Πρόσφατη έκθεση του Κογκρέσου για τον ρωσικό στρατό αναφέρει μεταξύ άλλων ότι, παρά τα πλεονεκτήματα μιας μεγαλύτερης δεξαμενής στρατολόγησης και μιας ισχυρής αμυντικής βιομηχανίας, ο ρωσικός στρατός δεν έχει καταφέρει να νικήσει αποφασιστικά τις ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις από την εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο ρωσικός στρατός έχει υποστεί σημαντικές απώλειες σε προσωπικό και εξοπλισμό. Η επιχειρησιακή του δυνατότητα έχει περιοριστεί από:

• Μια άκαμπτη δομή διοίκησης και ελέγχου (Command and Control).
• Τη μείωση των καλά εκπαιδευμένων και έμπειρων μονάδων του.
• Την εξάρτηση από τακτικές, οι οποίες οδηγούν σε υψηλές απώλειες.

Μεταξύ του 2022 και του 2024, το Κογκρέσο υποστήριξε την άμυνα της Ουκρανίας απέναντι στη ρωσική εισβολή, εγκρίνοντας πέντε συμπληρωματικά πακέτα χρηματοδότησης που παρείχαν βοήθεια στην Ουκρανία. Τα μέλη του Κογκρέσου αξιολογούν την πορεία του πολέμου, την αποτελεσματικότητα των αμερικανικών κυρώσεων, τις προοπτικές ανασυγκρότησης του ρωσικού στρατού και τη μακροπρόθεσμη απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ και της Ευρώπης. Με βάση όλα αυτά, θα αποφανθούν αν θα πρέπει να εγκριθεί περαιτέρω στρατιωτική ή άλλη βοήθεια προς την Ουκρανία.

Διοίκηση και Έλεγχος

Παρά τις προσπάθειες μεταρρύθμισης για ενίσχυση της ηγεσίας και της αυτονομίας σε χαμηλότερα επίπεδα, ο ρωσικός στρατός εξακολουθεί να λειτουργεί με συγκεντρωτικό μοντέλο σοβιετικού τύπου. Αυτό περιορίζει την πρωτοβουλία των χαμηλόβαθμων αξιωματικών και μειώνει την ευελιξία στο πεδίο.

Τον Μάιο του 2024, ο Πρόεδρος Πούτιν αντικατέστησε τον επί μακρόν υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σοϊγκού με τον οικονομολόγο και πολιτικό Αντρέι Μπελούσοφ. Ορισμένοι παρατηρητές εκτιμούν ότι ο διορισμός αυτός αντανακλά την αναγνώριση από τη ρωσική ηγεσία πως ο πόλεμος αποτελεί μακροπρόθεσμη πρόκληση και ότι η διαχείριση των οικονομικών και βιομηχανικών πόρων είναι κρίσιμη για τη συνέχισή του.

Κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ρωσική ηγεσία δίνει προτεραιότητα στην πολιτική αφοσίωση των αξιωματικών, παρά στην ικανότητά τους στο πεδίο της μάχης. Πολλοί Ρώσοι στρατιωτικοί ηγέτες, μερικοί εκ των οποίων θεωρούνταν ιδιαίτερα ικανοί, απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους ή φυλακίστηκαν λόγω αμφισβήτησης ή κριτικής προς την πολιτική ηγεσία.

Σήμερα, η στρατιωτική ηγεσία φαίνεται να παραμένει συνεκτική. Έχουν ενοποιηθεί οι διάφορες ημι-ανεξάρτητες δυνάμεις ασφαλείας (π.χ. Εθνική Φρουρά, μισθοφόροι Wagner, τοπικές πολιτοφυλακές κ.ά.) υπό μια κεντρική διοίκηση, η οποία συνεχίζει να μαθαίνει και να προσαρμόζεται από το 2022, έστω και με αργούς ρυθμούς.

Στρατιωτικό Προσωπικό

Παρά τις μεγάλες απώλειες και την ανεπαρκή εκπαίδευση νέων στρατευμάτων, η Ρωσία συνεχίζει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις. Οι απώλειες είναι σημαντικές αλλά η Ρωσία συνεχίζει τη στρατολόγηση και πιστεύει ότι μπορεί να καλύπτει τα κενά με στρατιωτικό προσωπικό.

Ανθρώπινες Απώλειες

Δυτικοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι ανθρώπινες απώλειες του ρωσικού στρατού ανέρχονται σε 25.000–35.000 μηνιαίως και ότι πάνω από 1,2 εκατομμύρια έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την έναρξη του πολέμου.

