Η δημοσιοποίηση της Παγκόσμιας Επετηρίδας Ανταγωνιστικότητας για το 2025 (με έτος αναφοράς το 2024) από το International Institute for Management Development (IMD) φέρνει την Ελλάδα αντιμέτωπη με μια δυσάρεστη πραγματικότητα: η χώρα όχι μόνο δεν συγκλίνει με τους Ευρωπαίους εταίρους της, αλλά χάνει έδαφος στον διεθνή στίβο.

Η πτώση στους αριθμούς

Η Ελλάδα καταλαμβάνει πλέον την 50ή θέση μεταξύ 69 οικονομιών παγκοσμίως, μια επίδοση που την κατατάσσει στις τελευταίες θέσεις των ανεπτυγμένων οικονομιών. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου η χώρα βρίσκεται στην 22η θέση μεταξύ των 26 κρατών-μελών που συμμετέχουν στην κατάταξη (σημειώνεται ότι η Μάλτα δεν περιλαμβάνεται).

Πού εντοπίζονται οι «ανοιχτές πληγές»;

Η έκθεση του IMD αναλύει τέσσερις βασικούς πυλώνες. Παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών, η ελληνική οικονομία υστερεί σημαντικά στους εξής τομείς:

1. Κυβερνητική Αποδοτικότητα: Η γραφειοκρατία και η καθυστέρηση στην απονομή δικαιοσύνης παραμένουν τροχοπέδη. Παρά την ψηφιοποίηση του κράτους, το θεσμικό πλαίσιο θεωρείται ακόμη δύσκαμπτο για την προσέλκυση μεγάλων ξένων επενδύσεων.
2. Επιχειρηματική Αποδοτικότητα: Το υψηλό κόστος ενέργειας, η περιορισμένη πρόσβαση σε φθηνή χρηματοδότηση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού (brain drain) υπονομεύουν την παραγωγικότητα.
3. Υποδομές: Η Ελλάδα παρουσιάζει ελλείμματα στις τεχνολογικές υποδομές και στις δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D), τομείς που αποτελούν τη «μηχανή» των σύγχρονων οικονομιών.

Η ανάλυση των ειδικών: Η υποχώρηση στην 50ή θέση δεν οφείλεται απαραίτητα σε απόλυτη επιδείνωση των ελληνικών μεγεθών, αλλά στο γεγονός ότι άλλες οικονομίες (π.χ. της Ανατολικής Ευρώπης) τρέχουν με πολύ ταχύτερους ρυθμούς μεταρρυθμίσεων.

Το χάσμα με την ΕΕ-27

Η κατάταξη της Ελλάδας στην 22η θέση της ΕΕ αναδεικνύει την απόσταση που χωρίζει τη χώρα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ενώ χώρες όπως η Δανία και η Ιρλανδία πρωταγωνιστούν, η Ελλάδα παλεύει να ξεκολλήσει από τις τελευταίες θέσεις, ξεπερνώντας μόνο ελάχιστα κράτη της πρώην ανατολικής Ευρώπης.

Τα στοιχεία του IMD για το 2025 αποτελούν μια «υπενθύμιση» ότι η σταθεροποίηση των μακροοικονομικών μεγεθών (ΑΕΠ, πλεονάσματα) δεν αρκεί. Χωρίς τολμηρές τομές στη δικαιοσύνη, την εκπαίδευση και την καινοτομία, η ελληνική οικονομία κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση «χαμηλής πτήσης» στον διεθνή χάρτη ανταγωνιστικότητας.

Η Σύγκριση με την Πορτογαλία και η Παγίδα της Χαμηλής Προστιθέμενης Αξίας

Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία της έκθεσης του IMD είναι η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την Πορτογαλία, μια χώρα με παρόμοια οικονομική δομή και πρόσφατο μνημονιακό παρελθόν. Η Πορτογαλία καταφέρνει να βρίσκεται σταθερά σε υψηλότερες θέσεις (κοντά στην 36η-39η παγκοσμίως), έχοντας επενδύσει νωρίτερα στην εξωστρέφεια και στην απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Αντίθετα, η Ελλάδα φαίνεται να εγκλωβίζεται σε ένα μοντέλο χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Παρά την αύξηση των εξαγωγών, η χώρα υστερεί στην «ψηφιακή ετοιμότητα» και στην εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού σε νέες τεχνολογίες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η ελληνική οικονομία να ανταγωνίζεται μέσω του χαμηλού εργατικού κόστους και όχι μέσω της καινοτομίας. Όσο η ανταγωνιστικότητα βασίζεται στις χαμηλές αμοιβές και όχι στην υψηλή παραγωγικότητα, η Ελλάδα θα δυσκολεύεται να αναρριχηθεί στις θέσεις της ΕΕ-27, παραμένοντας ευάλωτη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς.

Διαβάστε επίσης:

Ο «χάρτης» των πληρωμών από e-ΕΦΚΑ, ΔΥΠΑ για την περίοδο 16 έως 20 Φεβρουαρίου

ΕΝΦΙΑ 2026: Αύριο η τελευταία ημέρα για δηλώσεις και έκπτωση 20%

ΔΕΟΣ: Το «βαρύ πυροβολικό» της ΑΑΔΕ στη μάχη με τα οργανωμένα κυκλώματα φοροδιαφυγής