Στη σκιά της Γάζας η συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν
Η αυριανή επαφή Μητσοτάκη–Ερντογάν στην Άγκυρα δεν είναι ένα ακόμη διμερές ραντεβού ρουτίνας. Ας μην ξεχνάμε ότι η ανακοίνωση του τόσες φορές αναβληθέντος ελληνοτουρκικού τετ-α-τετ κορυφής συνέπεσε ουσιαστικά με τις προσκλήσεις που εστάλησαν από την αμερικανική πλευρά για συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης» (του Τραμπ) για τη μεταπολεμική διαχείριση και ανοικοδόμηση της Γάζας.
Οι διπλωματικοί χρόνοι «συμπυκνώνονται». Όχι επειδή λύθηκαν διαφορές, αλλά επειδή αλλάζει η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων. Προηγείται η ηρεμία του περιβάλλοντος, έπεται -αν έπεται- η ουσία.
Το μοντέλο που ακολουθεί ο Τραμπ για την επόμενη μέρα στη Γάζα είναι γνώριμο: πρώτα στήνεται πλαίσιο ανοικοδόμησης, μετά πολυμερής ομπρέλα συμμετοχής και στη συνέχεια επιμερισμός κόστους (ποιος πληρώνει, πόσα και ποιος εισπράττει).
Ο λογαριασμός διεθνοποιείται, η πολιτική ευθύνη μοιράζεται και η εκτέλεση των έργων συγκεντρώνεται σε ισχυρούς διεθνείς παίκτες. Το αφήγημα είναι ανθρωπιστικό· ο μηχανισμός βαθιά γεωοικονομικός. Για να λειτουργήσει όμως, απαιτεί χαμηλή θερμοκρασία στις γειτονικές ζώνες. Οι εστίες έντασης στο Αιγαίο και τη ν/α Μεσόγειο δεν χρειάζεται να λυθούν – αρκεί να τεθούν υπό έλεγχο.
Σε αυτή τη γραμμή κινούνται και οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος εμφανίστηκε, λίγο πριν την άφιξη Μητσοτάκη στην Άγκυρα να αναγνωρίζει την πρόθεση και την ικανότητα της ελληνικής ηγεσίας να προχωρήσει τον διάλογο, αλλά ταυτόχρονα απέδωσε την έλλειψη προόδου στο εσωτερικό πολιτικό περιβάλλον της Ελλάδας.
Μάλιστα έκανε ρητή αναφορά στον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια, καθώς και σε «άλλους παράγοντες» και ακροατήρια που -κατά την τουρκική ανάγνωση- δεν ευνοούν βήματα προσέγγισης. Το επιχείρημα είναι σαφές: το πρόβλημα δεν είναι η βούληση της ηγεσίας, αλλά το πολιτικό κόστος της λύσης.
Η τοποθέτηση αυτή δεν είναι απλή περιγραφή – είναι και τοποθέτηση πλαισίου. Μεταφέρει τη συζήτηση από το περιεχόμενο των ελληνοτουρκικών διαφορών στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο της άλλης (της ελληνικής) πλευράς και ταυτόχρονα προεξοφλεί δυσκολίες, χτίζοντας το αφήγημα της τουρκικής «δημιουργικής διάθεσης» και των ελληνικών «εσωτερικών εμποδίων». Είναι κλασική προληπτική διπλωματική θωράκιση θέσεων.
Το σήμα που εκπέμπεται συνολικά είναι ότι η διαδικασία των ελληνοτουρκικών συναντήσεων έχει αξία ακόμη και χωρίς άμεσο αποτέλεσμα. Η συνέχιση της επαφής προβάλλεται ως επιτυχία καθαυτή. Πρόκειται για λογική διαχείρισης, όχι διευθέτησης.
Για την ελληνική πλευρά, το όφελος της συνάντησης είναι λειτουργικό: ανοιχτοί δίαυλοι, μείωση κινδύνου επεισοδίου, εικόνα θεσμικής σοβαρότητας και προβλεψιμότητας. Δεν μεταβάλλει όμως τις βασικές παραμέτρους των διαφορών ούτε αγγίζει τις πάγιες τουρκικές θέσεις.
Το πιθανότερο αποτέλεσμα της αυριανής συνάντησης στην Άγκυρα δεν είναι μια λύση, αλλά μια επιβεβαίωση: ότι το ελληνοτουρκικό περνά σε φάση «ηρεμίας» μέσα σε ένα ευρύτερο σχήμα περιφερειακής διαχείριζόμενης σταθερότητας. Δεν πρόκειται για επίλυση, αλλά για «τοποθέτηση» (αμερικανικού) θερμοστάτη που θα κρατά χαμηλά τη θερμοκρασία.
Διαβάστε επίσης:
Υπόθεση Παναγόπουλου: Επιστολή ΠΑΣΚΕ στον Ανδρουλάκη – Ορατός ο κίνδυνος διάσπασης