Άλλο ένα ναυάγιο μεταναστών στα ελληνικά ύδατα, άλλος ένας επιζών κατηγορούμενος ως «διακινητής», άλλη μία ΕΔΕ σε βάρος Λιμενικών και… αντιφάσεις μεταξύ της προανάκρισης και της ανάκρισης. Σκιές στις οποίες πρέπει να πέσει φως, περιβάλλουν τις συνθήκες υπό τις οποίες συνέβη το ναυάγιο με τους 15 νεκρούς στη Χίο.

Επιζών επιβεβαίωσε ότι ήταν επιβάτης

Η υπεράσπιση καταγγέλλει ότι στο στάδιο της προανάκρισης οι λιμενικοί κατά παράβαση του κανονισμού, έδειξαν μόνο τη δική του φωτογραφία στους 6 επιζώντες από τους οποίους πήραν κατάθεση. «Μια τυπική διαδικασία προϋποθέτει την επίδειξη περισσότερων προσώπων με παρόμοια χαρακτηριστικά, ώστε οι μάρτυρες να αναγνωρίσουν μεταξύ αυτών τον φερόμενο ως χειριστή».

Κατά την προανάκριση τον αναγνώρισαν δύο από τους 6, με τον δεύτερο να ανακαλεί την κατάθεση του στην κύρια ανάκριση. Στη δικογραφία περιλαμβάνεται και η μαρτυρία τρίτου επιζώντα που επιβεβαίωσε ότι ήταν ένας απλός επιβάτης, παρόλα αυτά ανακρίτρια και εισαγγελέας αποφάσισαν την προφυλάκιση του. «Δεν έφερε τραύματα στα χέρια ή στο θώρακα που θα μπορούσαν να συνάδουν με χειρισμό σκάφους υπό συνθήκες πρόσκρουσης. Ο ίδιος δηλώνει ότι καθόταν πλάτη και δεν έβλεπε τον χειριστή. Μάρτυρας επιβεβαιώνει ότι ήταν συνεπιβάτης και καθόταν δίπλα του κατά τη διάρκεια του ταξιδιού». 

Ο κυβερνήτης του Λ.Σ. 1077 υποστήριξε στα 20-30 μέτρα ο χειριστής της λέμβου έκανε επικίνδυνο ελιγμο, έχασε τον έλεγχο και έπεσε πάνω τους. Ωστόσο, οι καταθέσεις όλων επιζώντων συμφωνούν ότι τους χτύπησε το σκάφος του Λιμενικού και όχι το αντίστροφο. «Οι μάρτυρες που εξετάστηκαν ενώπιον της ανακρίτριας αναφέρουν ότι η λέμβος δέχθηκε χτύπημα μεγάλης έντασης στο εμπρόσθιο αριστερό τμήμα της από σκάφος του ελληνικού Λιμενικού, χωρίς —κατά τους ίδιους— να έχει προηγηθεί ηχητική ή φωτεινή προειδοποίηση. Αναφέρεται επίσης ότι ο μπλε φανός δεν ήταν ενεργοποιημένος και ότι δεν υπήρξε εντολή ακινητοποίησης. Μαρτυρίες κάνουν λόγο για το ότι, εάν είχε δοθεί σαφής εντολή “stop”, θα είχαν συμμορφωθεί. Οι ιατροδικαστικές εκθέσεις αποτυπώνουν ότι οι θάνατοι επήλθαν κυρίως από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, ενώ οι επιβαίνοντες βρίσκονταν συγκεντρωμένοι στο αριστερό τμήμα της λέμβου — στοιχείο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης σε συνάρτηση με το σημείο της πρόσκρουσης». 

