Στο κάστρο Alden Biesen, θεμελιωμένο τον 16^ο αιώνα από τους Τεύτονες Ιππότες, συνέρχονται – ατύπως – σήμερα οι ηγέτες της ΕΕ σε μια Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται, όχι τόσο για την παραγωγή αποτελεσμάτων, όσο για brainstorming και «αναγνώριση εδάφους», ενόψει της «κανονικής» Συνόδου τον επόμενο μήνα.

Κι αν η παραπάνω περιγραφή ακούγεται αδιάφορη, η ατζέντα της συνάντησης των «27» θεωρείται από τις πλέον κρίσιμες για την Ένωση, καθώς οι ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ καλούνται να «συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς, μείωσης των οικονομικών εξαρτήσεων και τόνωσης της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ στο νέο γεωοικονομικό πλαίσιο», όπως αναφέρεται στον επίσημο ιστοχώρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Πώς μεταφράζονται όλα αυτά; Σε νέες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες (π.χ. Ινδία) ή ενώσεις χωρών (π.χ. Mercosur), που θα δώσουν στην ΕΕ μεγαλύτερη ευελιξία και λιγότερη εξάρτηση από συγκεκριμένους και, πλέον, όχι και πολύ αξιόπιστους εταίρους, αλλά και στην ταυτόχρονη προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής από τον αθέμιτο ανταγωνισμό ή από περιπτώσεις ντάμπινγκ.

Από την άλλη και με βάση την έκθεση του πρώην Ιταλού πρωθυπουργού, Ενρίκο Λέτα, η ΕΕ θα επιχειρήσει να βρει έναν τρόπο να αξιοποιήσει τον υπαρκτό πλούτο της και την ενιαία αγορά της για νέες επενδύσεις που θα την καταστήσουν ανταγωνιστική έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας. Κομβικό σημείο στην προσπάθεια αυτή αποτελεί η διαβόητη «Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων», η νέα ονομασία που δόθηκε στην προσπάθεια για ενωμένες κεφαλαιαγορές, ένα ζήτημα που ταλανίζει την ένωση εδώ και μια δεκαετία.

Όλα αυτά ακούγονται ενδεχομένως ασαφή, αλλά έχουν πολύ «βαριές» συνέπειες για τις χώρες-μέλη της ΕΕ:

·        Η ενιαία αγορά κεφαλαίων προϋποθέτει παράδοση ελέγχου της τραπεζικής πολιτικής από τις πρωτεύουσες στις Βρυξέλλες και αυτό δεν είναι κάτι που το αποδέχονται όλοι.

·        Σε περίπτωση που δεν υπάρξει ομοφωνία, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε ότι από το τέλος του 2026 και εντεύθεν θα ενεργοποιηθεί η διάταξη για την «ενισχυμένη συνεργασία» μεταξύ χωρών-μελών και θα περάσουμε σε de facto Ευρώπη πολλών ταχυτήτων.

·        Την ίδια στιγμή, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, επιμένει ότι χωρίς κοινό χρέος – δηλαδή, χωρίς ευρωομόλογα – το σχέδιο δεν πρόκειται να περπατήσει, παρότι η Γερμανία έχει απορρίψει κάθε τέτοιο ενδεχόμενο.

·        Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ενιαίας αγοράς, συζητείται ανοιχτά η σταδιακή απορρύθμιση («ευνοϊκότερο κανονιστικό περιβάλλον») σε διάφορους τομείς για τις επιχειρήσεις.

·        Στη συζήτηση μπαίνουν και οι Ευρωπαίοι εργοδότες, οι οποίοι ζητούν από την ΕΕ μείωση των τιμών ενέργειας, εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς και μείωση του κανονιστικού φόρτου, ενίσχυση των εμπορικών συμφωνιών, αύξηση των επενδύσεων και της καινοτομίας και ενδυνάμωση της απασχόλησης και των δεξιοτήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως προαναφέρθηκε, οι «27» θα προσπαθήσουν να βρουν ένα κοινό πλαίσιο συνεννόησης – κάτι που αναμένεται να είναι εξαιρετικά δύσκολο, δεδομένων των ανταγωνισμών που υπάρχουν εντός της ΕΕ (π.χ. ο Μακρόν έχει ακούσει μέχρι στιγμής κάμποσα «όχι» στην προσπάθειά του με το σύνθημα «αγοράστε Ευρώπη»), αλλά και των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ένωση.

Η ελληνική πλευρά, προφανώς τάσσεται υπέρ του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού και της διαμόρφωσης ενός λιγότερο «σφιχτού» κανονιστικού περιβάλλοντος, αλλά και υπέρ του «απλώματος» των εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ. Ωστόσο, η Αθήνα αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τη λογικής της «ενισχυμένης συνεργασίας», καθώς δεν θεωρεί ως λύση την Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων.

Εν πάση περιπτώσει, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος πέταξε κατευθείαν από την Άγκυρα στη Λιέγη, θα επιχειρήσει να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο… αναγκαιότητες: την υποχρέωση η ΕΕ να καταστεί ανταγωνιστική μέσα σε ένα ιδιαίτερα ρευστό περιβάλλον, και τη διατήρηση και ενδυνάμωση των διμερών σχέσεων με τις ΗΠΑ, οι οποίες, όμως, δεν καλοβλέπουν τις προσπάθειες της ΕΕ για… διασπορά των εμπορικών της σχέσεων.

Διαβάστε επίσης:

Συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν: Διάλογος με «θερμοστάτη» το casus belli

Θέμα casus belli έθεσε ο Μητσοτάκης: Ήρθε η ώρα «να αρθεί κάθε απειλή» – «Τα ζητήματα δεν είναι άλυτα» είπε ο Ερντογάν – Η κοινή δήλωση Ελλάδας-Τουρκίας

Τα 7 κείμενα που υπέγραψαν Αθήνα και Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας