Στις διεθνείς σχέσεις, κάθε συνάντηση μεταξύ ηγετών πραγματοποιείται, με τα κράτη να διαθέτουν συγκεκριμένες διπλωματικές στοχεύσεις, μία σαφώς αποτυπωμένη ατζέντα μέσω της οποίας διατρανώνουν τις αξιώσεις, τη βούληση και κατ’ επέκταση τη στρατηγική αξιοπιστία τους. Ιδίως τα απειλούμενα κράτη, τα οποία χαράζουν αποτρεπτική στρατηγική, οφείλουν να διαθέτουν «κόκκινες γραμμές» σαφώς συνδεδεμένες με το Διεθνές Δίκαιο, καθώς αυτό προσφέρει τα εχέγγυα διασφάλισης των κεκτημένων τους.

Στην περίπτωση της πατρίδας μας, οι εν λόγω «κόκκινες γραμμές» συνίστανται ιστορικά στην αυστηρή προσήλωση όλων των Κυβερνήσεων στη Συνθήκη της Λοζάνης και στο Δίκαιο της Θάλασσας. Μέσω της επίσημα διατυπωμένης θέσης μας, δηλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις ότι: «Η Ελλάδα επιδιώκει να επιλύσει τη μόνη διαφορά που υφίσταται μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, δηλαδή την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και Α.Ο.Ζ., σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και, ειδικότερα, το Δίκαιο της Θάλασσας». Επιπροσθέτως, εντός της ιστοσελίδας του Υπουργείου Εξωτερικών, τονίζεται ότι: «Η Ελλάδα έχει αποδεχθεί με δήλωσή της την υποχρεωτική δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης με τις εξαιρέσεις που ρητά ορίζονται στο κείμενο αυτής. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι συμβαλλόμενο μέρος από το 1995 στη Σύμβαση των Η.Ε. για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS 1982), η οποία περιέχει και μηχανισμό επίλυσης διαφορών».

Τα ως άνω σημαίνουν ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων από τα 6 στα 12 ν.μ., ενώ παραπέμπει στο άρθρο 121 της UNCLOS, σύμφωνα με το οποίο «η χωρική θάλασσα, η συνορεύουσα ζώνη, η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και η υφαλοκρηπίδα μιας νήσου καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας σύμβασης που εφαρμόζονται στις άλλες ηπειρωτικές περιοχές». Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία αναφέρεται σε «ειδικές συνθήκες στο Αιγαίο» και αρνείται να προσυπογράψει τη σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας επιχειρώντας να σύρει τη χώρα μας σε διμερή διαπραγμάτευση εφ’ όλης της ύλης, χωρίς δικαιοδοτικά όργανα και χωρίς διεθνοδικαιϊκό πλαίσιο.

Αντί να διατηρήσει τις «κόκκινες γραμμές», η Ελληνική Κυβέρνηση έχει πράξει τα πάντα για να τις υπονομεύσει και να τις καταστήσει «γαλάζιες», σύμφωνα με τις προσωπικές αντιλήψεις των κυβερνητικών στελεχών. Το Σεπτέμβριο του 2020, όταν ακόμη η Κυβέρνηση Μητσοτάκη παρατηρούσε παθητικά την «κρουαζιέρα» του τουρκικού ερευνητικού σκάφους Oruc Reis συνοδεία τουρκικών πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο, ο τότε Υπουργός Επικρατείας κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι η «κόκκινη γραμμή» μας βρίσκεται στα 6 ν.μ.. Η αποσιώπηση του ενεργού δικαιώματος επέκτασης στα 12 ν.μ. επιβραβεύτηκε με το μετέπειτα διορισμό του στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών, με το μήνυμα του κατευνασμού να είναι σαφές προς όλες τις πλευρές. Λίγες μέρες αργότερα, ακολούθησε ο κ. Χρυσοχοΐδης επισημαίνοντας εντός της Βουλής ότι η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. συνιστά «εθνικισμό»!

Τα τουρκικά σκάφη αποτύπωσαν επί χάρτου τις αξιώσεις της Άγκυρας χωρίς καμία ενόχληση, οι Υπουργοί της Ν.Δ. έστειλαν τα ανάλογα μηνύματα υποχωρητικότητας και τον Ιανουάριο του 2021, ο τότε Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου έφθασε να αναφέρει ότι ξεκινούν συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας, οι οποίες θα είναι «συμβουλευτικές» και όχι διερευνητικές! Η διολίσθηση της Κυβέρνησης Μητσοτάκη από τις εθνικές «κόκκινες γραμμές» ήταν σαφής και έκτοτε συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση των τουρκικών διεκδικήσεων.

Στις 11 Φεβρουαρίου, ο Έλληνας Πρωθυπουργός συναντά τον Τούρκο Πρόεδρο προκειμένου να συνομιλήσουν, λίγες μέρες μετά την ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας ότι «οι ισχυρισμοί για τα 12 ν.μ. είναι απαράδεκτοι και αντίθετοι με το Διεθνές Δίκαιο», τις αλυτρωτικές δηλώσεις περί υποτιθέμενης «τουρκικής μειονότητας» στη Δυτική Θράκη, τη σωρεία παραβιάσεων του εθνικού εναερίου χώρου από τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη και UAVs, τους επικίνδυνους ελιγμούς αλιευτικών σκαφών συνοδεία της τουρκικής ακτοφυλακής εντός ελληνικών χωρικών υδάτων, την κορύφωση της προσπάθειας εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού, την παρεμπόδιση υλοποίησης του ευρωπαϊκού έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου στην Κάσο και την έκδοση παράνομης τουρκικής επ’ αόριστο NAVTEX μέσω της οποίας ζητείται η αποστρατικοποίηση 23 ελληνικών νησιών!

Έναντι του αναθεωρητισμού της Τουρκίας, η Ελλάδα οφείλει να προτάσσει τη διεθνή νομιμότητα, μέσω ισχυρής βούλησης υπεράσπισης της σταθερότητας και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Η εν λόγω αρχή υπηρετείται αποκλειστικά μέσω πάγιων και ισχυρά διακηρυγμένων θέσεων και σε καμία περίπτωση μέσω μιας «κομματικής» εξωτερικής πολιτικής. Η στρατηγική της Ελλάδας οφείλει να διαθέτει διαχρονικές σταθερές και να χαράσσεται όντας αποστειρωμένη από τους διαγκωνισμούς μεταξύ των κυβερνητικών στελεχών και τις προσωπικές φιλοδοξίες τους.

* Ο Γιάννης Σαρακιώτης είναι δικηγόρος και βουλευτής Φθιώτιδας

Διαβάστε επίσης:

Το Divide et impera της ελληνικής Αριστεράς

Γιατί Μητσοτάκης και Ερντογάν δεν θέλουν μεσολάβηση Τραμπ;

Δώρο για τον Μητσοτάκη (και τον Τσίπρα;) ο εμφύλιος στο ΠΑΣΟΚ