Τους επαναπροώθησαν;

Η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2025 από το ΕΔΔΑ για την επαναπροώθηση Τουρκάλας στον Έβρο. Η απόφαση αναγνωρίζει τη συστηματικότητα των επαναπροωθήσεων τουλάχιστον στα χερσαία σύνορα της χώρας. Από τις μαρτυρίες που έχουν έρθει στη δημοσιότητα γνωρίζουμε ότι στις επιχειρήσεις επαναπροώθησης στη θάλασσα τα σκάφη του Λιμενικού κυκλώνουν τις μεταναστευτικές λέμβους ή τις χτυπούν προκειμένου να αλλάξουν την πορεία τους. «Δεν ξέρω εάν είναι μια τέτοια περίπτωση. Η βάρκα βρισκόταν περίπου 1,5 μίλι από τις ακτές και αυτό δεν αμφισβητείται ούτε από τους λιμενικούς. Το μόνο λοιπόν που μπορούσε να γίνει σε αυτό το σημείο ήταν διάσωση», σχολιάζει ο Αλέξης Γεωργούλης και προσθέτει «Πρέπει να δείξουμε όλοι ψυχραιμία και να αφήσουμε τις αρχές να κάνουν τη δουλειά τους». 

Όπως και στην περίπτωση της Πύλου, οι κάμερες δεν έγραφαν, με συνέπεια αμφότεροι οι ισχυρισμοί να μην μπορούν να ελεγχθούν. «Δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα. Σε μια σύγχρονη δημοκρατία, η τεχνολογική δυνατότητα καταγραφής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προαιρετική, ιδίως όταν πρόκειται για επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου.Η καταγραφή δεν στρέφεται κατά των πληρωμάτων. Αντιθέτως, προστατεύει τόσο τα στελέχη που επιχειρούν όσο και τους πολίτες. Διασφαλίζει τη διαφάνεια, ενισχύει τη λογοδοσία και θωρακίζει την αξιοπιστία των θεσμών. Όταν δεν υπάρχουν καταγραφές, η διερεύνηση βασίζεται αποκλειστικά σε μαρτυρίες και εκτιμήσεις. Αυτό από μόνο του καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη πλήρους και ανεξάρτητης διερεύνησης όλων των συνθηκών του συμβάντος .Σε υποθέσεις όπου διακυβεύεται η ανθρώπινη ζωή, η διαφάνεια δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι θεσμική υποχρέωση».

Φυλακές γεμάτες «διακινητές»

Ένας στους τέσσερις κρατούμενους στις ελληνικές φυλακές έχει καταδικαστεί ή είναι υπόδικος για διακίνηση μεταναστών. Για κάθε νεκρό μετανάστη σε περίπτωση ναυαγίου επισείεται ισόβια κάθειρξη. Οι εξοντωτικές ποινές, όμως, στην πραγματικότητα είναι αναποτελεσματικές. Αφενός όσο υπάρχει ζήτηση θα υπάρχουν και κυλώματα που παρέχουν τέτοιες υπηρεσίες, αφετέρου οι διακινητές σπάνια βρίσκονται στις λέμβους. Τον ρόλο του οδηγού συχνά αναλαμβάνουν μετανάστες που αδυνατούν να πληρώσουν τα ναύλα. «Αυτό που συμβαίνει είναι ότι επειδή δεν μπορώ να χτυπήσω τον γάιδαρο χτυπάω το σαμάρι. Υπάρχουν οργανωμένα κυκλώματα τα οποία δρουν αυτή τη στιγμή ανενόχλητα στην Τουρκία και δεν έχει υπάρξει καμία έρευνα σε συνεργασία με τις τουρκικές εισαγγελικές αρχές, προκειμένου να βρεθούν αυτοί οι άνθρωποι οι οποίοι κερδοσκοπούν σε βάρος όλων αυτών, που θέλουν να έρθουν στη χώρα μας για να διεκδικήσουν ένα καλύτερο αύριο», καταλήγει ο Αλέξης Γεωργούλης.

Διαβάστε επίσης

Ερωτηματικά εγείρει το Reuters για την τραγωδία στη Χίο – Τα θύματα πέθαναν από τραύματα στο κεφάλι, όχι από πνιγμό

Τραγωδία στη Χίο: «Με κατηγορεί υπουργός επειδή υπερασπίστηκα έναν φτωχό άνθρωπο» λέει ο δικηγόρος του Μαροκινού

Τραγωδία στη Χίο: Επιμονή στο αφήγημα του Λιμενικού – Καλύπτει ο Μητσοτάκης, ενώ ο Δένδιας επαναφέρει θέμα νόμιμης μετανάστευσης