσιάζοντας αύξηση στην αντοχή διαρροής, και εμφάνισε μια αυτο-σταθεροποιητική συμπεριφορά απόσβεσης».

Συνολικά, ενώ δεχόταν τη δύναμη μιας πυρηνικής έκρηξης, η αντοχή του αστεροειδούς αυξήθηκε κατά 2,5 φορές.

Αυτά τα νέα στοιχεία αποτελούν ισχυρή ένδειξη ότι η πυρηνική εκτροπή θα μπορούσε να είναι μια βιώσιμη επιλογή για την πλανητική άμυνα.

Χιλιάδες κομμάτια διαστημικού βράχου χτυπούν τη Γη κάθε χρόνο, αλλά η συντριπτική πλειονότητα είναι τόσο μικρά που απλώς καίγονται στην ατμόσφαιρα.

Ωστόσο, αστεροειδείς –αρκετά μεγάλοι ώστε να προκαλέσουν σοβαρές ζημιές- φτάνουν με εκπληκτική συχνότητα.

Πιο πρόσφατα, η έκρηξη στο Τσελιάμπινσκ τραυμάτισε χιλιάδες ανθρώπους το 2013, όταν ένας αστεροειδής 18 μέτρων διαλύθηκε στην ατμόσφαιρα.

Για να προστατευθεί η Γη από ένα ακόμη μεγαλύτερο χτύπημα, η NASA και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) ερευνούν αυτή τη στιγμή μια τεχνική που ονομάζεται «κινητικός προσκρουστήρας» (kinetic impactor).

Αυτή περιλαμβάνει απλά το να συγκρουστεί ένα διαστημόπλοιο με το πλάι ενός αστεροειδούς όσο πιο γρήγορα γίνεται, ώστε η μεταφερόμενη κινητική ενέργεια να τον βγάλει από την πορεία του.

Η αποστολή DART της NASA το 2022, η οποία έριξε ένα σκάφος στον αστεροειδή Dimorphos, απέδειξε ότι αυτό μπορεί να μετακινήσει έναν αστεροειδή αρκετά ώστε να σωθεί η Γη.

Ωστόσο, οι κινητικοί προσκρουστήρες λειτουργούν μόνο αν οι αστρονόμοι έχουν εντοπίσει τον αστεροειδή χρόνια πριν την άφιξή του, ώστε οι μικρές αλλαγές στην τροχιά να προλάβουν να συσσωρευτούν.

Η κ. Bochmann είπε στη Daily Mail: «Οι διαστημικές υπηρεσίες ήδη αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα της πυρηνικής εκτροπής. Για μεγάλα αντικείμενα ή σενάρια με μικρό χρόνο προειδοποίησης, θεωρείται ευρέως από τις υπηρεσίες και τους ειδικούς ως η μόνη βιώσιμη επιλογή εκτροπής».

Το γεγονός ότι το υλικό των μεταλλικών αστεροειδών είναι τόσο ανθεκτικό σε προσκρούσεις υψηλής ενέργειας αποτελεί καλό σημάδι για τις προοπτικές της πυρηνικής εκτροπής, καθώς δείχνει ότι η «πυρηνικοποίηση» ενός διαστημικού βράχου δεν θα προκαλέσει κατακερματισμό.

«Η εργασία δείχνει ότι μια πυρηνική έκρηξη μπορεί να μεταφέρει σημαντικά περισσότερη ενέργεια χωρίς να προκαλέσει καταστροφικό κατακερματισμό του αντικειμένου απ’ όσο υποθέταμε προηγουμένως», λέει η κ. Bochmann.

Ωστόσο, πριν η NASA αρχίσει να εκτοξεύει πυρηνικές κεφαλές στο διάστημα, θα χρειαστεί πολύ περισσότερη έρευνα.

Η εργασία αυτή εξετάζει μόνο έναν πολύ συγκεκριμένο τύπο αστεροειδούς -μεταλλικό, πλούσιο σε σίδηρο και νικέλιο- ενώ οι απειλές που θα μπορούσαν να καταστρέψουν τον κόσμο εμφανίζονται σε κάθε πιθανό σχήμα και μέγεθος.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα να επαναλάβουν τη μελέτη με δείγματα από μια πιο σύνθετη κατηγορία αστεροειδών.

Αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν μετεωρίτες που ονομάζονται παλλαζίτες (pallasites), οι οποίοι είναι παρόμοιοι με τα δείγματα που ήδη μελετήθηκαν, αλλά περιέχουν κρυστάλλους πλούσιους σε μαγνήσιο, μεγέθους εκατοστών, ενσωματωμένους στο εσωτερικό τους.

Η μελέτη

Διαβάστε επίσης:

Το διαστημόπλοιο Juno της NASA διαπιστώνει ότι ο Δίας είναι λίγο μικρότερος απ’ ό,τι πιστεύαμε

Μέσα Μάνη: Γιατί είναι μια μοναδική γενετική «νησίδα» στην Ευρώπη

Ανακαλύφθηκαν απολιθώματα μικροσκοπικού δεινόσαυρου στην Ισπανία – Ευρήματα ιδιαίτερης σημασίας