Το τέλος μιας «χρυσής εποχής» για τα φθηνά μικροδέματα από την Κίνα σηματοδοτεί η απόφαση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βάλει οριστικό φρένο στο καθεστώς αδασμολόγητων εισαγωγών μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών. Από την 1η Ιουλίου 2026, τα πακέτα μικρής αξίας που κατακλύζουν την ευρωπαϊκή αγορά θα επιβαρύνονται με νέο τελωνειακό τέλος, αλλάζοντας ριζικά τους όρους του παιχνιδιού για καταναλωτές, επιχειρήσεις και κολοσσούς του e-commerce.

Η απαλλαγή αυτή καταργείται. Από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028 θα ισχύσει ένα μεταβατικό καθεστώς, με την επιβολή προσωρινού πάγιου δασμού ύψους τουλάχιστον 3 ευρώ ανά μικρό δέμα. Μετά το 2028, όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος ευρωπαϊκός τελωνειακός κόμβος δεδομένων, το σύστημα θα περάσει σε κανονικούς τελωνειακούς δασμούς, με πλήρη ψηφιακή παρακολούθηση και εκτελωνισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η αλλαγή αυτή παρουσιάζεται επισήμως ως μέτρο αποκατάστασης του ανταγωνισμού. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στο λιανεμπόριο και την ένδυση, καταγγέλλουν εδώ και χρόνια ότι βρίσκονται αντιμέτωπες με προϊόντα που φτάνουν απευθείας στον καταναλωτή χωρίς δασμούς, χωρίς ΦΠΑ στην πράξη και συχνά χωρίς τους ίδιους ελέγχους ποιότητας και συμμόρφωσης. Το αποτέλεσμα ήταν μια αγορά δύο ταχυτήτων, με τις εγχώριες επιχειρήσεις να παλεύουν με κόστος που οι ανταγωνιστές τους από τρίτες χώρες απλώς δεν είχαν.

Ωστόσο, το πραγματικό «ζουμί» της συμφωνίας κρύβεται στις λεπτομέρειες. Ο δασμός των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται κατ’ ανάγκη ανά πακέτο, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντων που περιέχει το δέμα, με βάση τους τελωνειακούς κωδικούς. Έτσι, ένα φαινομενικά «φθηνό» πακέτο μπορεί να αποδειχθεί πολύ ακριβότερο.

Για παράδειγμα, αν ένα δέμα περιέχει μια μεταξωτή μπλούζα και δύο μάλλινες, θεωρείται ότι περιλαμβάνει δύο διαφορετικές κατηγορίες ειδών. Το αποτέλεσμα είναι διπλός δασμός: 3 ευρώ για τη μία κατηγορία και άλλα 3 για την άλλη, σύνολο 6 ευρώ. Αν υπάρχουν τρεις διαφορετικές κατηγορίες, ο δασμός ανεβαίνει στα 9 ευρώ, ενώ σε πιο «μικτές» παραγγελίες μπορεί να φτάσει ακόμη ψηλότερα.

Για τους καταναλωτές που έχουν συνηθίσει να γεμίζουν το καλάθι τους με προϊόντα αξίας λίγων ευρώ από κινεζικές πλατφόρμες, το νέο καθεστώς αλλάζει τους υπολογισμούς. Το κόστος ανά προϊόν αυξάνεται, ενώ χάνεται σε μεγάλο βαθμό το πλεονέκτημα της χαμηλής τιμής που έκανε τις πλατφόρμες αυτές τόσο ελκυστικές.

Παράλληλα, οι ίδιες οι πλατφόρμες καλούνται να προσαρμοστούν. Το μοντέλο του «στέλνω απευθείας στον καταναλωτή, χωρίς ενδιάμεσους και χωρίς δασμούς» δέχεται ισχυρό πλήγμα. Δεν αποκλείεται να δούμε μεταφορά αποθηκών εντός ΕΕ, αλλαγές στη διάρθρωση των αποστολών ή ακόμη και μετακύλιση του κόστους στους τελικούς αγοραστές.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση σηματοδοτεί μια σαφή πολιτική επιλογή της ΕΕ: λιγότερη ανοχή στο αδασμολόγητο ηλεκτρονικό εμπόριο από τρίτες χώρες και περισσότερη προστασία – έστω και καθυστερημένα – της ευρωπαϊκής αγοράς. Το ερώτημα είναι αν το νέο σύστημα θα καταφέρει να ισορροπήσει ανάμεσα στη δικαιοσύνη για τις επιχειρήσεις και το κόστος για τον καταναλωτή, ή αν απλώς θα κάνει τα «φθηνά δέματα» μια ανάμνηση του πρόσφατου παρελθόντος.

Διαβάστε επίσης:

Στουρνάρας για Τράπεζα Αττικής: «Όταν αρνήθηκα τη διοίκηση που ήθελε ο ΣΥΡΙΖΑ, πήγε το ΣΔΟΕ στη γυναίκα μου»

Στη «φάκα» της ΑΑΔΕ κύκλωμα με 380 εταιρείες-φαντάσματα και χρέη 43 εκατ.

«Αλμυρή» Τσικνοπέμπτη: Με «καπέλο» 50% σε σχέση με πέρσι οι τιμές και στο σπίτι και στην ταβέρνα