Οι υψηλές απώλειες στρατιωτικού προσωπικού της Ρωσίας οφείλονται κυρίως στις επικίνδυνες τακτικές και στην έλλειψη ευελιξίας κατά τη διεξαγωγή των επιχειρ’ησεων. Οι αριθμοί περιλαμβάνουν επιστρατευμένους, εθελοντές, μέλη της Εθνοφρουράς, πρώην κρατούμενους και προσωπικό από κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές.

Η απώλεια έμπειρων στρατιωτών και κατώτερων αξιωματικών υπήρξε ιδιαίτερα επιζήμια και αναμένεται να επηρεάσει μακροπρόθεσμα την επιχειρησιακή δυνατότητα του ρωσικού στρατού.

Στρατολόγηση και Επιστράτευση

Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο Πούτιν διέταξε αύξηση του στρατού σε 1,5 εκατ. ενεργό προσωπικό -από το 2022, δεν είχε πραγματοποιηθεί μαζική επιστράτευση.

Η Ρωσία δίνει έμφαση στους συμβασιούχους στρατιώτες, προσφέροντας υψηλούς μισθούς και μπόνους. Για να καλυφθούν οι ανάγκες, έχουν μειωθεί τα κριτήρια στρατολόγησης και έχουν καθοριστεί συγκεκριμένα ποσοστά για κάθε περιφέρεια. Χρησιμοποιούνται επίσης εξαναγκαστικές μέθοδοι, αυστηρότερες ποινές και πίεση στους στρατεύσιμους.

Υπολογίζεται ότι στρατολογούνται 30.000–40.000 άτομα κάθε μήνα. Ο αριθμός αυτός κρίνεται επαρκής για τη διεξαγωγή των τρεχουσών επιχειρήσεων, αλλά όχι για τη διεξαγωγή μεγάλων επιθετικών ενεργειών.

Εξοπλισμός και Πυρομαχικά

Οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η Ρωσία έχει χάσει περισσότερα από 3.000 άρματα μάχης. Άλλες σημαντικές απώλειες περιλαμβάνουν τεθωρακισμένα, πυροβολικό, ελικόπτερα και ναυτικές μονάδες.

Η Ρωσία έχει μετατρέψει την οικονομία της σε πολεμική, δαπανώντας περίπου 7,3% του ΑΕΠ για την άμυνα το 2025.

Η αμυντική βιομηχανία επικεντρώνεται κυρίως στην ανακατασκευή παλαιού εξοπλισμού, αντί στην παραγωγή νέου.

Η Κίνα αποτελεί βασική πηγή εξαρτημάτων, ενώ το Ιράν και η Βόρεια Κορέα παρέχουν drones και πυρομαχικά, αντίστοιχα.

Τρέχουσες Επιχειρήσεις και Προοπτικές

Η Ρωσία σημειώνει αργές αλλά σταθερές προόδους, κυρίως στο Ντονέτσκ. Παρά τις συνεχείς προσαρμογές, η Ρωσία δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής μεγάλη διάρρηξη των ουκρανικών γραμμών. Η στρατηγική της βασίζεται στη φθορά των ουκρανικών δυνάμεων.

Έχει αυξήσει σημαντικά τη χρήση των UAVs, τα οποία πλέον προκαλούν τις περισσότερες απώλειες, και έχει πραγματοποιήσειβελτιώσεις στις επικοινωνίες, στο πυροβολικό και στον ηλεκτρονικό πόλεμο.

Να υπενθυμίσουμε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει ξεκινήσει προσπάθειες για ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά οι επιχειρήσεις συνεχίζονται. Εντωμεταξύ, μέλη του Κογκρέσου εξετάζουν νέες κυρώσεις και εκφράζουν ανησυχία για πιθανή μελλοντική ανασυγκρότηση του ρωσικού στρατού και τις επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

*Βασίλης Γιαννακόπουλος, ταξίαρχος ε.α. της Π.Α., γεωστρατηγικός αναλυτής [email protected]

Διαβάστε επίσης:

Το Ιράν αρνήθηκε στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ να τερματίσει τον πυρηνικό εμπλουτισμό – Νέες αμερικανικές κυρώσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου

Για «ψευδοαγανάκτηση» μιλά ο Λευκός Οίκος μετά τις αντιδράσεις για βίντεο του Τραμπ με τους Ομπάμα ως πιθήκους

Ιράν – ΗΠΑ: Θετική η πορεία των συνομιλιών στο Ομάν, λέει ο Αραγτσί, συζητήσαμε μόνο για πυρηνικά