Προτάσεις που θα μπορούσαν οδηγήσουν στην εκ νέου υιοθέτηση του συστήματος διακανονισμών σε δολάριο, έχει υποβάλει το Κρεμλίνο, στο πλαίσιο πιθανής ευρείας οικονομικής συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με εσωτερικό ρωσικό έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του πρακτορείου Bloomberg.

Το υπόμνημα που συντάχθηκε εντός του έτους, περιγράφει λεπτομερώς επτά σημεία όπου, κατά την οπτική του Κρεμλίνου, θα μπορούσαν να συγκλίνουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ρωσίας και των ΗΠΑ μετά από μια συμφωνία για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Μεταξύ άλλων, προβλέπει συνεργασία των δύο χωρών για την προώθηση των ορυκτών καυσίμων έναντι πιο οικολογικών εναλλακτικών λύσεων, καθώς και κοινές επενδύσεις σε φυσικό αέριο, υπεράκτιο πετρέλαιο και κρίσιμες πρώτες ύλες, με οφέλη για αμερικανικές εταιρείες.

Η πρόταση, η οποία διακινήθηκε μεταξύ ανώτερων Ρώσων αξιωματούχων, αποκαλύπτει τον τρόπο σκέψης και την τακτική του Κρεμλίνου σε μια συγκυρία κατά την οποία οι πιθανές οικονομικές συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας αποτελούν βασικό στοιχείο οποιασδήποτε μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία.

Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάριο, κίνηση που θα σηματοδοτούσε μια θεαματική ανατροπή της πολιτικής του Κρεμλίνου και, ενδεχομένως, μια δραματική αναδιάταξη για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη προτείνει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, ως απαραίτητο πρώτο βήμα για να αρχίσει ξανά η χώρα να πραγματοποιεί συναλλαγές σε δολάρια. Ωστόσο, το ρωσικό υπόμνημα τώρα το πάει πολύ πιο πέρα.

Μέχρι σήμερα, η αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων έναντι του δολαρίου και όχι η αποκατάσταση δεσμών με το αμερικανικό σύστημα, αποτελούσε βασικό στόχο για τη Ρωσία, καθώς ο Ρώσος ηγέτης, Βλαντιμίρ Πούτιν επιδίωκε την εμβάθυνση των σχέσεων με την Κίνα. Δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου εκτιμούν ότι είναι εξαιρετικά απίθανο ο Πούτιν να επιδιώξει τελικά συμφωνία που θα αντίκειται στα συμφέροντα του Πεκίνου.

Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού. Δεν είναι σαφές εάν η Ρωσία έχει θέσει επισήμως στις ΗΠΑ κάποιο από τα σημεία που περιλαμβάνονται στο έγγραφο.

Τα επτά σημεία σύγκλισης

Αναλυτικά οι τομείς στους οποίους, σύμφωνα με το υπόμνημα, συγκλίνουν τα οικονομικά συμφέροντα ΗΠΑ και Ρωσίας:

1. Μακροπρόθεσμα συμβόλαια στην αεροπλοΐα για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου, με πιθανή συμμετοχή των ΗΠΑ στη ρωσική βιομηχανία.
2. Κοινά εγχειρήματα σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, με πρόβλεψη αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες απώλειες.
3. Προνομιακές συνθήκες για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
4. Συνεργασία στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων έργων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη.
5. Επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενεργειακές συναλλαγές.
6. Συνεργασία σε πρώτες ύλες όπως λίθιο, χαλκό, νικέλιο και πλατίνα
7. Κοινή προώθηση των ορυκτών καυσίμων ως εναλλακτική λύση στην κλιματική ιδεολογία φιλική προς το κλίμα και τις λύσεις χαμηλών εκπομπών που ευνοούν Κίνα και Ευρώπη.

Πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία το 2022, ο Πούτιν είχε ήδη επιδιώξει τη μείωση της εξάρτησης της Ρωσίας από το αμερικανικό νόμισμα, στο πλαίσιο ευρύτερης προσπάθειας αμφισβήτησης της χρηματοπιστωτικής ηγεμονίας των ΗΠΑ. Η στρατηγική αυτή ενισχύθηκε όταν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αξιοποίησαν τον έλεγχο των συναλλαγών σε δολάρια για να επιβάλουν εκτεταμένες κυρώσεις στη ρωσική οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου. Έκτοτε, η Μόσχα επιδίωξε την ανάπτυξη εμπορίου σε εναλλακτικά νομίσματα και συστήματα, κυρίως με την Κίνα και χώρες όπως η Ινδία.

Έτσι, η επιστροφή στον διακανονισμό με βάση το δολάριο θα σήμαινε, από τη μία πλευρά, επαναφορά στην αμερικανική χρηματοπιστωτική κυριαρχία και ανατροπή των προσπαθειών θωράκισης της ρωσικής οικονομίας από πιέσεις των ΗΠΑ. Από την άλλη, θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική επιτυχία για την κυβέρνηση Τραμπ, εφόσον αποδυναμώσει τη σχέση Μόσχας–Πεκίνου.

Άλλες λεπτομέρειες του σχεδίου φαίνεται επίσης να έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να αξιοποιήσουν τις φιλοδοξίες του Τραμπ σε άλλους τομείς. Η ιδέα ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα πρέπει να αποζημιωθούν για προηγούμενες ζημίες στη Ρωσία απηχεί την απαίτησή του από τη Βενεζουέλα, ενώ η αντίσταση κατά των τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα που προτιμούν η Ευρώπη και η Κίνα θα αρέσει στον Αμερικανό πρόεδρο, που συνηθίζει να επιτίθεται στις ανεμογεννήτριες.

Σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους που γνωρίζουν το υπόμνημα, ορισμένες προτάσεις φαίνεται να έχουν διαμορφωθεί με στόχο την εμβάθυνση των διαφορών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας. Άλλες περιλαμβάνουν μακρινές υποσχέσεις με υψηλό οικονομικό αποτύπωμα, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως κίνητρο για την επίτευξη συμφωνίας χωρίς να υλοποιηθούν τελικά.

Όπως λένε οι ίδιοι, είναι απίθανο το Κρεμλίνο να επιθυμεί απομάκρυνση από την Κίνα, η οποία έχει καταστεί κρίσιμος προμηθευτής εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική βιομηχανία μετά τις δυτικές κυρώσεις.

Το υπόμνημα υποστηρίζει πάντως ότι η επιστροφή στον διακανονισμό με βάση το δολάριο, θα επέτρεπε στη Ρωσία να διευρύνει την αγορά συναλλάγματος και να μειώσει τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της. Για τις ΗΠΑ, αναφέρεται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε περαιτέρω τη θέση του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και θα μπορούσε να περιορίσει τις ανισορροπίες στο διεθνές εμπόριο, εξισορροπώντας το ενεργειακό κόστος μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε προ ημερών ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν εκτεταμένες διμερείς οικονομικές συμφωνίες παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Κίεβο.